yağışlı havanın siverek ortaokulunda bindiği sağından okula sisli çıkarak gitmek

Anahtar kelimeler: Yağışlı Havanın Siverek Ortaokulunda Bindiği Sağından Okula Sisli Çıkarak Gitmek

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Şanlıurfa İli Siverek ilçesi ... Ortaokulu'nda öğretmen olarak görev yapan müvekkilinin ...tarihinde okula gitmek üzere bindiği minibüsün kaza yapması nedeniyle yaralandığını, ...tarihinde saat ...sıralarında müvekkilin de içinde bulunduğu, ...sevk ve idaresindeki ...model ...marka ...plaka numaralı aracın ...Mahallesi mevkiine geldiğinde, havanın yağışlı ve yoğun sisli olması nedeniyle hakimiyetini kaybetmiş yolun sağından yoldan çıkarak savrulup devrildiğini, yaşanan kaza nedeniyle yaralanan müvekkilinin hastaneye kaldırıldığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, yaralanan müvekkilinin uzunca bir süredir tedavi görmeye devam ettiğini ve maluliyetinin oluştuğunu, açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle; haklı davalarının kabulüne, ıslah ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı için; 500,00 TL bakıcı gideri, 500,00 TL tedavi gideri, 500,00 TL geçişi iş görmezlikten kaynaklı maddi tazminat, 500,00 TL sürekli iş görmezlikten kaynaklı maddi tazminat olmak üzere toplamda 2.000,00 TL değerinde maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tazmin tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini vekâleten talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı araç müvekkili şirket nezninde KTK zorunlu mali mesuliyeti (trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olup, poliçenin kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile sınırlı olduğunu, ...tarihinde sigortalı aracın yapmış olduğu kaza neticesinde davacının maddi tazminat talebiyle huzurdaki dava ikame edilmiş ise de; davanın reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın öncelikle usulden reddine, davanın esastan reddine, kusur oranlarının ve maluliyet tespiti için dosyanın adli tıp kurumu ihtisas dairesine bilirkişi incelemesine gönderilmesine, temerrüte düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderinin, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını, reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, davacıya ait tedavi evrakları,...plaka sayılı aracın tescil bilgileri ve UYAP sistemi üzerinden şikayet yokluğu nedeniyle araç sürücüsü hakkında takipsizlik kararı verilen Siverek CBS ...sayılı soruşturma dosyası celb edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, davacının kaza tarihindeki gelirine ilişkin bilgi ve belgeler Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yazılan müzekkere ile dosya arasına kazandırılmış, kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik oluşup oluşmadığı, bakıcıya muhtaç olup olmadığının tespiti yönünden Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından, tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişi raporu, SGK tarafından karşılanmayan zorunlu tedavi gideri olup olmadığı hususunda bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Davanın, trafik kazasından kaynaklanan ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş; geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı gideri, maddi tazminat istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Kaza sonrası ilgili kolluk birimi tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile soruşturma dosyasının incelenmesinden; ...günü saat ...sıralarında, sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka araç ile seyir halindeyken bir anlık direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu minibüsün yolun yan tarafına devrilmesi ile tek taraflı yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kaza esnasında davacının araç içerisinde yolcu olarak bulunduğu anlaşılmaktadır. Kaza esnasında davacının araç içerisinde yolcu olması ve sürücünün kusuru dışında dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmaması karşısında davaya konu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

...plakalı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma halinde maddi tazminat üst limitinin ve sağlık giderlerine ilişkin maddi tazminat üst limitinin ayrı ayrı 1.200.000,00 TL olarak belirlendiği, davaya konu kaza nedeniyle Sosyal Güvenlik kurumu tarafından davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ...plakalı servis aracının, davalı sigorta şirketi tarafından ...başlama ve ...bitiş tarihli ZMMS poliçesi ile sigortalandığı, dava konusu kazanın poliçe teminat dönemi içinde ...tarihinde gerçekleştiği görülmüştür. Buna göre davacının zararlarından davalı sigorta şirketi ZMMS poliçesi uyarınca sorumludur.

Kaza nedeniyle davacıda geçici sürekli iş göremezlik ve bakıcı ihtiyacı oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından bilirkişi raporu alınmıştır. Dicle Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza nedeniyle yaralanmasına bağlı tüm vücut engellilik oranının %8 olduğu, tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 10 gün olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 1.5 aya kadar uzayabileceği mütalaa edilmiştir.

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, %8 sürekli iş göremezlik oranı ve 1.5 ay geçici iş göremezlik süresi, 10 gün bakıcı ihtiyacı süresi, %100 kusur oranı üzerinden ve davacının kaza tarihi ve öncesindeki maaş bordrolarındaki gelir durumuna göre hesaplama yapılarak düzenlenen ...tarihli bilirkişi raporunda; geçici iş göremezlik yönünden davacıya ait ücret bordrolarına göre davacı aylık ödemelerini almaya devam ettiğinden geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanamadığı ve geçici iş göremezlik zararının oluşmadığı, bakıcı giderinin 4.471,50 TL ve sürekli iş göremezlik tazminatı bilinen ve bilinmeyen dönem olmak üzere toplam 2.124.133,56 TL olarak hesaplanmıştır.

