Anahtar kelimeler: Davadavacı Servise Satımdan Giden Onarımı Uhdesinde İstikametine Yolda Servis Kazada
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... tarihli trafik kazasında maddi olarak zarar gören ... plakalı aracın maliki olduğunu, dava dışı malik ... ... ... plakalı aracın maliki olduğunu ve davalı ... 'nın ise bu kazada ... plakalı aracın sürücüsü konumunda olduğunu, kazada kusuru aracın dava dışı araç maliki tarafından aracın onarımı gerekçesi ile servise bırakılmasına ilişkin olduğunu, aracın davalı servis uhdesinde iken davalı servis çalışanı ... tarafından davalı şirket istikametine giden yolda kazaya karıştığını, kaza tarihinde davalı ... 'nın davalı şirkette çalıştığını, kaza nedeniyle ... plakalı araçta değer kaybının meydana geldiğini, kazanın davalı şirket çalışanı ... 'nın kırmızı ışıkta duran ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın ... model ... ... ... olduğunu, bu kaza sebebiyle değerinde ciddi bir düşüş olduğunu belirterek şimdilik ... TL değer kaybı bedelinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazanın müvekkili şirketin sahip olduğu servis içinde meydana gelmediğini, aracın servise geldikten sonra müvekkili şirket çalışanlarından veya herhangi bir sebeple meydana gelecek olan kazada müvekkilinin işleten sıfatıyla sorumluluğuna gidebilecekken diğer davalının şahsi olarak yaptığı kazadan yalnızca müvekkili şirketin çalışan olması sebebiyle servis sınırları dışında yapmasına rağmen müvekkilinin sorumlu tutulmasının hakkaniyete de aykırılık teşkil edeceğini, Adli Tıp kurumundan rapor alının tarafların kusur oranlarının tespiti gerektiğini, meydana gelen kazada davalı ...'un herhangi bir kusurunun bulunmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde davacı tarafça değer kaybının fahiş olarak talep edildiğini belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle kusurlu olduğu belirtilen davalı sürücü ... ile davalı şirket aleyhine açılan değer kaybı bedeli istemine ilişkindir.Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.Dava dışı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.Arabuluculuk anlaşmama son tutanağı da dosyamıza ibraz edilmiştir.Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının belirlemesi için dosyamız bir kusur bilirkişisi, bir eksper bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti ... tarihli raporunda özetle; davalı ... ... arkadan çarpma (takip mesafesi) maddesini ihlal ettiği ve %100 oranında kusurlu olduğunu, davacı araç sürücüsünün ise meydana gelen kazada herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı, araç üzerinde yapılan hasar tespiti ve buna bağlı olarak değişecek parça ve işçilikler göz önüne alınarak ... TL değer kaybına uğrayacağı (kaza tarihi itibariyle) hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde;Türk Borçlar Kanunu m. 50 gereği; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verildiği anlaşılmaktadır.KTK'nın 104. maddesi "Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım - satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir." şeklinde düzenleme içermektedir.İzmir BAM 20. Hukuk Dairesi'nin ████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamında "....2918 Sayılı KTK'nin 85. maddesinde motorlu aracın işletilmesinden doğan zararlardan işletenin sorumlu olduğu belirtilmiş olup işletenin kim olduğu 3. maddede açıklanmıştır. Aynı Yasanın 104. maddesinde motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibinin gözetim, bakım, onarım, alım-satım araçta değişiklik yapılması amacıyla veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın neden olduğu zararlardan dolayı işleten gibi sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Bu halde aracın trafikte adına kayıtlı olduğu işletenin ve araç için ZMSS yapan sigortacının bu zararlardan sorumlu olmadıkları hüküm altına alınmıştır. Keza Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartlarının A.3/h maddesinde; "motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan teşebbüslere, gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla bırakılan aracın sebep olacağı zararlara ilişkin her türlü taleplerin" teminat dışında kalacağı belirtilmiştir.Bu madde uyarınca, aracın mesleki faaliyet kapsamında teslim edildiği kişinin gerçek işleten malik yerine farazi işleten olarak sorumlu tutulabilmesi için, araç üzerindeki eylemsel egemenliğin kesin biçimde bu yere geçtiğinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu durum, her somut olayın özelliğine göre ayrı değerlendirilmelidir. Kesinlikten uzak, duraksamalı durumlarda, hakimiyetin geçtiği kabul edilmemelidir. Zira, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan kişilerin işleten gibi sorumlu tutulmalarının nedeni, bunların motorlu araç üzerindeki fiili hakimiyetin kesin olarak sahibi bulunmalarından kaynaklanmaktadır (Bu yönde bknz.Yargıtay 17. HD █████████ E.