vanasının drenaj pano hidroelektrik üniteler baskınında patlamasıkırılması ştiye emtiaların odası

Anahtar kelimeler: Vanasının Drenaj Pano Hidroelektrik Üniteler Baskınında Patlamasıkırılması Ştiye Emtiaların Odası

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVA

: TAZMİNAT (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; sigortalıları ... Ltd. Şti'ye ait hidroelektrik santralinin Yangın Sigorta Poliçesi ile müvekkili nezdinde sigortalandığını, 10.07.2013 tarihinde drenaj hattı üzerinde bulunan drenaj vanasının patlaması/kırılması ile gerçekleşen su baskınında santraldeki pano odası, üniteler ve içerisindeki emtiaların hasarlandığını, ekspertiz incelemesinde hasar bedelinin 1.949.540,55 TL olarak tespit edildiğini, hasar bedelinin 360.000,00 TL'sinin █████/2013 tarihinde, 300.000,00 TL'sinin █████/2013 tarihinde, 566.181,21 TL'sinin █████/2014 tarihinde, 63.819,87 TL'sinin █████/2014 tarihinde ve 659.539,57 TL'sinin ise █████/2014 tarihinde ödendiğini, Değişik İş Dosyası ile ... akademisyenlerinde alınan araştırma raporunda, vananın malzeme ve imalat hatası nedeniyle kırıldığının tespit edildiğini, sigortalı ile davalı ... .... Ltd. Şti arasında ... türbin jeneratör grubu elektrik ve mekanik ekipman için elektromanyetik, elektrik ve mekanik ekipman montaj ve devreye alma işlemleri için 08.06.2011 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmenin 5.1.12 maddesine göre TSE ya da muadili başka bir standart belgesine haiz olmayan malzeme ve techizatla ilgili doğabilecek tüm zararların yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu, yine sözleşmenin 12. maddesi gereği gizli ayıplardan sorumluluk yükleniciye ait olup, ayrıca yüklenicinin yaptığı bütün hizmetlerin geçici kabul tarihinden itibaren iki yıl süreyle yüklenici garantisi altında olduğunu, buna göre davalı ... .... Ltd. Şti'nin patlayan/kırılan drenaj vanasının temini ve montajı işlemlerini üstlenmesi ve hasar tarihi itibariyle meydana gelen hasarın garanti kapsamında olması nedeniyle ilgili hasardan sorumlu olduğunu, diğer davalı ....... Ltd. Şti'nin hasarın meydana gelmesine neden olan ... vanasının üreticisi olması nedeniyle haksız fiil sorumluluğu kapsamında TBK'nın 49. maddesi gereği hasardan sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 1.949.540,55 TL'den davalıların sorumlu olduğu miktar olan toplam 1.799.561,27 TL tazminat alacağının, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dosyası tefrik edilen davalı ....... Ltd. Şti vekili cevabında; davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkemenin müvekkili şirketin yerleşim yeri olan Konya Mahkemeleri olduğunu, olay tarihinden itibaren iki yıl geçtiğinden alacağın zamanaşımına uğradığını, hasara neden olan ... vananın fason olarak üretilme ihtimali yüksek olduğundan, müvekkili tarafından üretilip üretilmediğinin araştırılması gerektiğini, zarar görenin kusuru ya da ihmali olması veya vananın montajında hata bulunması halinde müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, yüksek ihtimalle vananın patlamasına, standartların üstünde gelen yüksek basıncın neden olduğunu, TTK'nın 23. maddesi uyarınca malın ayıplı olduğunun açıkça belli olmaması halinde alıcının malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemesi veya inceletmesi gerektiğini, ancak sigortalının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve ayıplı olduğu iddia edilen vanayı ayıbı ile birlikte kabul ettiğini, kabul etmemekle birlikte vananın ayıplı olduğu ve müvekkili tarafından üretildiği tespit edilse dahi müvekkilinin sorumluluğunun sadece ayıplı olan ürünle sınırlı olup, tüm zararın müvekkili şirketten istenilemeyeceğini, hasara neden olan vananın değeri 1.000,00 TL olmasına rağmen müvekkili şirketten yaklaşık 2.000.000,00 TL talep edilmesi hakkaniyetle bağdaşmadığından hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminatta indirim yapılması gerektiğini, davacının sigortalısı ile müvekkili arasında ticari ilişki bulunmadığından avans faizi talep edilemeyeceğini, diğer davalının sözleşme nedeniyle müvekkilinin ise haksız fiil nedeniyle sorumlu tutulması nedeniyle davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın öncelikle görev, yetki ve zamanaşımı itirazı yönünden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... .... Ltd. Şti, süresinde davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı ....... Ltd. Şti yönünden dosya tefrik edilmiş, davalı ... .... Ltd. Şti yönünden ise; hasarın ve su basması olayının meydana geldiği ... ... ve ... işinin, davacının sigortalısı ile davalı ... ... A.Ş arasında █████/2011 tarihinde düzenlenen sözleşme kapsamında yapıldığı, alınan bilirkişi raporlarında; hasarın ... vanasının kırılması sonucu meydana geldiği, vananın üretiminin ayıplı olduğu, vananın kullanılmaması gereken yerde kullanıldığı ve montajının da hatalı olarak yapıldığı hususlarının tespit edildiği, davalı yüklenicinin vanayı ... ... inşaatında kullandığı, davalı yüklenici, vanayı sigortalı işverenin temin ettiğini savunmuşsa da, sigortalı ile davalı ... ... A. Ş.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile, vananın sigortalı tarafından davalıya verildiğine ilişkin bir bilgi veya kayda ulaşılamadığı, sigortalı ile davalı arasındaki sözleşmenin 5. ve 9. maddeleri gereğince, işte kullanılacak makine, malzeme ve teçhizatların tedariki ve kullanılması, bunların sahip olması gereken standartları karşılamasından davalı sorumlu olduğu gibi, bunların vereceği zararlardan da davalının sorumlu olduğu, davacı sigorta şirketinin sigortalısına lütuf ödemesi(lex gratia) ile birlikte toplam 1.949.540,55 TL ödemede bulunduğu, alınan raporlara göre meydana gelen hasarın davacı sigorta şirketi tarafından talep edilen miktar ile uyumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile; 1.799.561,27TL tazminatın, 360.000,00 TL'sinin █████/2013 tarihinden itibaren, 300.000,00 TL'sinin █████/2013 tarihinden itibaren, 566.181,21 TL'sinin █████/2014 tarihinden itibaren, 63.819,87 TL'sinin █████/2014 tarihinden itibaren, 508.560,19 TL'sinin █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; patlayan vananın üreticisi ...Ltd. Şti hakkındaki dava tefrik edilerek yetkisizlik kararı verildiğini ve yetkisizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde davanın derdest olduğunu, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini; bir çok bilirkişi raporu alınmasına rağmen itirazlarına riayet edilmeyerek hatalı karar verildiğini; müvekkilinin patlayan vananın montajından sorumlu olup, işin gerektirdiği her türlü alet, edevat ve parçaların davacının sigortalısı tarafından tedarik edildiğini, müvekkil şirkete ait defter ve belgelerin incelenmesinde dava konusu iş ile ilgili en ufak bir mal alımı bulunmadığının ortaya çıktığını, vananın davacının sigortalısı tarafından alındığı beyanları ile ilgili sigortalının defter ve kayıtlarının incelenmediğini; hatalı üretilen vananın patlamasının montaj işinden değil, üretim hatasından kaynaklandığını, vananın sadece montajını yapan müvekkilinin hasardan sorumlu tutulamayacağını, vananın üreticisi ...Ltd. Şti olmasına rağmen sadece müvekkilinin kusurlu kabul edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, sigortalıya ödenen sigorta tazminatının hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalı yüklenici ... .... Ltd. Şti ile ... üreticisi olduğu ileri sürülen ...Ltd. Şti tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; ...Ltd. Şti yönünden dosya tefrik edilerek yetkisizlik kararı verilmiş, davalı yüklenicinin ise hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabul edilmiştir.

