davaalacak arttırdığını tevzi şantiyeye irsaliyelerinin nakliyesi satım ürünü vadeli akdedildiğini

Anahtar kelimeler: Davaalacak Arttırdığını Tevzi Şantiyeye İrsaliyelerinin Nakliyesi Satım Ürünü Vadeli Akdedildiğini

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2024

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalılar arasında █████/2020 tarihinde ...'nin inşaatı için gerekli malzemelerin temini ve nakliyesi hususunda ticari satış sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşme uyarınca malzemelerin şantiyeye taşınmasından sonra 1.403.629,48-TL ödemenin 90-120 vadeli çek ile yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmeden sonra davalıların malzeme miktarını arttırdığını, bu suretle taraflar arasında açık hesap ilişkisi olduğunu, müvekkilinin 45 adet fatura karşılığı olan 2.855.281,43-TL değerine ürünü davalılara gönderdiğini ve davalılarca sevk irsaliyelerinin imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak davalıların eksik ödeme yaptığını, bu nedenle davalılar aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2024/... sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibine başlattıklarını ancak davalıların haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu, müvekkilinin 216.965,61-TL alacağının bulunduğunu, son olarak davalıların sözleşmeye taraf oldukları iş ortaklığı adi ortaklık niteliği taşıdığından ve ortaklıklarına dair taraflarınca vergi dairesi incelemesinde bilgi bulunamadığından işbu davaya şirketlerin ayrı ayrı taraf gösterildiğini iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 216.965,61-TL'nin takip tarihi itibariyle işlemiş faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılar Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının sözleşme konusu malları gizli ayıplı olarak teslim ettiğini, bu konuda ... (...) ile ... Mühendislik Şirketi tarafından düzenlenen █████/2021 tarihli uygunsuzluk raporunun mevcut olduğunu, bu nedenle müvekkilinin ek bedeller ödemek zorunda kaldığını ve davacıya rücu ettiğini, davacının iddialarının aksine müvekkillerinin alacaklı olduğunu, diğer yandan davacının açık hesap ilişkisi iddiasının doğru olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede müvekkilinin siparişlerde azaltma veya arttırma yetkisinin bulunduğu hususunun yazılı bulunduğunu, yine taraflar arasındaki sözleşmede ihbarların ne suretle yapılacağının yazılı bulunduğunu, davacının yalnızca "...@..." e-posta adresine yapılacağı bildirimlerin yasal tebligat yerine geçeceği hususunda anlaşıldığını, müvekkilince davacının sözleşmedeki e-posta adresine ayıp ihbarında bulunduğunu ancak yanıt alınamadığını, ayrıca taraflarınca davacıya noter ihtarının da keşide edildiğini ancak sonuçsuz kaldığını, davacının ayıbı gidermemesi ve projenin davacıyı beklemek suretiyle süre olarak sarkılma ihtimali bulunmaması nedeniyle malzemelerdeki ayıpların üçüncü kişiler aracılığıyla giderilmesi yoluna başvurduklarını, bu husustaki giderlerin davacıya rücu edilmesinin sözleşmeye aykırı olmadığını, son olarak davacının dava dilekçesinde müvekkiline keşide edilen ihtarlara hiç değinmeden icra takibi yapıldığı izlenimi verdiğini, oysa müvekkilinin davacı yana; Beşiktaş 14. Noterliği'nin 09715 yevmiye nolu 13.09.2022 tarihli ve yine .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 03.05.2023 tarihli ihtarlarının keşide edildiğini iddia ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 216.965,61-TL asıl alacak ve 43.815,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 260.780,77-TL borcun ödenmesi amacıyla █████/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlu ... Şirketi'ne çıkartılan ödeme emrinin █████/2024, borçlu ... ... çıkarılan ödeme emrinin █████/2024, ... Şirketi'ne çıkarılan ödeme emrinin █████/2026 tarihinde ve borçlu Başarı Şirketi'ne çıkarılan ödeme emrinin █████/2026 tarihinde tebliğ edildiği, borçlular; ... Şirket, ... ... ve ... Şirketi vekilinin █████/2026 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mali Müşavir ve Yapı Denetim Uzmanından OLuşan Bilirkişi Heyetinin █████/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "TEKNİK İNCELEME SONUCUNDA; Öncelikle dava konusu sözleşmenin, ticari bir alım & satım sözleşmesi niteliğinde bulunması nedeniyle hak ediş düzenlemesini gerektirecek husus bulunmadığı, davacının dava dışı taşeronlar tarafından gerçekleştirildiği anlaşılan ayıplı imalatlar nedeniyle sorumlu tutulamayacağı, dava konusu ürünlerin sözleşmeye uygun bir şekilde sevk irsaliyeleri ile birlikte, Kayseri - Fabrika sahasında ve Kamyon / TIR üstünde davalı iş ortaklığı yetkililerine teslim edildiği ( sözleşme - m.3.1 ), davacı tarafından Kayseri - Fabrika sahasında ve kamyon üstünde teslim edilen ürünlerin sözleşme ve teknik şartnameye uygun olup olmadığı hususunun sorumluluğunun ise davalı iş ortaklığı tarafından yetkili kılınan ve ürünleri detaylı şekilde kontrol ederek teslim alması gereken personele ait olduğu ( sözleşme - m.7.6 ), piyasa teamülleri ve uygulamaları gereği, gerek kontrol edilerek teslim alınan veya gerekse kontrol edilmeden teslim alınan ürünlerde ayıplar var ise bunların karşılıklı tutanağa bağlanarak imzalanması gerektiği, karşılıklı tutanağa bağlanmayan ayıplar hususunda ise sonradan ve / veya tek yanlı tutanaklarla ayıp iddiasında bulunulamayacağı, ayrıca satışı ve teslimi gerçekleştirilen ürünlerde / mallarda var olduğu iddia / beyan edilen bir kısım ayıpların gizli ayıp niteliklerinin ise bulunmadığı, dava konusu ürünler için, hak ediş düzenlemesini gerektirir husus bulunmamakla birlikte, davacının da imzasının bulunduğu 05.02.2021 tarih - 2 nolu hak edişte; davacının içeriği anlaşılamayan 6.653,20-TL tutarındaki bir kesintiyi kabul ettiği anlaşılmakla, öncelikle irsaliye ve faturalar ile sair ticari defter kayıtları esas alınarak mali bilirkişi tarafından yapılacak inceleme sonunda davacının bakiye alacağının varlığının tespiti halinde; tespit edilecek bedelden, 6.653,20-TL tutarında kesinti yapılması gerektiği,

