Anahtar kelimeler: Davaistirdat Delinerek Örme Delici Cisimle Departmanında İşleriyle Meçhul Yaprakları Satımdan
T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:███████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2020KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tekstil ve örme işleriyle iştigal eden müvekkil şirketin █████/2019 tarihinde gece yarısı faili meçhul kişilerce girilmesi ve muhasebe departmanında bulunan çelik kasa delici cisimle delinerek açılarak, kasa içerisinde bulunan 65 adet çek ve yine boş çek yaprakları ve nakit paralar ve araç anahtarlarının çalınması sebebiyle suç duyurusunda bulunulmuş, ... Cumhuriyet Başsavclığı'nın █████/2019 tarih ve ... nolu dosyası üzerinden soruşturmanın yürütüldüğünü, işbu 65 adet çekin tamamı için çeklerin iptali ve tedbiren ödeme yasağı kararı için tarafça başvuru yapılmış ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosya üzerinden görülen çek iptali davasında Ticaret Sicil Gazetesinden ilanlar yapılmış ve teminat mukabilinde ödeme yasağı kararı verilerek tüm ilgili banka şubelerine ödeme yasağı kararlarının gönderildiğini, iş bu 65 adet çekten çek bedelinin istirdatı talebine konu yaptığı bir tanesi keşideci aleyhine icra takibine geçilmesi suretiyle ortaya çıktığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizin ...sayılı █████/2020 tarihli kararında;"1-TTK'nın 5/a, 6325 sayılı Kanun'un 18/a-2, HMK'nın 114/2, 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,"dair karar verilmiştir.İstinaf edilmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmiş ve İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas █████████ sayılı kararında;"....Dava tarihinde yürürlükte bulunan 7155 Sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değişik 6102 Sayılı TTK 5/A maddesinde, ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu düzenlenmiştir. Ancak madde metnindeki açık düzenlemeye göre madde metninin dar yorumlanması gerektiği, menfi tespit ve çek istirdadı davalarında, bir miktar alacağın yada tazminatın tahsili talebinin olmadığı bu nedenlerle arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığı anlaşılmaktadır. (Yargıtay 19. H.D. 13.02.2020 tarih, ███████-████████ sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi █████████-. █████████ saylı 04.07.2023 tarihli kararı )TTK’nin 792. maddesi hükmüne göre açılan davada, davacının ilk ve öncelikli olarak incelenmesi gerekli talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Bu itibarla TTK’nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, █████████ - █████████)Bu açıklamalara göre , eldeki davada yetkili hamilin elinden rızası hilafına çıkan çeklerde davalının yetkili meşru hamil sıfatının bulunmadığı iddiasına dayalı ticari nitelikteki çekin istirdadı davasında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı, mahkemece arabulucuya başvurulmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi yerinde değildir." şeklinde karar verilmiş ve dosyanın mahkememizin ███████ sayılı esasına kaydedilmiştir. Yargılama işbu dava dosyası ile devam olunmuştur.Dava; çeklerin iadesi ve çek bedellerinin istirdadı istemlerine ilişkindir.Huzurdaki uyuşmazlık; dava konusu edilen ... .../... şubesi ... çek numaralı █████/2019 keşide tarihli 3.950,00 TL meblağlı, ... ... şubesi ... çek numaralı █████/2019 keşide tarihli 3.950,00 TL meblağlı ... Karaman şubesine ait ... çek numaralı █████/2019 keşide tarihli 2.490,00 TL meblağlı, ... Bankası .../ ... ... çek numaralı █████/2019 keşide tarihli 4.000,00 TL meblağlı, ... ... şubesine ait ... çek numaralı 10.000,00 TLmeblağlı ... .../ ... şubesine ait ... çek numaralı 15.000,00 TL Meblağlı, ... ... şubesine ait ... çek numaralı █████/2019 tarih 3.000,00TL meblağlı, ... ... şubesine ait ... cek numaralı █████/2019 keşide tarihli 4.500,00 TL meblağlı çeklerin, davacı işyerinden çalınması nedeniyle istirdatı istemine dayalı talepte bulunulduğu, çeklerin istirdatına karar verilip verilemeyeceği hususlarında toplanmıştır.Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/... Soruşturma nolu dosyası, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas Sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas Sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas Sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas Sayılı dosyalarının UYAP üzerinden mahkememize gönderilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır..... İcra Dairesi'nin 2019/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/..., 2020/... Esas sayılı icra dosyalarının UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevabi yazının geldiği anlaşılmıştır.Dosya mali bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dosya, davacının sunulan ticari defter kayıtları, icra dosyaları, çek suretleri, dosyaya gelen dava dosyaları uyap çıktıları, davalı ve diğer cirantalara ilişkin vergi dairesinden gelen BA / BS formları incelemeleri uyarınca ;Davacının sunulan usulüne uygun ticari defter kayıtlarında ve dosya kapsamında , Davacı tarafın istirdatını talep ettiği çekler ile ilgili yukarıdaki incelemeler yapılmıştır.Davacı tarafın davaya konu ettiği çeklerin keşidecileri/cirantaları ile ticari ilişkisinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişkide çeklerdeki keşideci firmalardan alacaklı olduğu ve bu kapsamda çeklerin alındığı hususları belirlenmiştir. Davacının davaya konu çeklerde yetkili hamil olduğuna ilişkin değerlendirmenin takdiri Sayın Mahkemeye ait olacağı,İcra dosyası alacaklısı son ciranta Davalı tarafından ticari defter kayıt belge sunulmamış olup, dosyaya gelen BA / BS formları uyarınca ... İnş.İth. İhr.ve San.Tic.A.Ş. Ve kendisinden önceki cirantalar olan ... İnş. Tur. İth.İhr.ve Tic.LTd.Şti. , ...