-█████████ K. )Somut olayda, ... tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davacı taraf, davaya konu kazayı yapan aracın işleteni ve maliki olması nedeniyle davalı ... ... husumet yöneltmiştir. Davalı cevap dilekçesinde kazaya karışan maliki olduğu ... plakalı aracını tamir için dava dışı ... ... ... tarihinde teslim ettiğini, araç tamirci ... ... tarafından kullanıldığı sırada kaza meydana geldiğini, bu nedenle hasardan doğan zararı kabul etmediklerini beyan etmiş, davalı aynı şekilde icra dosyasında ödeme emrinin tarafına tebliği üzerine borca itirazında aracı tamir için bıraktığı ... ... aracı kullandığı sırada kaza yaptığını belirterek borca itiraz etmiştir. Dosyada mevcut belgeye göre, dava dışı ... ... meslek dalı olarak oto elektrikçiliği olarak ... tarihinden itibaren ... ünvanı ile işyeri işlettiği bilgisinin yer aldığı Esnaf ve Sanatkar Sicil Tasdiknamesinin bulunduğu, Mahkemece yaptırılan araştırmada polis memuru tarafından tutulan ... tarihli tutanak ile ...'ın tutanak tarihinden 3 ay önce işyerini kapattığı tespit edilmiştir. Davalının maliki olduğu aracın tamir için bırakıldığı dava dışı ... ... sorumluluğunda olduğu zamanda kazanın gerçekleştiği, aracın malikinin fiili hakimiyetinden çıktığının somut olaydaki şartlara göre dosya kapsamından anlaşıldığından kendisine tamir için bırakılan aracı davalının bilgisi ve haberi olmadan aracını alıp kullandığı sırada kaza yapmış olduğu dosya kapsamı ile sabit olup, dosya kapsamında davalının iddialarının aksini gösterir herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşıldığından, KTK'nun 104. maddesi gereği davalı araç malikinin işletenlik sıfatının kalktığı ve zarardan farazi işleten konumundaki tamirhane sahibi ...'in sorumlu olduğu, işletene düşen hukuki sorumluluk yönünden aracın maliki olan davalının da sorumluluğunun son bulduğ,u dolayısıyla davalı ... ... ' nın davaya konu alacak yönünden hukuki sorumluluğunun bulunmadığı açık olup, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğru olmuştur. (Bu yönde bknz.Yargıtay 17. HD █████████ E.-█████████K.; ██████████ E.- █████████K.)Her ne kadar davalı ... ... vekili, aracın kendi hakimiyetinde olmadığı ve sorumluluğunun bulunmadığını savunmuşsa da dosya kapsamında yapılan araştırmada davalı ... 'nın kaza tarihinde davalı ... çalışanı olduğu, aracın tamir için servise bırakıldığı hususunun davalının da kabulünde olduğu, dolayısıyla davalı ... KTK 104 md. Kapsamında farazi işleten olduğu kabul edilmiştir.Yargıtay 4. Ve 17.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 4. H.D'nin█████/2025 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar; █████/2021 tarih ██████████ Esas, █████████ Karar; Yargıtay 17. HD. █████/2020 █████████ Esas, █████████ Karar) şeklinde belirtmiştir.Davaya konu kaza, ... günü ... istikametinden ... istikametine seyir halinde bulunan dava dışı araç sürücüsü yönetimindeki dava konusu ... plakalı aracın kırmızı ışıkta durduğu sırada aynı istikamette seyir halinde bulunan ... yönetimindeki ... plakalı otomobilin çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, hükme esas alınan ... bilirkişi raporuna göre davalı ... 'nın %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.Dava konusu aracın hasar geçmişine ilişkin tüm bilgi ve belgeler (tramer kaydı, sigorta şirketlerinde oluşturulan hasar dosyası, trafik tutanaklar ve fotoğraflar vs) ilgili yerlerden getirtilerek aracın markası, modeli,yaşı, kilometresi ve değere etki eden diğer özellikleri de dikkate alınarak dava konusu aracın kaza öncesi serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri ile aracın onarım sonrası serbest piyasa koşullarındaki 2. el değeri (kaza sonrası onarımla değişen orijinal parçalar varsa bunların araca kattığı değer de dikkate alınarak) arasındaki farkın belirlenmesi yöntemiyle yapılan değerlendirmede ... -TL değer kaybının bulunduğu tespiti yapılmıştır.Davacı vekili değer kaybı taleplerini ... TL olarak ıslah etmiştir.Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... plakalı aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımlarının özelliği dikkate alındığında ... -TL değer kaybına uğradığı anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.Dava, haksız fiil sebebiyle tazminat davası olup, davalılar yönünden haksız fiil tarihi itibariyle temerrüt gerçekleşeceğinden davalılar yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, davalı ... 'nın kullanımındaki ... plakalı aracın hususi araç olması sebebiyle TTK.’nın 3-4. Maddeleri ile Yargıtay kararlarına uygun olarak alacağa yasal faiz uygulanması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ İLE, ... TL değer kaybı bedelinin ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,2-Alınması gereken ... -TL harçtan peşin alınan ... -TL'nin (peşin harç+ıslah harcı) mahsubu ile bakiye ... -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3-Davacının yapmış olduğu bilirkişi ücreti posta ve müzekkere ücretinden ibaret ... -TL yargılama gideri, ... -TL ilk dava gideri ve peşin alınan (peşin harç+ıslah harcı) ... -TL olmak üzere toplam ... -TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... -TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu █████ ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... -TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra masrafı kendisine ait olmak üzere tarafların göstereceği bir IBAN/hesap numarasına yatırılmasına ancak hesap numarası bildirilmemiş veya bildirilmez ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine veya taraflara İADESİNE,Dair, davacı vekili Av. ... ... ile e-duruşma talep eden davalı vekili Av. ... ... yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzaHakim ...e-imza