Anahtar kelimeler: Gemiyle Davaalacak Yükletenin İmo Taşıtan Taşıtanın Konişmentoya Navlun Taşımanın Yükün
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:AlacakDAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... ...A.Ş. şirketinin işleteni olduğu ... IMO numaralı ... ... isimli gemiyle davalı ... şirketine ait ... numaralı konteyner içerisinde yük taşındığını, ...-... numaralı konişmentoya göre yükletenin ... olduğunun sabit olduğunu, davalı ...'ya ait yükün taşınması için ... ile ... arasında ilk navlun sözleşmesinin akdedildiğini, bu taşımanın asıl navlun sözleşmesi niteliğinde olduğunu ve bu sözleşmede taşıtan sıfatına sahip olan ...'nun alt navlun sözleşmesinde taşıyan sıfatına sahip olduğunu, davalı ...'nın İstanbul ... ATM ... E. - 2020/... K. sayılı dosyaya cevap dilekçesinde taşıtanın kendisi olduğunu kabul ettiğini ve ...'un davayı ...'ya açıp ...'ya rücu edebileceğine savunmasında yer verdiğini, uyuşmazlığa ilişkin mahkemeye sunulan emaillerde davalı ...'nın taşıma talimatını veren taraf olduğunun anlaşıldığını, nitekim İstanbul ... ATM ... E. - 2020/... K. sayılı ilamına göre fiili taşıyan ...'a karşı ... ve ...'nın her iki taşıma nedeniyle ayrı ayrı sorumlu olduklarını ancak iç ilişkide ...'nın taşıtan olarak akdi taşıyıcı ...'ya karşı sorumlu olduğunun açıkça belirtildiğini, bu nedenle TTK m. 1200 uyarınca taşıtan ...'nın navlun sözleşmesinden doğan tüm borçların ve konteyner demuraj alacağının sorumlusu olduğunu, davacı ... tarafından İstanbul 17. ATM ... E. - 2020/... K. sayılı ilamı gereğince 49.100-USD alacağın 34.400-USD'lik kısmının ... tarafından tahsil edilmesine karar verildiğini, bu karara dayanarak ... tarafından .... İcra'da 1.525.663,11 -TL ödendiğini, tazmin edilen bu zararın esasında ...'nın sorumluluğunda olması nedeniyle rücu hakkının doğduğunu belirterek yukarıda zikredilen tüm bu nedenlerle davacı ... tarafından yapılan 1.525.663,11 -TL'lik ödemenin reeskont faizi ile birlikte davalı ... tarafından tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, davalı vekilinin davaya yanıt vermediği anlaşılmıştır.Mahkememizde açılan işbu davanın, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ve ... Karar sayılı Gönderme kararı ile açıldığı anlaşılmıştır.Dava, davacı aleyhine Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında açılan dava nedeni ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasında yapılan ödemenin rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup uyuşmazlığın, dava konusu demuraj talebi bakımından davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ile neticede varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli raporda; Davaya konu ...Limanı arası taşıma sonrası oluşan demuraj bedelleri bakımından davalının sorumluluğu olduğu, Davacı alacak miktarının 34.400 USD olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış olup yapılan inceleme neticesinde; davanın, ... Hat İşl. Denizcilik ve Tic. AŞ tarafından, ... PLASTİK PENCERE KAPI SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ ve ... ... ANONİM ŞİRKETİ aleyhine açıldığı, davanın, gemi ile yapılan taşımadan kaynaklanan navlun, demuraj ücreti ve diğer taşıma masraflarının davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlık konusunun ise, davalıların pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, talep edilen alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, İstanbul ... Limanından Cezayir'e taşınıp oradan da Türkiye'ye geri getirilen yük nedeni ile ödenmesi gereken navlun, demuraj ve diğer taşıma masraflarından dolayı davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, varsa alacak miktarı noktasında toplandığı anlaşılmış, yapılan yargılama akabinde verilen █████/2020 tarih 2020/... Karar sayılı ilam ile, "-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, 49.100 USD alacağın 14.700 USD lik kısmının 1 nolu davalı ... Plastik Pencere, Kapı, San. Ve Tic. A.Ş den , 34.400 USD lik kısmının 2 nolu davalı ... ... A.