MALİ İNCELEME SONUCUNDA; davacı tarafça incelemeye ibraz edilen 2020-2021-2022 yasal defterlerinin tasdikle ilgili yükümlülüklerinin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu,

davalı firma tarafından incelemeye ibraz edilen 2020 yılına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirilmediği ve 2020 yılı yasal defterlerinin kendi lehine delil olma özelliğine sahip olmadığı, 2021-2022 yasal defterlerinin tasdikle ilgili yükümlülüklerinin yasal süresinde yerine getirildiği ve 2021-2022 yılı yasal defterlerinin kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davacı yasal defterlerinde davacı tarafın davalıdan 216.965,61-TL tutarında alacaklı olarak görünmekteyken davalı yasal defterlerinde ise davalının davacıdan 161.048,28-TL alacaklı olarak göründüğü, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirket tarafından davacı firma adına 13.09.2022 tarih, AKM2022000000135 nolu, ███████.89-TL tutarında 3 Nolu Hakediş Tutanaklı Kesintiler Yansıtma faturasından kaynaklandığı, davalı tarafından keşide edilen bu faturaya davacı tarafından yasal süresi içerisinde itiraz edilerek kabul edilmediği, uyuşmazlık konusu faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı davalı ticari

defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafın 43.815,16-TL işlemiş faiz talep etmiş olduğu, ancak davacı tarafın davalı taraftan 38.312,32-TL faiz talep edebileceği, tüm bu nedenlerle 1. Alternatfik olarak; davalı tarafından davacı adına düzenlenen 378.013,89-TL tutarındaki faturaların tarafların incelenen ticari defterlerine göre davacı tarafın; davalı tarafa 161.048,28-TL tutarında borçlu göründüğü, ayrıca teknik bilirkişi tespitlerinden ise anılan tutara davacı tarafın da kabulünde olduğu anlaşılan 6.653,20-TL tutarında bir ilave yapılması gerektiği, bu durumda davacı tarafın; davalı tarafa 167.701,48-TL ( = 161.048,28-TL + 6.653,20-TL ) tutarında borçlu bulunduğu,

