Anahtar kelimeler: Radyoloji Teknikeri Kaybetme Karşıya Ayrılmak Yapması İşten Zorunda Başladığını Kesinlik
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI
: ████████ E., ███████ K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 01.12.2004 tarihinde radyoloji teknikeri olarak işe başladığını, 02.03.2009 tarihinde ağır çalışma koşulları nedeniyle işten ayrılmak zorunda bırakıldığını, davalı şirketin müvekkilinin sigorta bildirimini 32A numaralı belgeden yapması gerekirken 1A numaralı belgeden yaptığını, bu nedenle de kazanılmış haklarını kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya bırakıldığını, Kanunun 1 numaralı belgesinin tüm sigorta kollarına tabi çalışanları kapsadığını, 32 numaralı belgenin tüm sigorta kollarına tabi çalışıp 90 gün fiili hizmet süresi zammına tabi çalışanları kapsadığını, işverenlerin işe aldığı her sigortalının 5510 sayılı Kanun'un sigorta bildirimi ve tescili başlıklı 8. maddesinde belirlenen şekle ve usule göre işe girişini yapmak zorunda olduğunu, müvekkilinin yukarıda belirtilen tarihler arasında Kanun buyruğu olan 5 saatlik çalışma süresi içerisinde çalıştırılmadığını, bu sürenin 8 saat olarak işverence belirlendiğini, ayrıca işverenin müvekkilinin çalıştığı dönemleri sigorta üzerinden girdi çıktı yaparak devam ettirdiğini, müvekkilinin işveren tarafından aleyhine yapılan tüm bu işlemleri emeklilik sürecini öğrenmeye gittiği SGK'dan öğrendiğini belirterek müvekkilinin davalı şirketlerde 01.12.2004- 02.03.2009 tarihleri arasında çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin tespitine, davacının sigorta giriş bildirgesinin 32A numaralı iş kolu kodu ile yapılması gerekirken 1A numaralı belge üzerinden yapıldığının tespitine, usul ve yasaya aykırı yapılan işlemin tespiti ve düzeltilmesi ile bu süreler içinde eksik yatırılan primlerin davalılar tarafından tamamlatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.II-CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 27.12.2004-02.03.2009 tarihleri arasında ekte sundukları tablodan da anlaşılacağı üzere diğer davalı ... ve Öz. Güv. Hizm. Turz. Hay. Tic. Ltd. Şti. ile arasındaki iş akti çerçevesinde anılan şirket işçisi olduğunu, ... Temizlik ve Öz. Güv. Hizm. Turz. Hay. Tic. Ltd. Şti. ile üniversite arasında Kamu İhale Kanununa göre yapılan hizmet alım ihaleleri kapsamında diğer davalı şirket işçisi olarak davacının üniversite hastanesinde çalıştığını, bu bağlamda davacının sigorta bildiriminin 32A Nolu belgeden yapılması gerekirken 1A nolu belgeden yapıldığı şeklindeki iddiaya dayanılarak açılan davanın diğer davalı şirketin SGK'ya davacı hakkında yaptığı sigortalı bildirim ve tesciline dayandığını ve bu durumun Sosyal Güvenlik Kurumundan celp edilecek belgelerden anlaşılacak olması nedeni ile hiçbir illiyetinin bulunmadığını ve iş bu davanın öncelikle husumet yönünden reddini talep ettiklerini, yine dava dilekçesinde davacıya sürekli işe giriş çıkış yapıldığı fesih tarihi göz önüne alındığında bunun amacının davacının maddi haklarını engellemek olduğu şeklindeki iddiaların da tamanen diğer davalıya isnad edilen hususlar olduğunu, ancak davacının iş aktinin hiçbir şekilde haksız feshedilmediğini, ekte sunulan istifa dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davacının 02.03.2009 tarihinden itibaren başka bir kurumla anlaştığını beyan ederek istifa ettiğini bu nedenle diğer davalı şirket tarafından davacının istifasına ilişkin işlemlerin tamamlandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun bu davalarda doğal hasım olarak taraf gösterildiğini, mahkemenin iş bu davayı görmekle yetkisinin bulunmadığını, yetkili mahkemenin başkanlığın bulunduğu Ankara İş Mahkemeleri olduğundan davanın esasına girilmeden önce usul yönünden reddi ile davanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini, davanın mahkemece kabulüne karar verilmesi durumunda Yargıtay kararlarınca Mahkeme masraflarından Kurumun sorumlu tutulmaması gerektiğini, davalı işverence davacıya ait hizmet bildiriminin yapılmadığının tespit edildiğini, bu dönemlerdeki istemlerin hak düşümü sürelerinin geçmiş olması nedeniyle reddi gerektiğini, davacıya ait çalışmaların kısmen bildirildiği buna ilişkin belgelerin il müdürlüğüne sunulduğunun tespit edildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak 14.06.2023 tarih, ████████ E., ████████ K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİİlk Derece Mahkemesi kararının süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "... Önce bozma ilamı da gözetilerek, Mahkemece, bozma ilamında belirtilen iş güvenliği konusunda uzman olan, radyaloji uzmanı, nükleer tıp uzmanı ve iş güvenliği uzmanlarından oluşacak üç kişilik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak davacı işçinin işyerinde çalıştığı birim / birimler ve yaptığı işin niteliği, konusu ile işyerindeki incelemeden elde edilen bulgular somut verilere dayalı olarak belirlenmeli, bu belirleme yapılırken çalışılan röntgen bölümü sorumlusu ve çalışan röntgen teknisyenlerinin çalışma konusunda beyanı alınmalı, bu beyan alınırken çalışma ortamı ile ilgili çekim esnasında teknisyen ile cihaz arasında ayırıcı bölme olup olmadığı veya doğrudan cihazın etkilerine maruz kalınıp kalınmadığı, bulunulan ortamda ne kadar süre çalışıldığı günlük çalışma süreleri, bu günlük çalışma saatinin tamamının röntgen çekiminde geçip geçmediği belirlenmeli, çalışılan alandaki cihazların radyasyon üreten ve ortama rasyasyon yayma özelliği olan cihaz olduğu belirtilmekle birlikte çekim esnasında ve sonrasında ortama ne kadar radyasyon yaydığı ölçülmeli ve ölçülen miktar normal seviyesinin ne kadar üzerinde olduğu belirlenmeli, çalışılırken koruyucu ve muhafaza kullanılıp kullanılmadığı, çalışılırken radyosyona maruz kalınmamak için özenle hareket edilip edilmediği, dikkat edilmesine ve koruyucu kullanılmasına rağmen radyasyona maruz kalıp kalmadığı, kalınıyorsa çekim yapılan yerde çıkan radyasyonun ne kadarlık kısmına maruz kalındığı, bu maruz kalınan değer normal değerlerin üzerinde olup olmadığı, dozimetre cihazının bulunması gereken yerde olup olmadığı, maruz kalınan radyosyonun miktarının dozimetri ölçüm değerlerinin üzerinde olup olmadığı, çalışılan ortamda bulunan radyosyonun normal değerler üzerinde olup olmadığı, işin risklerine maruz kalıp kalmadığı ve 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinin (11) numaralı sırasında düzenlenen kapsamdaki iş/işyerlerinden ve sigortalılardan olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulduktan sonra yaptığı iş kapsamında radyasyona maruz kaldığı etki ve süreler somut olaya özgü olacak şekilde tespit edilmeli ve 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde, belirtilen işyerlerinde ve işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayılarının, fiili hizmet süresi zammı olarak ekleneceği, 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirleneceği değerlendirilmelidir.Ayrıca mahkemece, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs sürelerin vs. fiilen çalışılmayan sürelerin tespit edilerek bu süreler yönünden fiili hizmet zammından yararlanamayacağı gözetilerek infaza uygun karar verilmelidir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.Davalı Rektörlük vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti ve fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.