Şti. davalı ve önceki cirantalar arasında mal alım satımına ilişkin ticari ilişki mevcut olmadığı ,Davaya konu çeklerin bir kısmının keşideciler tarafından icra dosyalarına ödenmiş olduğunun gelen icra dosya cevaplarında belirlendiği, , 5 adet dosyanın infaz olduğu ,2 adet dosyada tahsilat tespit edilememiş olup, Davacı tarafın bildirdiği davalının kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğuna ilişkin dosyaya gelen dava dosyaları, savcılık şikayetleri ve tüm dosya kapsamına göre ödenen bedellerin istirdatı ile ödeme olmayan çeklerin istirdatında takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı," şeklinde rapor görüşü bildirmiştir.Huzurdaki davada; .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı 31.12.2019 keşide tarihli 3.950,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 30.12.2019 keşide tarihli 2.490,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 4.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 10.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 15.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 3.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 4.500,00.-TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılmıştır. Takibe konu edilen tüm çeklerin davacının kasa içerisinde bulunan 65 adet çekin 18.07.2019 tarihinde faili meçhul kişilerce çalınan çekleri olduğu iddia edilerek davacı tarafça suç duyurusunda bulunulduğu, davaya konu tüm çeklerin davalı ... İnş. İth. Ve San. Tic. A.Ş. tarafından icra takibine konu edildiği görülmüştür.Davacı, çekin kargoda hırsızlama/çalıntı veya bir başka nedenle kaybolması üzerine ve yapıları icra takipleri nedeniyle ... C. Başsavcılığı 2019/... Soruşturma dosyası üzerinden muhtemel şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... İnş. İth. Ve San. Tic. A.Ş. hakkında Türkiye'nin farklı adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalının benzer nitelikte ciro silsilesi ile çek iktisabına ilişkin ve bu çekler hakkında hırsızlık suçlarına konu iddialar bakımından benzer nitelikte dosyalarının bulunup bulunmadığı tetkiki hususunda UYAP kayıtları incelenmiş davalının farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çekin elinde bulundurulması nedeniyle başlatılan ceza kovuşturması bulunduğu, bunun yanı sıra farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çeklerin benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunun son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu edildiği anlaşılmış ve kargodan çalınan ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde son hamilin eline geçmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olacağı ve bu durumda son hamilin basiretli bir işadamı gibi davranma yükümlülüğü gereği çekin iktisabında, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekeceği anlaşılmıştır. Bu husus Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, █████████ E. - █████████ K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.Somut olayda davacı öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu, ardından davalı tarafın çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir ki davacı taraf mevcut defter ve muavin kayıtları, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı çek iptali dosyası ve ... C. Başsavcılığı 2019/... soruşturma sayılı dosyaları ile bu hususu ispatlamıştır. Davalının benzer ciro yoluyla iktisap ettiği çok sayıda ceza soruşturmasına konu çek bulunduğu, diğer cirantalar ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu ispatlayamadığı bilakis davacı tarafın ticari ilişkisini somut verilerle ispatladığı buna ilişkin belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte son hamil durumundaki davalının dava konusu çekleri elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, davalı ... İnş. İth. Ve San. Tic. A.Ş.'nin incelenen Ba-Bs formlarında da önceki cirantalar arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı görülmekle senedin bile bile borçlu zararına iktisap edilmiş olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile; davacının, davalı tarafından; .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı 31.12.2019 keşide tarihli 3.950,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 30.12.2019 keşide tarihli 2.490,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 4.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 10.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 15.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 3.000,00.-TL bedelli, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edilen ... çek seri numaralı, 31.12.2019 keşide tarihli 4.500,00.-TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,2-Yargılama sırasında davacı tarafından.... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 4.634,84-TL'nin ödeme tarihi 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 3.443,38.- TL'nin ödeme tarihi 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 4.770,45-TL'nin ödeme tarihi 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 11.651,71-TL'nin ödeme tarihi 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 20.037,15-TL'nin ödeme tarihi 16.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 3.663,53-TL'nin ödeme tarihi 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek, .... İcra Müdürlüğü’nün 2020/... Esas sayılı dosyasına ödenen 5.243,72-TL'nin ödeme tarihi 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya istirdadına,3-Alınması gerekli 2.933,23 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 733,31 TL harcın düşümü sonucu kalan 2.199,92 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafça yapılan 4.828,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davalı tarafça yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 42.940,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,8- Davacı tarafça peşin yatırılan 733,31 TL ile 54,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 787,71TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...(e-imza)Hakim ...(e-imza)