Anahtar kelimeler: İktisab Hacizlerin Tatbik Sebepsiz Vade Kambiyo İhtiva Senet Senetlerinden Yenileneme
T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ----- vade tarihli,--- bedelli senet tanzim olduğunu, müvekkilinin borçlular hakkında------ sayılı dosyası ile başlayan ve alınan ihtiyati haciz kararı ile --- tarihinde esas takibe geçildiğini, takibin --- tarihinde kesinleştiğini takip dosyasında hacizlerin tatbik edildiğini,-------- tarihinde dosyaya yenileneme talebi gönderildiğini dosyanın yenilenerek ----Esas numarasıyla kaydedildiğini, dosyaya ilişkin bundan önce yapılan son işlemin ----- tarihinde talep konusunun İcra dairesinden talimat yazılması ve ek haciz talebini ihtiva etme olduğunu, sonrasında icra dairesi tarafından taleplerinin doğrultusunda bir işlemin yapılmadığını, ----- tarihinde dosyaya gönderdikleri yenileme talebinden sonra dosya kapsamında zamanaşımına mahal vermeyecek aralıklarla işlem yapıldığını ve borçlu tarafından bu konuya ilişkin herhangi bir itirazın da sunulmadığını,------------yılında alacaklı müvekkili tarafından dosya borcunu tahsil şansının doğması üzerine borçlu (kefil) ------ tarafından bu husus öne sürülmüş ve icra memur muamelesini şikayet yoluyla ----------------Sayılı ilamı ile yargı yoluna başvurulduğunu, ----- arasında dosyada hiçbir icra takip işlemi yapılmadığından bahisle zamanaşımının gerçekleştiğine kanaat getirerek icranın geri bırakılmasına kesin olarak karar verildiğini, söz konusu gerekçeli kararın ---- tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiğinde söz konusu takipte zamanaşımının gerçekleştiğini öğrendiklerini, bu nedenle takibe konu senet bakımından TTK sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı işbu davayı ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan ederek taraflar arasında tanzim edilen ve müvekkilinin alacaklı sıfatına haiz olduğu bono bakımından ----------İcra Mahkemesinin kararı ile zamanaşımının gerçekleştiği hususunda kesin olarak hüküm kurulmuş olmakla, söz konusu senetteki zamanaşımı müvekkkili bakımından sebepsiz zenginleşmeye dayalı istem hakkı doğurduğunu, işbu yargılama süreci devam ederken alacak hakkı zeval görmemesi adına Mahkemeden Borçluların taşınır, taşınmaz ve 3. Kişilerdeki mevcut hak ve alacaklarına ilişkin ihtiyati haciz kararı verilmesini, müvekkili aleyhine borçluların sebepsiz zenginleştiğinin kabulü ile fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, aleyhe sebepsiz zenginleşilen tutarın, tarafımızca icra dosyasında talep edilen faiz miktarı ve ek alacak kalemleri de göz önüne alınarak, işlemiş ve işleyecek olan faiziyle birlikte taraflarına iadesini talep ve dava etmiştir. Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ---- dava konusu bonoda avalist sıfatı ile yer aldığını, asıl borçlunun ----olduğunu ve İlgili şirket hakkında ----- sayılı dosyasından yürütülen tasfiye işlemlerinin sonuçlandığını ve adı geçen firma dosyasının ------------- tarihinde kapatıldığını, dolayısı ile davacının adı geçen firma aleyhine sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre dava ikamesinde bulunabilmesi için öncelikle iflas dosyasının ihyasına ilişkin dava açmasının gerektiğini, müvekkilinin ikametgahının ----olduğunu genel yetki kuralı gerek hakkındaki davada yetkili Mahkemenin ---- olduğunu, müvekkili ----------- esas sayılı dosyasından takibe konu bonoda "avalist sıfatıyla" sorumlu bulunduğunu, TTK'nun 690. maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanması gereken aynı Kanunun 661. maddesinde poliçeyi kabul edene (bonolarda keşideciye) karşı açılacak davaların vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağının öngörüldüğünü, zamanaşımına uğramış bonoya ilişkin alacaklının keşideciye karşı süresi içerisinde sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasını açabileceğinin hüküm altına alındığını, avalist sıfatı bulunan müvekkilinden herhangi bir talepte bulunamayacağını, aleyhe açılan davada husumet itirazı ile davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunduklarını, --------- tanzim tarihli bonoda, işlemsiz bırakılan ------- tarihleri arasında 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolması sebebiyle icranın geri