Karar yasal süresinde davalı yüklenici vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; tefrik edilen dosyanın beklenmesi gerekip gerekmediği, eksik araştırma ile karar verilip verilmediği, davacının sigortalısına ait hidroelektrik santralinde hasara neden olan vananın davalı yüklenici ya da davacının sigortalısı tarafından temin edilip edilmediği, vananın montajını yapan davalı yüklenicinin vanadaki üretim hatasından sorumlu olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

1-Davalı vekili, patlayan vananın üreticisi olduğu ileri sürülen ve dosyası tefrik edilerek yetkisizlik kararı ile Konya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilen ...Ltd. Şti hakkındaki davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini savunmuşsa da; ...Ltd. Şti hakkında dava bu dosyadan tefrik edilmiş olup, davalı yüklenicinin hasardan sorumluluğu eser sözleşmesine, ...Ltd. Şti'nin sorumluluğu ise haksız fiile dayandırılmıştır. Davalı yüklenicinin sigortalı işyerinde oluşan hasarda eser sözleşmesine göre sorumlu olup olmadığının tespiti için, üretici hakkında açılan davanın sonucunun beklenmesine gerek olmadığından, ilk derece mahkemesinin tefrik ettiği dosyanın sonuçlanmasını beklememesi yerindedir.