Ş den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacak miktarına dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/ a md si gereğince faiz işletilmesine, " karar verildiği, verilen kararın █████/2023 tarihinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, █████████ karar █████/2023 tarihli karar sayılı ilamı ile kesinleştiği görülmüştür.Dosyada bulunan ve dava dışı ... tarafından düzenlenmiş olan ... - ... numaralı konişmentoda davalı ... yükleten olarak gösterilmiştir. Söz konusu taşımaya ilişkin olarak dava dışı ... tarafından düzenlenen ... numaralı, toplam 3.005,33 TL bedelli navlun faturası, ise davacı adına düzenlenmiştir. Mahkememiz dosyasındaki uyuşmazlığı dayanak olan, yine mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına sunulan e-posta yazışmalarının davacı ile dava dışı ...'un yetkilileri arasında yapıldığı ve konişmeno talimatının da davalı şirketin yetkilisi tarafından verildiği anlaşılmıştır. (bkz.: ... yetkilisi ... tarafından ... yetkilisi ...'e gönderilen 22.7.2016 tarih ve11:28 saatli e-posta). Yine dosyadaki e-posta yazışmaları arasında bulunan davacı ... yetkilisi...'ın, dava dışı fiili taşıyan ... yetkilisi ...'e gönderdiği 05/5/2016 tarih ve 12.43 saatli e-posta içeriğinin "firma bana 2x40 booking geçti. ... iş taşıma dahil max 1250 USD fatura edeceğiz firmaya, işi biz organize edeceğiz. Peki siz bize ne kadar fatura edeceksiniz?" şeklinde olduğu, dosyada bulunan ve davacı tarafından düzenlenen ... numaralı 1.200 USD bedelli navlun faturasının ise davalı hesabına düzenlendiği görülmüştür. Tüm bu tespitlerden hareketle davalı ...'ya ait yükün taşınması hususunda önce eldeki dosya davalısı olan ... ile ile davacı ... arasında bir sözleşme akdedildiği, ardından davacı ...nun da aynı yükün taşınması için dava dışı ... ile bir sözleşme akdettiği, TTK 1228 maddesi uyarınca konimentonun bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispat niteliği sebebiyle sabit olup, tartışmasızdır. Davalı ...'nın taşıtanı olduğu emtiaların ilk olarak, █████/2016 tarihinde ... Limanından Alger Limanına taşındığı, mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında bulunan ve davalı ... şirketi tarafından dava dışı fiili taşıyan ... Cezayir acentesine hitaben yazılmış olan █████/2017 tarihli yazıdan, malın Cezayir'de alıcısı tarafından teslim alınmaması üzerine, İstanbul'a geri taşınmasının dava dışı ... firmasından talep edildiği ve davalı ... şirketi yetkilisi ... tarafından ... yetkilisi ...'e gönderilmiş olan █████/2016 tarihli ve 10.55 saatli elektronik postada "...ekte konişmentosu bulunan konteyneri geri getirmek istiyoruz. Bu işlem zaman ve masraf olarak ne olabilir? Bu konuda sizinle çalışma yapalım" şeklinde ifadelere yer verildiği, dava dışı ... tarafından dava konusu yükün Cezayir'den İstanbul'a taşınması için düzenlenmiş olan ... numaralı konişmentoda yükleten olarak dava dışı ... firmasının gönderilen olarak ise davalı ... Şirketinin gösterildiği anlaşılmıştır . Eldeki dava konusu uyuşmazlık ise yükün ilk olarak ... Limanı arası taşınması sonrası yükün geri getirilmesine kadar olan süreçte oluşan ve eldeki dosya davacısı tarafından ödenmek durumunda kalınan demuraj bedellerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Yukarıdaki tespite bağlı olarak iş bu ilk taşımanın alt/asıl navlun sözleşmesi niteliği arz etmekte; dolayısıyla tarafları ve sorumlularının da buna göre tayin edilmesi gerekmektedir. Nitekim deniz ticaretinde yaygın ve mümkün olan bu durumda birden fazla taşıyan ve taşıtan sıfatı söz konusu olmaktadır ki, deniz ticaret hukuku doktrini bahse konu sözleşmeler sebebiyle ortaya çıkacak karışıklığı önlemek amacıyla, donatan veya taşıyan ile yapılana asıl navlun; diğerine ise alt navlun sözleşmesi adını vermektedir. Bu tanımlamaya bağlı olarak asıl navlun sözleşmesinin tarafları asıl taşıyan/taşıtan; alt navlun sözleşmesinin tarafları ise alt taşıyan/taşıtan olarak ifade edilmektedir. Navlun sözleşmesinin bu türünde dikkat edilmesi gereken en önemli hususun, asıl navlun sözleşmesinin taşıtanının, alt navlun sözleşmesinde taşıyan sıfatına sahip olması ve huzurdaki dava özelinde ise ayrıca asıl ve alt navlun sözleşmelerinin birbirinden bağımsız olmasıdır.Bu çerçevede dava konusu uyuşmazlığı değerlendirmek gerekirse; davacı ile davalı arasında, yükün ... Limanı arası taşınması için yapılmış olan ilk sözleşme alt navlun sözleşmesi niteliğinde olup; bu sözleşmenin tarafları olan davalı ... ... San ve Tic. A.Ş. alt taşıtan; davacı ... Denizcilik Taşımacılık A.Ş. ise alt taşıyan sıfatını haizdir. Diğer taraftan, yukarıdan beri anlatılageldiği üzere davacı ...'nun iş bu alt navlun sözleşmesinden kaynaklanan taşıma yükümlülüğünü dava dışı ... ile yapmış olduğu diğer bir sözleşme ile icra ettiği sabittir. Asıl navlun sözleşmesi niteliği arz eden bu sözleşmede de davacı ... Denizcilik Taşımacılık A.Ş. ise asıl taşıtan; davacı ... ... Denizcilik ve Tic. A.