bırakılmasına karar verdiğini, dava konusu alacağın mesnedi olan bononun ---------- tarihinde zamanaşımına uğradığını, Yüksek Mahkemenin müstekar kararlarında; bonolarda üç yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra hamil tarafından 1 yıllık süre içerisinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak davasının açılabileceğini, bir yıllık sürenin ise bononun zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren başlayacağının ifade edildiğini, dava konusu bononun -------------------------- zamanaşımına uğradığını, alacaklı yanın (her ne kadar avalist sıfatı yaşıyan müvekkil hakkında sebepsiz zenginleşmeye dayalı talep hakkı olmamasına karşın) en geç -------- tarihine kadar talepte bulunabileceğini, zamanaşımının üzerinden yaklaşık 11 sene geçmesinden sonra yapılan başvurunun zamanaşımı sebebiyle kabul edilemeyeceğinin açık olduğunu Müvekkil aleyhine açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkili ------ hakkında sebepsiz iktisap hükümlerine göre dava açılamayacağının sabit olmakla beraber, keşideci-borçlu --------------- tarafından alacaklı vekiline ekte örneği yer alan makbuz çerçevesinde ------------ödemede bulunulduğunu, ilaveten keşideci-borçlu tarafından başkaca da ödemelerde bulunulduğunu müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun kalmadığından davanın reddedilmesine karar verilmesinin gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde alacak miktarını göstermediğini, Mahkemeniz dosyasından ikame olunan davanın belirsiz alacak davası olmadığını, icra dosyasının zamanaşımı ile geri bırakılması ve dosyanın işlemden kaldırılmasına davacı sebebiyet verdiğinden davacının ek kalem adı altında masraf ve işlemiş faiz talebinde bulunabilmesinin hukuken mümkün olmadığını, faiz başlangıç tarihinin belirtilmediğinden ancak dava tarihinden itibaren faiz isteminde bulunulabileceğini talep edilebilecek faiz oranının ise yasal faiz olduğunu, davacının faiz ve ek kalemler adı altında belirli olmayan taleplerinin kabul edilebilmesinin hukuken mümkün bulunmadığını belirterek yetki itirazının kabulü ile dava dosyasının yetkili----------- Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, yetki itirazının kabul görmemesi halinde müvekkili aleyhinde açılan davanın husumet ve zamanaşımı sebeplerinden dolayı reddini, davanın esasına girilecek olması halinde dava konusu alacağın ödenmiş olması dikkate alınarak davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davalı ------------vekili cevap dilekçesinde özetle;------Karar sayılı ilamı ile iflasın kapatılmasına karar verildiğini, --------- Sayılı dosyası ile açılan davada------ sicil nosu ile kayıtlı ( İflas Nedeniyle ) Tasfiye Halinde ----------- Esas sayılı davasının sonuçlandırılması ve infazı ile sınırlı olarak ihyasına, daha önce atanan iflas idare memurlarının görevinin devamına" karar verildiğini, zamanaşımına uğramış olan kambiyo senedine dayalı borç için sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak açılmış olan bir dava olduğundan açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, vade tarihi esas alındığından alacağın zamanaşımına uğramış olduğunun açık olduğunu, sebepsiz zenginleşme şartlarının gerçekleşmediğini, İİK gereği iflas kapanıncaya kadar alacağın masaya kaydettirilebilineceğini, alacağın doğduğu tarih esas alındığında iflas tarihinin ----------- olduğu dikkate alındığında masaya kaydının gerektiğini, Sayın Mahkemenizce davaya devam edilecek ise öncelikle alacağın daha önceden masaya kaydedilip kaydedilmediği hususunun araştırılmasının gerektiğini, alacağın iflas masasına kaydedilmiş (Sıra cetveline) olması halinde müflis şirket açısından davanın konusuz kalacağını, İflas masasına kaydedilmemiş olması halinde süresinde işlem yapılmadığından reddinin gerektiğini, Mahkemece yargılama devam edecek ise davanın müflis şirket açısından kayıt kabul davası olduğu dikkate alınarak yargılamada harçların ve vekalet ücretinin maktu olması gerektiği hususunun dikkate alınmasını talep ettiklerini, alacağı kabul anlamına gelmemek kaydıyla alacağın ispatı kayıt kabul davalarında davacı tarafta olduğundan alacağın dayanağının taraflar arasındaki ticari ilişkinin ispatlanmasının gerektiğinden bu hususta tarafların ticari defterlerinin incelenmesinin gerektiğini belirterek haksız davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Deliller Tarafların------- sorguları dosya arasına alınmıştır.