Tedavi giderine yönelik düzenlenen ...tarihli Adli Tıp Uzmanı tarafından hazırlanan raporda özetle; Dosya içeriğinde fatura edilmiş tedavi masrafları bulunmadığı, bu tür bir yaralanmada fatura edilemeyen bir takım (ulaşım, barınma, beslenme, pansuman, rehabilitasyon, özel hastane muayene farkı vb.) masrafların olması beklendiği, kişinin hastaneye pek çok kez tedavi, pansuman ve kontrol amacıyla gidip gelmesi gerektiği, kendisinin ve yakınlarının yol gideri, beslenme ve barınma gideri, pansuman, temizlik, ilaç ve vitamin gibi kaçınılmaz ve zorunlu giderlerin niteliği, tarihleri ve yerleri tam olarak bilinemeyeceğinden, yaralanmanın ağırlığı, uygulanan tedavi ve ameliyatlar, refakatçi ihtiyacı olup olmadığı, hastanede yatış süresi, kontrol muayeneleri, kullanılan ulaşım araçları gibi hususlar dikkate alındığında, masrafların yaklaşık olarak belirlenmesinin uygun olduğu, yaralanmanın ağırlığı, mesafeler ve tedavi süreci göz önüne alındığında, davacının SGK kapsamı dışında kalan kaçınılmaz giderlerinin kaza tarihi itibariyle 2.031,00 TL olarak belirlendiği mütalaa edilmiştir.

Maluliyet durumuna ilişkin raporun yöntemince mevzuata uygun şekilde hazırlandığı hesaplanmış olduğu değerlendirilerek hükme esas alınmıştır. Sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminat kalemleri yönünden alınan raporların güncel mevzuta uygun olduğu, rapor içeriklerinin denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Müterafik kusur yönünden; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden ve soruşturma dosyası evrakları ve olay tutanaklarından davaya konu kaza nedeniyle davacının kendi yaralanmasına bağlı meydana gelen zararın artmasına ilişkin davacıya kusur atfedilecek herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Hatır taşıması yönünden; Türk Borçlar Kanununun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanununun 52. maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Hatır taşıması tartışılırken tarafların yakınlığı da nazara alınması gereken ölçütlerdendir. Zira yakın akrabalar arasında hatır taşımasından bahsedilmesi mümkün değildir. Çünkü yakın akrabalar arasında taşımanın menfaat karşılığı yapılması sözkonusu değildir. Hatır taşımasının kıstaslarından biri olan "menfaat karşılığı olmama" koşulu mevcut olmadığından yakın akrabalar arasında hatır taşıması indirimi yapılamaz.

Somut olayda, sigortalı aracın servis aracı olduğu ve davacının da öğretmen olarak çalışması hasebiyle ilgili araçta ücretini ödeyerek yolcu olarak seyahat ettiği, aynı araçta bu şekilde seyahat eden bir çok yolcunun bulunduğu soruşturma dosyasında alınan beyanlar, kolluk fezleke evrakının incelenmesiyle anlaşıldığından belirlenen tazminat miktarlarından hatır taşıması indirimi yapılmasına ilişkin koşulların oluşmadığı kabul edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının veya eyleminden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında ve poliçede yazılı teminat miktarı kadar tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu kabul edilmiştir. Davacı vekili sunmuş olduğu bedel arttırım dilekçesinde, 1.200.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 4.471,50 TL bakıcı gideri ile 2.031,00 TL tedavi gideri tazminatının tahsilini istemiştir. Poliçede, sakatlanma ve ölüm halinde kişi başı poliçe üst limiti 1.200.000,00 TL, kişi başı tedavi gideri ise 1.200.000,00 TL olarak gösterilmiştir. Davacının sürekli iş göremezlik tazminatı isteminin kişi hali sakatlanma hali için öngörülen teminat limitinden, bakıcı gideri ve tedavi giderinin ise tedavi giderleri için belirtilen teminat limitinden karşılanması gerekir. Bu halde, davacı tarafından bedel arttırım dilekçesi ile talep edilen toplam 1.206.502,50 TL miktar poliçe limiti dahilinde olup, davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin açılan davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne, bu tazminat kalemleri yönünden fazlaya ilişkin 500,60 TL tazminat isteminin reddine, kaza tarihinde öğretmen olarak çalışan davacının iyileşme dönemi içerisinde maaş bordrolarına göre aylık ödemelerini almaya devam ettiği ve bu dönem içerisinde mahrum kaldığı herhangi bir ek ödemenin bulunduğuna yönelik bir delilin de dosya kapsamına sunulmadığı, aktüer bilirkişi hesaplamasına ilişkin raporun sunulması akabinde ...tarihli celsede davacı vekilince güncel hesaplama taleplerinin bulunmadığına yönelik beyanın mevcut olması ve ayrıca mahrum kalınan ek ödemelerin bulunduğuna yönelik herhangi bir itiraz ve buna ilişkin bir delilinin bildirilmemesi dikkate alınarak geçici iş göremezlik zararının oluştuğu davacı tarafından ispatlanamadığından davacının geçici iş göremezlik tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olarak;

Davalı sigortalı aracın kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmakla, davacının avans faiz talep edebileceği kabul edilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Dava dilekçesinin ekinde yer alan sigorta şirketine mail yolu ile yapılan başvuru ...tarihli olup, davalı sigorta şirketi vekilince sunulan cevap dilekçesi ekinde sunulan belgelerden de davacının dava açılmadan önce mail yolu ile ...tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmıştır. Bu halde, davalı sigorta şirketi ...tarihinde temerrüde düşmüş olup, kabul edilen tazminat miktarlarına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE;

a) 1.200.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 4.471,50 TL bakıcı gideri tazminatı ve 2.031,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 1.206.502,50 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b) Davacının geçici iş göremezlik tazminatı isteminin reddine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 82.416,18 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 4.117,39 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 77.871,19 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 4.972,59 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.827,79 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından tebligat ve posta gideri, ATK fatura ücreti, bilirkişi ücreti, yol gideri olarak sarf edilen toplamda 4.098,00 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 4.094,60 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 186.910,35 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 1.000,60 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.597,02 TL'lik kısmının davalıdan tahsili, 2,98 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Katip Hakim