2. Alternatif olara; davalı tarafından davacı adına düzenlenen 378.013,89-TL tutarındaki faturaların tarafların incelenen ticari defterlerine göre davalı tarafın; davacı tarafa 248.624,73-TL ( = (216.965,61-TL - 6.653,20-TL)+ 38.312,32-TL İşlemiş Faiz ) tutarında borçlu bulunduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mali Müşavir ve Yapı Denetim Uzmanından OLuşan Bilirkişi Heyetinin █████/2026 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "TEKNİK İNCELEME SONUCUNDA; davalı tarafın tüm itirazlarının kök raporda ayrıntılı bir şekilde incelendiği ve değerlendirildiği, teknik yönden kök raporda herhangi bir maddi hata veya değerlendirme hatası tespit edilemediği, kök raporda değişiklik gerektirebilecek herhangi bir husus bulunmadığı, MALİ İNCELEME SONUCUNDA; davalı tarafından tarafların ticari ilişkisi boyunca bir defa çek verildiği verilen çekin 31.12.2020 tarihli faturaya karşılık 31.12.2020 tarihinde verilen 31.03.2021 vadeli (90 Gün vadeli) 677.661,86-TL tutarındaki çek olduğu, bu çekin her iki tarafında defterlerinde kayıtlı olduğu, ticari ilişki devamından davalı tarafından davacıya 12 defa bankadan ödeme yapıldığı, bu ödemelerin taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından incelemeye ibraz edilen 2020 Yılına ait yevmiye defteri ve defteri kebirin açılış tasdiklerinin kanuni süresi içerisinde yapılmış olduğu, buna karşılık envanter defterinin açılış tasdikinin kanuni süresi içerisinde yapılmamış olduğu, ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi bakımından, Türk Ticaret Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi uyarınca zorunlu defterlerin usulüne uygun şekilde tutulmuş ve tasdik edilmiş olmasının esas olduğu, bu nedenle kök raporda değişiklik gerektirebilecek herhangi bir husus bulunmadığı" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... sayılı icra dosyası

-Davacı vekili tarafından sunulan; taraflar arasında akdedilen "Peyzaj İşleri-Gri Diyabaz Taş Malzeme Satın Alma Sözleşmesi" sureti, dava konusu işe ilişkin düzenlenen fatura ve sevk irsaliyeleri suretleri

-... Kurumlar Vergi Dairesi'nden gelen davalı ... Şirketi ile davacı şirkete ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi'nden gelen davacı şirkete ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi'nden gelen davalı ... Şirketi'ne ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı

-...'den gelen 19.04.2021 tarihli Uygunsuzluk Raporu ekli müzekkere cevabı

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Bilirkişi raporları

-Arabuluculuk son tutanağı

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının satıcı, davalı iş ortaklığının ise alıcı olduğu inşaat malzemesi teminine dair sözleşme kapsamını aşan alım bulunup bulunmadığı, söz konusu aşımın ayıplı mal nedeniyle ortaya çıkıp çıkmadığı, ayıplı mal bulunuyor ise buradaki eksiklik veya doğan masrafın miktarı ile davacı hakedişine yansıtılıp yansıtılamayacağı, fazla temin edildiği iddia edilen malın nasıl faturalandırıldığı, fiyat farkı bulunup bulunmadığı ve bu hususlar kapsamında davacının talep edebileceği miktarın tespiti ve davalılardan tahsili koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Taraflar arasında █████/2020 tarihinde, davacının satıcı, davalı iş ortaklığının alıcı olduğu malzeme teminine dair sözleşme imza edilmiştir. █████/2021 tarihinde de ek protokol yapılmış, davacıya yapılacak ödemelerin 90-120 gün vadeli çeklerle yapılacağı kararlaştırılmıştır. Uyuşmazlık konusunun temeli █████/2022 tarihinde davalı tarafından düzenlenen yansıtma faturasına dayalı olup bu faturanın yerindeliğinin ve faturaya süresinde itiraz ederek iade eden davacının faturadan dolayı sorumlu olup olmadığının irdelenmesi gerekecektir.

Sözleşmenin 7.6. maddesi kamyon üstü teslime kadar tüm hasardan satıcının sorumlu olacağı belirlenmiş, davalı yetkilisine de kontrol yükümlülüğü verilmiştir. Sözleşmenin 10.5. maddesine göre ayıplı ürünler yönünden değiştirtme hakkı bulunmaktadır. Sözleşme 11.1. maddesi kapsamındaki garanti yükümlülüğü imalat ve uygulama hataları dışında kalan hususlara yönelik olarak düzenlenmiştir.

