otoyoldan davaitirazın sürmek köprü ihlalli sicilde yasadan geçiş öne tutarı

Anahtar kelimeler: Otoyoldan Davaitirazın Sürmek Köprü İhlalli Sicilde Yasadan Geçiş Öne Tutarı

T.C.

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2025

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibine Borçlu şirketin, herhangi bir borcu ve şirkete kayıtlı araç olmadığı gerekçesi ile müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiği, Ancak davalı şirket adına araç kaydının olduğu ilgili sicilde açık bir şekilde gözüktüğü, Müvekkil Şirket bir kamu kurumu olmadığı için 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin, geçiş tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmemesi halinde 1 (bir) katı, 45 (kırk beş) gün içerisinde ödenmemesi halinde ise 4 (dört) katı tutarındaki ceza, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) olmayıp Borçlar Kanunu tahtında özel alacak statüsünde olduğu, ve genel hükümlere göre araç sahibinden tahsil edileceği açıkça 6001 sayılı Kanunda düzenlendiği, Bu nedenle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) kararının ilgili kişiye resmi tebligat ile tebliğ edilme zorunluluğunun özel şirketler tarafından işletilen otoyollarda gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin tahsili sürecine de uygulanması gerektiğinin iddia edilmesi hukuka aykırı olduğu, 6001 sayılı Kanun'un 5. fıkrasına 5 Temmuz tarihli 7417 sayılı Kanunile eklenen cümle ile getirilen araç sahibine bilgi verme yükümlülüğü ceza tutarının tahakkukuna ilişkin bir ön şart olmayıp geçiş ücreti ve ceza tutarından oluşan alacağın genel hükümlere göre tahsilinden yani, icra takibi başlatılmadan önce, yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğu, Söz konusu yükümlülük araç sahibine bilgi vermekten ibaret olup tebliğ şartı söz konusu olmadığı, bu durum 7417 sayılı Kanun'un gerekçesinde de “kırk beşinci günden sonraki süreçte ise en az on beş gün önceden, araç sahibinin ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgileri doğrultusunda, KEP, SMS, posta, kamu hizmetlerine erişim imkânı sağlayan yasal internet platformu (e-devlet), e-posta gibi kanallardan herhangi biriyle bilgilendirilmesi ve geçiş ücreti ödenmeden giriş çıkış yapılan mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört kat tutarının, icra takibi başlatılmadan tahsil edilebilmesi imkanının getirilmesi amaçlandığı, Gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (on beş) günlük süre boyunca HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması Müvekkil Şirket tarafından işletilen Otoyol' dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediği, Bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde Müvekkil Şirket tarafından geçiş yapan aracın HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda PTT'den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin Müvekkil Şirket hesaplarına aktarılması gerektiği, söz konusu sistemler Müvekkil Şirkete ait olmadığı için Müvekkil Şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin HGS hesap bilgilerine erişimi bulunmadığı, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun olarak tebligat çıkartılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermediği görülmüştür.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

.... Müdürlüğü' nün 2024/... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü' ne müzekkere yazılarak, Mahkememiz ara kararı gereğince, ... plakalı aracın █████/2023-█████/2023 tarihleri ve devamındaki 15 günlük sürede HGS kartlarının hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Karayolları Genel Müdürlüğü' ne müzekkere yazılarak, ... - ...- ... ( ... ... Geçişi ve Bağlantı yolları Dahil) Otoyolu' nda █████/2023-█████/2023 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin █████/2026 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup,

Bilirkişi ...' un █████/2026 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,

"6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün olduğu, bunun yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakla ve kontrol etmekle sorumlu olduğu,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda; geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 (on beş) gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezalı geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği

HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanmak, çalışır vaziyetinde tutmak ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutma sorumluluğunda olduğu, Davacının dava dosyasına sunduğu delillerden ... plakalı aracın 1 adet ihlalli geçiş görüntüsünün yer aldığı,

T.C. ... A. Ş. Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı' nın E- ...-...-... sayılı yazısında “İlgi yazı incelenmiş olup, ... plakalı aracın █████/2025-█████/2025 tarihleri arasında HGS ürünü bulunmadığı tespit edildiğinin “ bilgisinin beyan edildiği,

Davaya konu... plakalı aracın █████/2025-█████/2025 tarihleri arasında HGS ürünü olmadan geçiş yaptığı, yapılan geçişin ihlalli geçiş olarak davalı araç plakasına kaydedildiği,

Davalı- borçlunun takibe yaptığı itirazda geçiş anında şirket üzerine kayıtlı bir araç bulunmadığını beyan ettiği, dosyada... plakalı aracın █████/2025- █████/2025 tarihleri arasında sahiplik bilgisinin yer almadığı,

Davacının sunduğu geçiş listesinde sorgu ekranında yer alan açıklama ve Ret nedenlerinin yer almadığı,

Sayın Mahkemece itirazın iptaline karar verildiği takdirde davacının davalıdan 250,00 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği 4 katı Gecikme cezası 1.000,00 TL olmak üzere toplam 1.250,00 TL tutarını talep edebileceği, davalı/ borçlunun takip talebindeki işlemiş ve işleyecek faiz oranı ile ilgili itirazının nihai hukuki değerlendirmesinin nihai hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesini sunduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun █████/2020 tarih, ███████-2076 E. ve ████████ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı dosyasında yapılan kısmi itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, ihlalli geçişe dayalı başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.

İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.

İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde, takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Somut olayda davacı işleteni olduğu otoyoldan davalının ücret ödemeden 1 kez geçiş yaptığını beyan ederek takip başlatmıştır. Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir.

İhlalli geçişlerin... , plakalı araç ile yapıldığı, 1 kez ücret ödemeden geçiş yapıldığı dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmıştır. Araçların davalı adına kayıtlı olduğu sistem üzerinden yapılan sorgulamada anlaşılmıştır. Hesaplanan bedel yönünden itirazın iptaline karar verilmiş olup,

Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının davacıya ait otoyoldan 1 kez ücret ödemeden geçiş yaptığı anlaşılmış olmakla, takibin usul ve yasaya uygun olması sebebiyle yapılan itirazın iptaline dair davanın kabulüne karar verilmiştir. Alacağın likit olması sebebiyle %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca;

1-Davanın KABULÜNE,

2-Davalının .... İcra Müdürlüğü' nün 2024/... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline takibin aynen devamına,

3-Asıl alacak likit olup, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 732,00.-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40.-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 116,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.250,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 615,40.-TL Başvuru Harcı, 615,40.-TL Peşin/nisbi Harcı, 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 80,00.-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.310,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

7-Fazla yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,

8-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır