denizli ret şartı eksiklikleri sayisi esastan dayanan adliye tescili derece

Anahtar kelimeler: Denizli Ret Şartı Eksiklikleri Sayisi Esastan Dayanan Adliye Tescili Derece

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Denizli 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ Esas, ███████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ve davalılar ..., ... ve ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. Köyü 2 91... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma şartlarının oluşmadığını, davacı idarenin, uzlaşma aşamasında, davaya konu taşınmazın maliklerine düşük bedel teklif ettiğini, kamulaştırma nedeniyle ana taşınmazın yüzölçümünün küçüldüğünü, bu nedenle ana taşınmazda meydana gelen değer kaybının da tespit edilmesini ve müvekkile ödenmesini talep ettiklerini, davaya konu edilen taşınmaz tapu kayıtlarında tarla gözükmekte ise de bu taşınmazın arsa vasfı kazanmış, suyu ve elektriği olan içinde ev bulunan ve ev yapılabilecek nitelikte taşınmaz olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilmesini, aksi durumda tespit edilecek kamulaştırma bedelinin en yüksek mevduat faiziyle birlikte müvekkile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma şartlarının oluşmadığını, davacı idarenin, uzlaşma aşamasında, davaya konu taşınmazın maliklerine düşük bedel teklif ettiğini, kamulaştırma nedeniyle ana taşınmazın yüzölçümünün küçüldüğünü, bu nedenle ana taşınmazda meydana gelen değer kaybının da tespit edilmesini ve müvekkile ödenmesini talep ettiklerini, davaya konu edilen taşınmaz tapu kayıtlarında tarla gözükmekte ise de bu taşınmazın arsa vasfı kazanmış, suyu ve elektriği olan içinde ev bulunan ve ev yapılabilecek nitelikte taşınmaz olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilmesini, aksi durumda tespit edilecek kamulaştırma bedelinin en yüksek mevduat faiziyle birlikte müvekkile ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı taraflara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ve davalılar ..., ... ve ... tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin piyasa değerlerinin çok üstünde fahiş bir bedel tespit edildiğini, bilirkişilerce hazırlanan raporun objektiflik ve bilimsellikten uzak haksız değerlendirmeler içerdiğini, yargılama sırasında düzenlenen raporların hepsinin yaptıkları itirazları dikkate alınmadan hazırlandığını, davalılardan kendini vekille temsil ettirenler lehine vekâlet ücreti hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yerel mahkemenin kamulaştırma bedeline kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin uygulanması kararının da usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma şartlarının oluşmadığını, davacı idarenin, uzlaşma aşamasında, davaya konu taşınmazın maliklerine düşük bedel teklif ettiğini, kamulaştırma nedeniyle ana taşınmazın yüzölçümünün küçüldüğünü, bu nedenle ana taşınmazda meydana gelen değer kaybının da tespit edilmesi gerektiğini davaya konu edilen taşınmaz tapu kayıtlarında tarla gözükmekte ise de bu taşınmazın arsa vasfı kazanmış, suyu ve elektriği olan içinde ev bulunan ve ev yapılabilecek nitelikte taşınmaz olduğunu, bilirkişi raporunda hesaplamaların 2023 yılı verileriyle yapıldığını, ancak kamulaştırmaya ilişkin davanın, 2024 yılında açılmış olduğunu, yapılacak tüm hesapların 2024 yılı verilerine ve fiyatlarına göre yapılması gerektiğini, ağaçların değerinin de 2023 yılı verilerine göre belirlendiğini ileri sürmüştür.

3. Davalılar davalılar ..., ... ve ... istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, davacı tarafın istinaf gerekçesinin de yerinde olmadığını, davacı idare tarafından davaya dayanak gösterilen kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğunu, bu durumun gözetilerek İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekli iken davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporda dava konusu taşınmazın vasfı gereği gibi incelenmediğini, taşınmazın hatalı olarak tarla vasfında kabul edildiğini, hükme esas alınan raporda hatalı olarak eski tarihli veriler kullanıldığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen taşınmazın özellikleri ile bağdaşmadığını ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın sulu %4 kapitalizasyon faizi ile net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, net gelirin hesabında değerlendirme tarihi olan 2023 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin kullanılmasının yerinde olduğu, Yargıtay içtihatlarına göre üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3'ünden fazla olamayacağı yönündeki içtihat gereğince net gelirin hesaplanmasının uygun olduğu, dava konusu taşınmaz sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalizasyon faiz oranı %4 olarak alınması ve dava konusu taşınmazın bulunduğu konum ve merkezi yerlere uzaklığı dikkate alındığında objektif değer artışı uygulanmasının doğru olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 2023 yılı için; kıymet taktir raporu da dikkate alındığında 753,10TL/m² olarak kabulünde isabetsizlik bulunmadığı yerinde olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden sonra açılmıştır. Bu sebeple davanın açıldığı tarih nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren İlk Derece Mahkemesi karar tarihine kadar Anayasa'nın 46/son maddesinde yer alan hüküm nazara alınarak kamu alacakları için öngörülen en yüksek faize hükmedilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.