------- İcra Hukuk Mahkemesi'nin --- Esas sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.----- esas sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.----- iflas sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.----- Esas sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.---- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Ticaret hukuku alanında uzman bir öğretim görevlisi bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe
:Dava, zaman aşımına uğramış senet bakımından sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılmış, davacının davalılardan ---- alacağı olup olmadığına dair alacak davasıdır.Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, gelen müzekkere cevapları, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.Dosyada, ilk itirazlar ön inceleme duruşmasında değerlendirlmiştir.Dosya, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek ve gerekli ihtaratlar yapılarak ticaret hukuku alanında uzman öğretim görevlisi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; ---- tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belgeler ışığında, TTK 614 ve 642 maddeleri uyarınca davalı ---- karşı dava açılamayacağı, bononun ------ tarihinde zaman aşımına uğradığı, zira dosyaya sunulan belgelerden ---- tarihleri arasında ilgili icra dosyasında bir işlem yapılmadığı anlaşılması sebebiyle, ---- tarihi esas alınarak 3 yıl sonra----- tarihinde ilgili bononun zaman aşımına uğradığının tespit edildiği, sebepsiz zenginleşme davası bakımından da kıymetli evrak hukuku öğretisinde hakim olan görüşün, 6762 sayılı TTK m. 644 hükmünün bono bakımından da geçerli olduğu yönünde olduğu, sebepsiz zenginleşme davasının zaman aşımı süresinin başlangıcı bakımından da hukukumuzda senetten doğan talep hakkının düştüğü veya zaman aşımına uğradığı andan itibaren işlemeye başlayacağının öğretide ve Yargıtay kararlarında kabul edildiği, bu sebeple, zaman aşımı süresi hususunda 1 yıllık süre de benimsense 10 yıllık süre de benimsense, dava konusu uyuşmazlıkta -------- tarihinde ilgili bononun zaman aşımına uğradığı göz önünde bulundurulduğunda ve zaman aşımı süresinin başlangıcı olarak zaman aşımına uğradığı anın esas alınması gerektiği dikkate alındığında, davanın açıldığı tarihte sebepsiz zenginleşmeye ilişkin zaman aşımı süresinin aşıldığı rapor edilmiş olup, davacı tarafça sunulan itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek raporlar alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek raporlara göre, bilirkişilerin kök rapordaki görüş ve kanaatleri ile ek rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu rapor edilmiş olup, sunulan kök ve ek raporların, bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunması sebebiyle yeni bir rapor alınması cihetine gidilmeyerek, her ne kadar davacı tarafça davalılardan alacağı olduğu iddia edilerek dava açılmış ise de, yasal düzenlemeler ve yerleşik içtihatlar uyarınca, dava konusu uyuşmazlıkta ------ tarihinde ilgili bononun zaman aşımına uğradığı göz önünde bulundurulduğunda ve zaman aşımı süresinin başlangıcı olarak zaman aşımına uğradığı anın esas alınması gerektiği dikkate alındığında, her halükarda 1 ve 10 yıllık zaman aşımın sürelerinin davanın açıldığı tarihte aşıldığı ve davanın zaman aşımına uğradığı anlaşılmakla, her ne kadar somut olayda davalı ------- davanın yöneltilemeyeceği kanaati Mahkememizde hasıl olmuş olsa da, zaman aşımı hususunun öncelikli irdelenmesi gereken bir husus olması sebebiyle, davanın bu nedenle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 826,51 TL harçtan mahsubuyla arta kalan 94,51 TL harcın dosyanın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca --------- bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,5-Davalı -----------------vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı --------- vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde-------- Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.E-duruşmaya son verildi. █████/2026