Anahtar kelimeler: Ktkm Far Çıkarken Sağında Aracıyla Ünvanlı Taşıtlar Esnada Yolun Park
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 10.07.2025KARAR TARİHİ
: 03.04.2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sürücü ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracıyla --- İli --- İlçesi ----. üzerinde ------ ünvanlı işletme önüne geldiği esnada aracını park etmek istediği esnada yolun sağında park halinde olup müvekkili sigortalısı---- ait olan ve kaza öncesinde sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın sol far yan kısmına aracının sağ kısımlarıyla çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağına göre davalı sürücü ------ 2918 sayılı KTK.m. 57 /1.a, bendinde yer alan “Park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmak"" kusurunu işlemesi nedeniyle kazanın meydana gelişinde tam ve asli kusurlu olduğu belirlendiğini, aynı tutanağa göre müvekkili sigortalısına ait aracın sürücüsünün herhangi bir kural ihlaline rastlanmadığı belirlendiğini, fazlaya ilişkin her türlü haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davacının, sigortalısının aracında meydana gelen maddi hasar nedeniyle uğradığı toplam 2.668,98 avro tutarındaki zarara karşılık gelen 2.668,98 avro tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden İtibaren işleyecek avans faizi, avukatlık ücreti ve yargılama masraflarıyla birlikte davalılar---- ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ------ müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkilinin dava sonunda alacağını tahsil edebilme imkanı bulunması için davalı ---- adına kayıtlı ------- plakalı aracın kaydına ve davalının taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına yönelik karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA
:Davalı-----Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ----- plakalı araç ----- poliçe numarası ile 02.10.2022 - 02.10.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigortası ile teminat altına alındığını, dava konusu araç yabancı plakalı olduğu için önceki hasar kayıtları müvekkil şirketçe temin edilemediğini, -başvuru sahibi tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporundaki tespitlerin dikkate alınması mümkün olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin hasar bedelinin KDV’sine ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ---- usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğine rağmen davaya cevap sunmadıkları görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; davacı tarafından sigortalanan ------- plakalı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında sigortalanan ve diğer davalıların malik veya sürücüsü olduğu ----- plakalı araç arasında 15.08.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacı tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsili talebine ilişkindir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren kişi bu zararı karşılamakla yükümlüdür. Yine TBK m. 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereği, davalının meydana gelen zarardan sorumluluğu, kusurunun varlığına bağlıdır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır.Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır. Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır.İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır.2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir. KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. Mal sigortaları türünden olan Kasko Sigorta Genel Şartlarının teminatın kapsamını belirlenen A.1. maddesine göre, gerek hareket ve gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında aracı ani ve harici etkiler sonucunda sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisime çarpması ... gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyetle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüsü sonucu oluşan maddi zararlar bu tür sigortanın teminatı kapsamındadır.TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verilmiştir.TTK'nın 1472.maddesinde (eski TTK 1301) düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için sigortalı hangi mahkemede dava açabilecek ise sigortacının da aynı mahkemede dava açması gerekir. Davanın ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketine, araç malikine ve araç sürücüsüne karşı açılması sebebiyle mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmış veya yapılması zorunlu ise, zararın o ülkedeki (kayıtlı olduğu) katlanılan veya katlanılacak olan giderlere göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay ----. HD. ----- sayılı ilamı)Davalı---- ait ---- plakalı aracın 02.10.2022 tarihi ile 02.10.2023 tarihi arasında------ poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, kaza tarihi itibariyle araç başına maddi 120.000,00 TL teminat bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı sürücü ---- sevk ve idaresindeki --- plakalı aracını park etmek istediği esnada yolun sağında park halinde bulunan ----- plaka sayılı aracın sol yan far kısmına aracının sağ kısımları ile çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.Dava konusu kazada sonucu davacı tarafından sigortalanan araçta meydana gelen hasar sebebiyle davacı tarafından dava dışı sigortalısına 2.668,98 Euro hasar ödemesi yapılmıştır.Dava konusu kazadaki kusur durumunun, davacının sigortalısı araçta meydana gelen hasarın ve bu hasarın kayıtlı olduğu ülkedeki şartlara göre uygun olup olmadığının tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ------ %100 oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından sigortalanan araç malikinin kusurunun bulunmadığı, davacı tarafından sigortalısına ödenen 2.668,98 Euro hasar bedelinin kazanın oluş biçimi ve meydana gelen hasarla uyumlu olduğu belirtilmiştir. Hazırlanan raporun dosya kapsamına ve kazanın oluş şekline uygun olması sebebiyle, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ------ %100 oranında kusurlu olduğu, davacı tarafından sigortalanan araç malikinin kusurunun bulunmadığı, davacı tarafından sigortalısına ödenen 2.668,98 Euro hasar bedelinin kazanın oluş biçimi ve meydana gelen hasarla uyumlu olduğu sonucuna varılmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde; “...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi yer almaktadır. Davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi, davaya konu kazanın sigorta şirketine ihtar ya da ihbar edildiği tarihten itibaren sekiz iş günü sonrasıdır. Somut davada, davacının davalı sigorta şirketine 23.01.2024 tarihinde başvuru yaptığı, sekiz iş günü sonunda 03.02.2024 tarihinde temerrütün gerçekleştiği anlaşıldığından davalı sigorta şirketi yönünden 03.02.2024 tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır.6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalılar araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır.Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulüne; 2.668,98 Euro hasar bedelinin davalı ---- Şirketi yönünden 03.02.2024 tarihinden, davalılar------ yönünden 15.08.2023 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte fiili ödeme günündeki kur karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle (120.000,00 TL) sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmasına,2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 8.486,90-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 2.121,73-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 6.365,17-TL'nin poliçe limiti dikkate alınarak; 6.147,89-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 217,28-TL'nin davalılar ---- ve ------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 2.121,73-TL peşin harcın poliçe limiti dikkate alınarak; 2.049,30-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 72,43-TL'nin davalılar ------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 175,00-TL vekalet harcı, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.078,50-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 8.868,90-TL yargılama giderinin poliçe limiti dikkate alınarak; 8.566,16-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 302,74-TL'nin davalılar----- müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı -------- Şirketi tarafından 87,50-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı ---- Şirketi üzerinde bırakılmasına,6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin poliçe limiti dikkate alınarak; 43.463,91-TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.536,09-TL'nin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ----- Şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, tarafların yokluklarında, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ------ Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.