2-Davalı yüklenici şirket; eksik inceleme ile karar verildiğini, sigortalı hidroelektrik santralinde hasara neden olan vanayı kendisinin değil, sigortalının temin ettiğini belirterek hükmü istinaf etmiştir.

Sigortalı şirket 11.06.2020 tarihli yazısında, davalı yüklenici ile aralarındaki sözleşme anahtar teslim niteliğinde olduğundan, hasara konu vananın kendileri tarafından alınmadığı belirtilmiştir.

Talimat yoluyla alınan 16.11.2016 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda, davalı yüklenicinin defter ve kayıtlarında ... Vanası alım satım kaydına rastlanmadığı belirtilmiştir.

05.09.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; davacının sigortalısının 2011 ve 2012 yıllarına defter ve belgelerinin zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi kararı verildiğini, anılan yıllara ait fatura ve irsaliyelerinin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle 2011-2012 yılları arasında sigortalı ile ...Ltd. Şti arasında bir ticari ilişki varsa bu hususun tespit edilemediği, sigortalının cari hesap muavinlerinde ...... Ltd. Şti ile ilgili herhangi bir hareket görülmediği, sigortalının 2010-2013 yıllarına ait BA BS formlarının incelenmesinde ...Ltd. Şti ile ilgili bir kayda rastlanmadığı belirtilmiştir.

Davacının sigortalısı ile davalı yüklenici arasındaki sözleşmenin 5.1.12 maddesi gereğince yüklenici, imalatçı firma tarafından sağlanan özel aparat ve ekipman dışında işe ait tüm makine, teçhizat, ekipman ve malzemeyi iş programına uygun tam ve eksiksiz olarak sahada bulundurmakla yükümlü kılınmıştır. Sözleşmenin 5.1.29 maddesinde de; işin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, taşıt, makine, tesis, alet, edevat, malzeme, sarf malzemesi, kırtasiye, elektrik, su, haberleşme, bakım, onarım, yedek parça vs zayiat ve hizmet giderlerinin yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 5.1.2 maddesine göre yüklenici TSE ya da muadili başka bir standart belgesine haiz olmayan malzeme ve teçhizatı sahada bulundurmayacaktır.

Bu durumda hernekedar sigortalı ile davalı yüklenicinin ticari defter ve kayıtlarında hasara neden olan vananın alım satımına dair bir kayıt tespit edilememişse de, taraflar arasındaki sözleşmede işe ait tüm makine ve teçhizatı bulundurmak yüklenicinin sorumluluğundadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin drenaj vanasının davalı yüklenici tarafından temin edildiğini kabul etmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3-Davalı yüklenici, drenaj vanasının patlamasının montaj işinnden değil, hatalı üretimden kaynaklandığını, bu nedenle olayda sorumluluğu bulunmadığını savunarak hükmü istinaf etmiştir.

Delil tespiti raporu, Makine Mühendisi bilirkişinin yer aldığı 06.03.2018 tarihli bilirkişi heyeti raporu, 10.01.2019 tarihli ek rapor, makine mühendisi bilirkişilerin yer aldığı bilirkişi heyetinden alınan 22.05.2021 tarihli rapor, son heyete sigortacı ve borçlar hukuku bilirkişi eklenerek alınan 04.01.2022 tarihli ek rapora göre, ... vananın kırılma nedeninin üretim hatasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Halefiyete dayalı rücu davası esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminatı davasının onun halefi olarak sigortacı tarafından açılması olduğundan, sigortalı ile ona zarar veresindeki yasal hükümlere göre görülüp sonuçlandırılması gerekir. Somut olayda sigortalı ile davalı yüklenici arasında ... türbin jeneratör grubu elektrik ve mekanik ekipman için elektromanyetik, elektrik ve mekanik ekipman montaj ve devreye alma işlemleri için 08.06.2011 tarihli sözleşme düzenlenmiştir. Sözleşmenin 5.1.12 maddesinde TSE ya da muadili başka bir standart belgesine haiz olmayan malzeme ve techizatla ilgili doğabilecek tüm zararların yüklenicinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir. Yine sözleşmenin 12. maddesinde yüklenici, proje kapsamında yapmakla yükümlü olduğu iş, ürün, imalat ya da tesiste görülecek her türlü kusur ve hatayla, gizli ayıplardan münferiden sorumlu olup, bunlar sebebiyle meydana gelebilecek hasar ve kazaların giderilmesi sorumluluğu da münferiden yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmıştır. Bu durumda taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre drenaj vanasının hatalı üretim nedeniyle patlamasından doğan zarardan davalı yüklenicinin sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353.1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1- İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2023 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf maktu karar harcından davalı tarafça peşin maktu ve nispi olarak yatırılan toplam 30.732,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 30.000,00 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,

3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b.1 bendi ile aynı kanunun 361 maddesi gereğince, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026