nedenli tavşanlı işine borcuna akaryakıt vadeli cari kambiyo senedine ret

Anahtar kelimeler: Nedenli Tavşanlı İşine Borcuna Akaryakıt Vadeli Cari Kambiyo Senedine Ret

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

HÜKÜM

: Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yolu ile davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri aleyhine Tavşanlı İcra Müdürlüğünün █████████ E. sayılı dosyası üzerinden iki adet kambiyo senedine istinaden 800.000,00 TL alacak nedenli takip başlatıldığını, müvekkili ile davalı arasındaki vadeli akaryakıt satış işine yönelik sözleşme bulunduğunu, cari hesap borcuna istinaden verilen 592.112,13 TL çek bedelinin daha sonra elden yapılan nakit ödeme ile geri alındığını, bu ödeme ve bir kısım diğer ödemelerin davalı kayıtlarında yer almadığını, dolayısıyla takip tarihi itibariyle vadesi gelmiş borçlarının bulunmadığını, takibe konu edilen senetlerin taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı olduğunu ve 21.06.2016 tarihli senedin düzenleme yeri olmaması sebebiyle kambiyo vasfına haiz olmadığını, takip sonrası sözleşme gereği vadesi gelen 268.905,48 TL borcun icra dosyasına yatırıldığını ileri sürerek dava konusu icra takibinden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu takibin İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, davacı tarafından takip borcunun süreç içerisinde ödendiği, ihtilaf konusu çekin davalı lehine düzenlendiği, sonrasında davalı tarafından ciro edilerek davacıya verildiği, söz konusu bu durumun çek bedelinin ödendiğine karine oluşturduğu, çekin ödeme olarak kabul edilmesi durumunda yapılan hesaplama sonucuna göre 590.533,31 TL fazla ödemenin istirdatına, davalı tarafın kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili ve katılma yolu ile davacılar vekili temyiz etmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı takipten sonra açılan borçlu olunmadığının tespiti ile dava sırasında ödenen miktarın istirdatı istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacılar vekilinin kötüniyet tazminatı talebinin reddine yönelik karara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, çek aslının davacı elinde bulunmasının ödemeye karine teşkil etmesine ve davalının çekin başka bir hukuki ilişkiden dolayı kendisine verilmiş olduğunu ispatlayamamış bulunmasına göre davanın kabul edilmesi halinde mükerrer alacak talebi kötüniyete karine teşkil ettiğinden mahkemece çek tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. SONUÇ

: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan ifadelerin tamamen çıkartılması ile yerine “Hükmedilen tutarın %20'si oranında hesaplanan 118.106,60 TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılara iadesine, 26.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.