hidroksit felaketi sel alüminyum hammaddesinin deposunda ton saklama gümrükleme gümrüklü

Anahtar kelimeler: Hidroksit Felaketi Sel Alüminyum Hammaddesinin Deposunda Ton Saklama Gümrükleme Gümrüklü

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ████████ Esas ███████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Saklama sözleşmesi ve sorumluluk sigortası kaynaklı) Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin yurtdışından ithal ettiği 23 ton alüminyum hidroksit hammaddesinin işyerinde teslim (...) şeklinde davalı ... AŞ’ye teslim edildiğini, gümrükleme aşamasında adı geçen davalının gümrüklü deposunda muhafaza edilirken 23.10.2012 tarihinde sel felaketi sebebiyle deponun su basması sonucunda emtianın su ve nemden kullanılamaz hâle geldiğini, bu hususların hasar tespit tutanakları ile imza altına alındığını, hasarlı hâliyle müvekkiline teslim edilerek müvekkilinin kendi antreposuna getirildiğini, diğer davalılar ... AŞ ve acentesi ... .... Şti’nin davalı ... AŞ’nin antreposundaki malların başkası lehine sigorta ettirildiğini kabul ederek nakliyat poliçesinin bulunması karşısında zararın karşılanmayacağını, şayet nakliyat poliçesi yoksa yangın poliçesi kapsamından zararın bizzat sigortanın kendisinin karşılayacağını müvekkiline gönderdikleri 23.01.2013 tarihli yazıda açıkça belirttiklerini, müvekkili tarafından kendilerine gönderilen yazıda, “CİF teslim şekline bağlı olarak nakliyat poliçemizin var olduğu”nun sehven yazılmış olduğuna dair yeni bir yazı gönderildiğini, ithalata konu emtianın teslim şeklinin CİF olmadığını, dolayısıyla nakliyat poliçesinin yaptırılmadığını, teslim şeklinin işyerinde teslim kurallarına tabi tutulduğundan nakliyat poliçesinin bulunmadığının ithalat beyannamelerinden açıkça anlaşıldığını, kaldı ki hasarın nakliyat esnasında değil, antrepoda gümrükleme aşamasında meydana geldiğini, davalı ... AŞ’nin müvekkiline gönderdiği 05.12.2012 tarihli yazısında, müvekkili şirketin zararının 9.556,27 USD tutarını karşılayacaklarını belirttiğini ileri sürerek hasar bedeli 14.032,30 Euro ve 2.300 Euro navlun bedeli olmak üzere toplam 16.332,30 Euro (49.712,25 TL)'nin faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... AŞ vekili, işyeri paket sigorta poliçesi ile davalı ... AŞ’nin antreposunda bulunan emtiaları yangına ve poliçede öngörülen diğer rizikolara karşı kendi menfaatine sigorta ettirdiğini, üçüncü şahıs yararına yaptırılmış sigorta durumunun olmadığını, satış türünün ve teslim şeklinin belirlenerek davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, sel, su baskını ve yağmur derelerinin taşması sebebiyle meydana gelen rizikonun teminat dışı olduğunu, kaldı ki navlun bedelinin dolaylı zarar niteliğinde olup, teminat dışında kaldığını, ayrıca zayi olan malların yurt dışından ithal edildiği ve karayoluyla taşındığı nazara alındığında, nakliye süreci henüz tamamlanmadığından taşıyıcının sorumluluğunun devam ettiğini, dolayısıyla hasarın nakliyat poliçeleriyle güvence altına alınıp alınmadığının önem arz ettiğini, zira nakliyat poliçesinin bulunması durumunda zarardan öncelikle nakliyat sigortacısının sorumlu olduğunu, ekspertiz raporunda, 6.223,13 USD üzerindeki tazminat taleplerinin yerinde olmadığının belirtildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... AŞ vekili, davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, dava konusu hasarın mücbir sebep sonucu oluştuğunu, müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davacının iddia ettiği hasar miktarının gerçeği yansıtmadığını, hasarın 23.10.2012 tarihinde meydana gelmesine karşın davacının emtiayı 26.12.2013 tarihine kadar teslim almayarak zararın artmasına neden olduğunu, müterafik kusurun bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı ile davalılardan ... isimli şirket arasında saklama sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, diğer davalı ...Ş.'nin de ...'in sigortacısı olduğu sabittir. Diğer davalı ... ise acente olup saklama sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi ...'in sigortacısı da değildir. Bu nedenle bu davalıya husumet yöneltilemeyeceğinden ... isimli şirket yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer davalıların sorumluluğundan söz edebilmek için ise; diğer koşulların yanında zarar ile eylem/ ihmal arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerekir. Nedensellik bağını ortadan kaldıran durumlardan biri de mücbir sebeptir. Davalılardan ...'e karşı aynı olay sebebiyle başka bir şirket tarafından açılan davada Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas- ███████ Karar sayılı kararı ile; zararın meydana gelmesine sebep olan su baskınının mücbir sebep boyutunda olması nedeniyle davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin ███████ Esas-█████████ Karar sayılı kararı ile onandığı ve aynı Daire'nin █████████ Esas - ███████ Karar sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kararın kesinleştiği; (her ne kadar aynı su baskını nedeniyle Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas- ████████ Karar sayılı, davanın kabulüne dair kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ - 8235 E.K. Sayılı kararı ile çifte sigortanın bulunup bulunmadığının araştırılması ve tazminat hesabı yönünden bozulması sebebiyle olayın mücbir sebep boyutunda olmadığı yönünde bilirkişi heyeti tarafından görüş bildirilmiş ise de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin mezkur dosyada ████████ Esas - █████████ Karar sayılı karar düzeltme ilamı ile olayın mücbir sebep boyutunda olup olamadığının araştırılması için bozma ilamının kaldırılmış olması karşısında rapora itibar edilmemiştir.) söz konusu dosyanın davacısı farklı olmakla beraber olayın aynı olay olduğu, bu nedenle zararın mücbir sebepten kaynaklanması nedeniyle davalı ... ile sigortacısının zarardan sorumlu olmadıkları anlaşılmakla ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yurtdışından ithal ettiği 23 ton alüminyum hidroksit hammadde sinin ... şeklinde (işyerinde teslim) ... .... Ltd. Şti. ye teslim edildiğini ve gümrükleme aşamasında davalılardan ... firmasının gümrüklü deposunda muhafaza edilirken 23.10.2012 tarihinde sel felaketi sebebiyle deponun su basması sonucunda su ve nemden kullanılamaz hale geldiğini ve hasar gördüğünü, davalılardan ... ve acentesi Diyalog Sigortanın davacı müvekkili şirketten nakliyat poliçesi talep ettiğini ve yurtdışından ithal edilen bir ürün antrepoya kondu ve resmi olarak ithalatı yapılmadı ise nakliyat poliçesinin kapsamında olduğuna, ürünler antrepoya teslim edildikten sonra da nakliyat poliçesinin teminatının devam ettiğini, nakliyat sigortası olan malların zararlarının nakliyat poliçesinden, olmayanların yangın poliçesinden ödenmesinin uygun olduğuna dair hukuk bölümünden hasar bölümüne hitaben 23.01.2013 tarihli açıklama yapıldığını, ...'in deposundaki malları başkası lehine sigorta ettirdiğini kabul ederek (TTK m.1454), nakliyat poliçesi varsa zararı ödemeyeceklerini nakliyat poliçesinin zararı karşılayacağını şayet nakliyat poliçesi yoksa yangın poliçesi kapsamından zararı bizzat sigortanın kendisinin karşılayacağını bildirdiğini, teslim şeklinin ... olduğunu, işyerinde teslim kurallarına tabi tutulduğunu, nakliyat poliçesinin bulunmadığını, gümrükten malı çekerken ithalat beyannamesinin yeterli olduğunu, hasarın nakliyat esnasında değil antrepoda gümrükleme aşamasında meydana geldiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; davacıya ait, yurtdışından ithal edilerek davalı ... .... AŞ deposunda muhafaza altında bulunan ithal emtianın, █████/2012 tarihinde deponun bulunduğu bölgede meydana gelen sel felaketi nedeniyle depoyu su basması sonucu hasarlanması nedeniyle uğranıldığı iddia olunan zararın (hasarlı emtia ve navlun bedeli), depo sahibi şirket ile adı geçen şirketin sorumluluk sigortacısı ve sigorta acentesinden tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda tüm davalılar aleyhindeki davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesinin kabulünde de olduğu üzere, somut olayda, 22-24 Ekim 2012 tarihlerinde davacıya ait ithal edilen emtiaların konulduğu davalı şirkete ait deponun bulunduğu ...-Çorlu bölgelerindeki sel felaketi sonucu, deponun su baskınına maruz kaldığı ve emtianın hasar gördüğü noktasında taraflar arasında ihtilafsız olup, uyuşmazlık, davalı şirket ile sigortacısı arasında bulunan İşyeri Paket Sigortası gereğince davalı ... ve acentesinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve depo sahibi davalı şirketin deposunda sel baskını sonucu oluşan hasardan sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen ilk kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizce yapılan incelemede; "...İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada, davacının talebi üzerine alınan Çorlu 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ D.iş dosyasının ikmalinden sonra dosyanın sigorta ve sektör bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilerek bilirkişi raporunun alınmasına karar verildiği, fakat değişik iş dosyasının Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ E.– ███████ K. sayılı dosya içinde yargıtaya gönderilmiş olduğunun anlaşıldığından dosyanın bilirkişiye tevdi edilemediği, hal böyleyken 07.06.2018 tarihli celsede, bilirkişi ara kararından dönüldüğüne dair bir ara karar oluşturulmaksızın tahkikata son verilerek davanın reddine karar verilmiştir.İlk derece mahkemesinin gerekçesinde ise, Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 07.04.2016 tarih ve ████████ E. – ███████ K. sayılı gerekçeli kararına ve bu dosyadan alınan bilirkişi raporlarına göre karar verilmiş ise de, anılan dosyasının temyiz incelemesi için Yargıtay’da olduğu ve henüz kararın kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davalı antrepo şirketinin sorumluluğu bakımından konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak toplanan tüm deliller hep birlikte değerlendirilerek ve temyiz incelemesinde olan davanın eldeki davaya etkisi de tartışılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermek gerekirken deliller toplanıp değerlendirilmeden yazılı şekilde karar tesisi doğru değildir.Diğer yandan, davalı ... tarafından dosyaya sunulan dava konusu hasara ilişkin ekspertiz raporunun ve hasar dosyasına sunulan davalı ... hukuk departmanının görüş yazısının da karar yerinde tartışılarak işyeri paket sigorta poliçesinin üçüncü şahıs yararına yaptırılmış sigorta olup olmadığının açıklığa kavuşturulmadan karar verilmesi de doğru değildir." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu kaldırma kararı sonrasında ilk derece mahkemesince iş bu istinaf incelemesine konu karar verilmiştir. Davalı ....AŞ ile davalı ... AŞ Arasında ...11.2011 başlangıç tarihli ..11.2012 bitiş tarihli iş yeri paket sigorta poliçesi düzenlendiği, diğer davalının ... olduğu, poliçe ile sel ve su baskının teminat altına alındığı, tenzili muafiyet oranının% 2 olduğu, poliçe özel şartları ile; sigortalının poliçe vadesi içerisinde işletme sahası içerisinde, her türlü işletme faaliyeti esnasında üçüncü şahıslara verebileceği maddi ve bedeni zararlar üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası genel şartları hükümlerine göre poliçede yazılı bedel ile teminat altına alınmıştır. Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... AŞ tarafından davalı ... .... AŞ aleyhine açılan davada, davacının nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalısına ait emtiaların gümrükleme işlemleri için davalı şirkete ait antrepoda tutulduğu sırada meydana gelen sel nedeniyle sigortalısına ait emtiaların zarar görmesi nedeniyle sigortalısına ödediği hasar bedelinin tahsilini talep ettiği, zararın meydana gelmesine sebep olan su baskınının mücbir sebep boyutunda olması nedeniyle davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin ███████ Esas-█████████ Karar sayılı kararı ile onandığı ve aynı Dairenin █████████ Esas - ███████ Karar sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kararın kesinleştiği görülmüştür. Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen anılan kararla, emtialardaki zararın sel baskını nedeniyle oluştuğu, sel baskınının öngörülemez ve kaçınılamaz bir olay olduğu, antrepo bakımında bir eksiklik ve kusur saptanmadığı, davalı tarafın saklama sözleşmesi nedeniyle özen yükümlülüğünü ihlal ettiğine dair bir delil bulunmadığı, meydana gelen sel baskınının mücbir sebep olduğu sabit hâle gelmiştir. İlk derece mahkemesinin davacı ile davalılardan ... isimli şirket arasında saklama sözleşmesi ilişkisi buunması, diğer davalı ... AŞ'nin de ...'in sorumluluk sigortacısı olması nedeniyle bu davalılar aleyhindeki davanın esas bakımından reddine karar verilmesinde usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Ancak davalı ... AŞ' nin sadece acente olup saklama sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi ...'in sigortacısı da olmadığı gözetilerek bu davalı aleyhindeki davanın pasif husumet bakımından reddine kara verilmesi gerekirken esas bakımından reddine karar verilmesi usule ve yasaya aykırı olmuş, kararın bu bakımdan resen düzeltilmesi gerekmiştir.Dairemizce resen gözetilen sebeplerle karar düzeltildiğinden, ilk derece mahkemesince hükmedildiği üzere, davalılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilince ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının resen düzeltilmesi gerektiğinden, kararın kaldırılmasına ve davanın esası hakkında yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilince ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının resen düzeltilmesi gerektiğinden, kararın kaldırılmasına ve davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;

1-Davalı ... AŞ aleyhindeki davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine,

2-Diğer iki davalı aleyhindeki davanın esas bakımından reddine,

3-Alınması gereken 732,00 TL harcın, peşin olarak yatırılan 849,00 TL harçtan mahsubu ile artan 117,00 TL harcın, kararın kesinleşmesinden sonra ve talep hâlinde, davacıya iadesine,

4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, AAÜT uyarınca belirlenen 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6-Tarafların gider ve delil avanslarından artan kısımların yatıran taraflara iadesine,

7-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden:

a-Davacı tarafından yatırılan 492,00 TL istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; istinaf peşin karar harcının ise karar kesinleştikten sonra ve talep hâlinde davacıya iadesine,

b-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;

HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 26.03.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.