Tarafların incelenen ticari defterlerine göre iki tarafın da kayıtları █████/2020 tarihi itibariyle uyuşmaktadır. Davalı tarafından kesilen █████/2022 tarihli yansıtma faturası öncesinde █████/2021 tarihi itibariyle her iki taraf defterine göre davalı davacıya 216.965,61 TL borçlu olup bu miktar takibe ve davaya konu asıl alacak miktarıdır. Davalı bu borcunu 3 nolu hakediş kesinti yansıtması olarak borcundan düşüp alacaklı konumuna gelmiştir. Yansıtma faturasına temel olduğu belirtilen derz boşlukları, kırık parça ve damarlı taş kullanımına yönelik olup sahadaki uygulamada bu kriterlere dikkat edilmediği █████/2021 tarihinde uygunsuzluk raporu ile tespit edilmiştir. Ancak taraflar arasındaki sözleşmesel yükümlülükler gözetildiğinde kırık parçaların kamyona yüklemesi ile hasarın alıcı davalıya geçeceği, açık ayıplara dair tespitleri kontrol yükümlülüğünün yine davalı teknik elemanınca yapılacağı belirlenmiştir. Kırık parçaların yolda veya uygulamaya dair hangi aşamada oluştuğu belirli değildir. Derz boşlukları ise tamamen uygulamaya yönelik olup davacının sorumluluğu bulunmamaktadır. Damarlı taş imalat hatasına yönelik asıl sözleşmede 1. sınıf malzeme nitelendirmesi bulunmamaktadır. Ek sözleşmedeki 1. sınıf malzeme belirlemesi ise uyuşmazlıktan ve uygunsuzluk raporundan sonra █████/2021 tarihinde belirlenmiştir. Sözleşme 11.1. maddesi kapsamındaki garanti yükümlülüğü imalat ve uygulama hataları dışında kalan hususlara yönelik olarak düzenlenmiştir. Yine 10.5. maddesine göre ayıplı ürünler yönünden davalının değiştirtme hakkı bulunmaktadır. Oysa davalı yan bu hakkını makul sürede gündeme getirmemiştir.

Uygunsuzluk raporu sonrasında, davacı yana mail █████/2021 tarihinde gönderilmiştir. Bunun dışında yansıtma faturasına konu edilen miktarlar, tespitler yönünden davalı yanca çıkarılmış ayrı bir ayıp iddiası veya ihbarı bulunmamaktadır. Oysa uygunsuzluk raporu ile gözle görülebilir tespitlere rağmen süresinde ayıp ihbarı bulunmamaktadır. Ayıp ve dolayısıyla düzenlenen yansıtma faturası içeriği ayıplı mal miktarı, ayıbın niteliği itibariyle denetlenebilir değildir. Diğer bir deyişle kaçının kırık, kaçının damarlı olduğu belirlenebilir durumda değildir. Uygulama hatasına dair ayıplar davacının sorumluluğunda değildir. Sözleşme 10.5 maddesi kapsamında malzeme onayına dair makul sürede yapılmış bir bildirim bulunmamaktadır. Malzemeleri kontrol yükümlülüğü kendisinde olan davalının malzemenin onaylanmaması durumunda değişiklik hakkı bulunsa da ilk aşamada bunu kullandığına dair tespit bulunmamaktadır.

Tüm bu tespitler karşısında iddia edilen ayıpların hangi aşamada ortaya çıktığı, değiştirme hakkının makul sürede kullanılmadığı, 2020 yılı için her iki taraf defterinin de sıfırlandığı, █████/2021 tarihi itibariyle de her iki taraf defterinde dava konusu edilen miktar itibariyle uyuşma bulunmasına rağmen uyuşmazlığa konu yansıtma faturasının █████/2022 tarihinde düzenlendiği, yaklaşık 9 ay sonraki yansıtma faturasının ticari satım gereklerine uygun olmadığı, deftere kaydedilen faturadaki mallar itibariyle bu aşamadan sonra ayıp iddiasının gündeme getirilemeyeceği, netice olarak davalı yancı düzenlenen ve uyuşmazlığa esas yansıtma faturasının konusu, içeriği ve haklılığı sabit görülmediğinden davacının uyuşan alacak miktarı itibariyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Dava tahsil davası olup daha önceki aşamada ikame edilen takip temerrüt sonucunun doğuracağından takip tarihi itibariyle faize karar verilmesi gerekmiştir. Tahsil ile istenen faizin nevi TTK 1530/7 maddesi olsa da sözleşmede 90-120 gün vadeli çekler ile vadenin belirli olduğu, aşırı veya geçersiz olmadığı, taraflar arasındaki ödemeler hep bu şekilde takip edildiği,

TTK 1530 maddesinin şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla ticari iş kapsamında avans faizine hükmetmek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-Davanın Kabulü ile, 216.965,61-TL'nin █████/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 14.820,92-TL karar ve ilam harcından 3.705,24-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 11.115,68-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 3.705,24-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.132,84-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan toplam 18.576,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı █████/2026

Katip ... Hakim ...

e-imza e-imza