Ş. ise asıl taşıyan sıfatını haizdir ve kural olarak bu iki sözleşme birbirinden bağımsızdır.Bu durumun davaya bakan yönü ise, konşimentoda tayin edilmiş olması sebebiyle iş bu sözleşmeden (asıl navlun) doğan ve uyuşmazlık konusu olan 34.400,00 USD olan konteyner demurajı alacağından bu sözleşmenin (asıl navlun) tarafı olan davacı ... ... A.Ş. sorumlu olduğudur ki, mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile bu yönde karar verilmiş olup, dosyaya celp edilen .... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı icra takip dosyasından tespit edildiği üzere davacı taraf söz konusu (asıl) navlun sözleşmesinden kaynaklanan demuraj bedelini ödemiştir. Buna karşılık söz konusu alacağın alt navlun sözleşmesinin tarafı olan davalı ... ... San ve Tic. A.Ş.'ye yöneltilmesi ise esas uyuşmazlık konusudur. Sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince, dava dışı ... firması tarafından bu alacak miktarı davalı ... ... San ve Tic. A.Ş. Den talep ve tahsil edilememiştir. ...Limanı arasında aynı yükün taşınmasından doğan ve davacı tarafından fiili taşıyana ödemesi yapılan konteyner demurajı için, davacı tarafından, alt navlun sözleşmesinin (alt) taşıtanı sıfatını haiz davalının sorumluluğuna gidilmesi ise mümkündür. Zira TTK 1200 maddesi uyarınca taşıtan navlun ve teferruatından (ki konteyner demurajının da bu nitelikte olduğu kabul edilmektedir) sorumlu olacağı açık bir şekilde düzenleme altına alınmıştır.Taşımalar ...-... ve ... numaralı konşimentolar tahtında gerçekleştirilmiştir. Dosyaya fotokopisi sunulan bu iki konşimento incelendiğinde konşimentoların sağ üst köşesinde demuraj tarifesinin kayıt edildiği görülmektedir. Uyuşmazlığa konu olan; ... - Algar Limanı taşımasına ilişkin konşimentoda yer alan Tarife incelendiğinde; geminin yanaşma gününden itibaren 7 gün serbest zaman, Sonraki 6 gün; günlük 20,-Amerikan Doları, Takip eden 15 gün; günlük 40, -Amerikan Doları, Sonrasında da günlük 80,-Amerikan Doları olmak üzere konteyner içeriğindeki yükün çekilmemesi halinde talep edilebilecek demuraj bedelinin belirlenmiş olduğun görülmüştür. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda ve kesinleşen █████████Esas ve 2020/... Karar sayılı ilamında açıkça belirtildiği hali ile, toplamda Algers Limanı Cezayir'de doğan demuraj tutarı 34.400,00 USD olduğu hususu sabittir. Eldeki dosya davacısı aleyhine, dava dışı ... tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden başlatılan takipte, davacı tarafından █████/2024 tarihinde 1.503.781,71TL, █████/2024 tarihinde ise 21.881,40 TL ödenmek sureti ile davacının aleyhinde başlatılan icra takip dosyası borcunu ödediği sabittir. Ödenen bu bedelin, 1.049.905,92.TL kısmının asıl takip konusu olan bedel için yapıldığı, bakiye 475.757,19 TL kısmının ise faiz ve takip giderleri için yapıldığı icra dosyasında bulunan kapak hesabından anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle, davalıya ait yükün taşınması akabinde, taşımaya konu yükün alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeni ile Alger Limanı'nda oluşan demuraj bedellerininin oluşmasında davacının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, buna karşılık yukarıda açıklandığı hali ile, asıl-alt taşıma ilişkileri kapsamında, davalı adına davacı tarafından ödenen demuraj bedelinin, davalıdan tahsili gerektiği kanaati ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, ancak davacı tarafından tahsili talep edilen 475.757,19.TL kısmın icra takip giderleri için yapıldığı anlaşıldığından bu bedel için tüm miktarın ödenerek kapatıldığı tarih itibarı ile yasal faiz işletilmek sureti ile davalıdan tahsiline ilişkin aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
:1-Davanın KABULÜ ile 1.525.663,11.TL'nin 1.049.905,92.TL'sine █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz; 475.757,19.TL'sine █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,2-Karar harcı olan 104.218,05.TL'den peşin alınan 26.054,52.TL'nin mahsubu ile bakiye 78.163,53.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (26.542,92.TL ilk harç 62,00.TL posta ücreti ve 14.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 40.604,92.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,5-Davacı vekili için takdir edilen 231.592,84.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verildiğinden davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. . █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır