Anahtar kelimeler: Özetledavalı Yazma Eşdeğer Satımdan Orijinal Onarımında Sunmuş Aracında Esaskarar Hasarlı
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
:DAVALI
: 1-VEKİLİ
:DAVALI
: 2-VEKİLLERİ
:DAVALILAR
: 3-4-VEKİLİ
:DAVA
: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:KARAR TARİHİ
:KARAR YAZMA TARİHİ
:Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalı ... adına kayıtlı olan ve ... kullanımındaki ... Plaka sayılı araç 15.06.2023 tarihinde müvekkilim adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar sigorta şirketi tarafından mevzuata aykırı olacak şekilde giderilmiş olup hasarın onarımında orijinal parça yerine eşdeğer parçalar kullanıldığını, ... Sigorta A.Ş tarafından ... poliçe nolu ZMMS oluşturulduğunu, ödenen miktar sigorta bedelinin altında kaldığından iş bu davaya dahil edildiğini, ... Sigorta A.Ş ise aracı kasko ile teminat altına alan sigorta şirketi olduğunu, sigorta şirketleri teminatlarında olmasına rağmen müvekkilin hasar farkı bedeli ödemesine sebep olduklarını, yine kaza sebebiyle müvekkile ait aracın tramer kaydı artmış, değişen ve boyanan parçaları olmuş, değişen parçalar orjinalleri ile değiştirilmemiş ve yan sanayi ürünler kullanıldığını, bu sebeple araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin davalılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, kaza sebebiyle oluşan hasarın aracın onarım süresince araçtan kalınan mahrumiyet bedeline ilişkin de kazaya sebep olan davalı şahsılar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple iş bu davanın açılma gereği hasıl olduğunu, müvekkilinin kazanın olduğu 15.06.2023 tarihinden aracın onarım işleminin sonra erdiği 25.09.2023 tarihine kadar aracından mahrum kaldığını, işlerini yapamadığını, müvekkilinin aracının kaza sonrası 15.06.2023 tarihinde onarım için servise götürüldüğünü, servis tarafından aracın tamiri yapılarak 25.09.2023 tarihinde kullanıma hazır hale getirildiğini, ancak müvekkilinin bu süre zarfında aracını kullanamadığını, müvekkilinin kazaya konu aracını aktif olarak kullanmakta olup onarım süresince aracını kullanamadığı gün sayısınca uğramış olduğu araç mahrumiyet bedeli ortaya çıkacağını, bu sebeple davalı şahıslar tarafından bu ikame araç bedelinin müştereken ve müteselsilen tazmini gerektiğini, müvekkilinin aracında kaza sonrası değişen parçaların eşdeğer fiyatları ile değilde orijinal parça fiyatları ile müvekkilin aracından meydana gelen gerçek hasar miktarının tespit edilmesi gerektiğini, yine meslek odalarından bilgi alınarak işçilik bedelinin tespit edilmesi ve parça bedelleri ile işçilik bedellerine KDV ilave edilerek kaza sonrası müvekkilinin aracında meydana gelen reel hasar miktarının tespit edilerek tazmin edilmesi için iş bu dava açıldığını, müvekkili adına kayıtlı aracın kaza sonucu onarılmış ise de aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araca göre değeri ciddi oranda azaldığını, bu sebeple zararı tazminle yükümlü olan davalı eylemin meydan gelmesinden önce ki durumu iade etmeye mecbur olduğunu, tarafların kusuru değer kaybını belirleyen bir husustur ancak maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle kusur oranları belirlenmediğini, bu hususta ekte sundukları video kaydı dikkate alınarak kusur oranlarının hesaplanmasını ve çıkan oran neticesinde davalılardan tahsilini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkiline ait araçta oluşan aracın onarım süresinde kullanılamaması nedeniyle doğan mahrumiyet bedelinin HMK Madde 107 gereğince şimdilik 50,00-TL' nin davalı ... Ve ...' den müştereken ve müteselsilen tahsili, değer kaybı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL, orjinal parça fark bedeli olarak şimdilik 50,00-TL ve hasar farkı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL olmak üzere toplam 150,00-TL maddi tazminatın HMK' nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işlyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı ... Sigorta Aş vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Uyuşmazlık konusu kazaya karışan ... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde 12.01.2023-12.01.2024 vadeli ... nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, işbu poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı bulunduğunu, belirsiz alacak davasına ilişkin şartlar başvuran tarafın yapmış olduğu başvuru bakımından oluşmadığını, davacının sunduğu dava dilekçesinde aracında meydana gelen hasar miktarı ve değer kaybı bedelinin şimdilik 50,00-TL bedeli demek suretiyle başvurusunu belirsiz alacak davası olarak yaptığını, ne var ki, talep sahibinin başvuru konusu talebi dikkate alındığında, işbu başvurunun belirsiz alacak davası olarak ikame ettirilmesi mümkün olmadığını, zira belirsiz alacak davasına ilişkin şartlar, işbu başvuru bakımından oluşmadığını, müvekkili şirket tarafından davacıya ekli eksper raporu doğrultusunda hasar ödemesi yapıldığını, karşı tarafın dava konusu zararın tamamını tazmin edildiğini, davacının müvekkili şirkete başvurması üzerine ... no’lu hasar dosyası açıldığını, açılan hasar dosyası kapsamında davacıya ekspertiz raporu doğrultusunda ve müvekkili şirket nezdindeki İMM teminat kapsamında kalan 30.000,00-TL, 17.11.2023 tarihinde ödenerek müvekkil şirketçe sorumluluk yerine getirildiğini, işbu ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğunun gereği gibi eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkili şirketin hasar tutarının KDV'sine ilişkin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını, şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, herhalükarda, davacı tarafın araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebi, karayolları trafik kanunu madde 85 gereği ve trafik sigortası genel şartları gereği trafik sigorta poliçesi teminatı dışında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkili şirketin tahsili talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... ve ... vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Öncelikle iş bu hukuki dayanaktan yoksun dava ile ilgili olarak zamanaşımı ve husumet itirazlarımızı ilk itirazlarımız olarak ileri sürdüklerini, kabul anlamına gelmemek üzere davacının dava ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, iş bu dava ile müvekkile husumet ileri sürülmesi mümkün olmadığını, HMK 121 madde hükmü gereğince davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delillerinin de tarafımıza tebliğ edilmesi zorunlu olduğunu, iş bu belgeler taraflarına gönderilmediğinden, bu belgeler ve davacı tarafça ileri sürülecek iddialar hakkında ek cevap verme, delil ve tanık bildirme hakkımız saklı olduğunu, davacının davasını belirsiz alacak davası şeklinde açtığını, dava dilekçesi ekinde eksper raporu ve bir kısım faturalar sunduğunu iddia edilmekte olup dava dilekçesi taraflarına ekleri olmaksızın tebliğ olduğundan bu delillere ilişkin itiraz ve beyan haklarımız saklı kalmak kaydı ile davacı varlığını iddia ettiği zararı bilebilecek durumda olduğundan davanın belirsiz olarak açılması usulen mümkün olmayıp davanın reddi gerektiğini, öncelikle usule ilişkin itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddini talep ettiklerini, araçtaki hasar ile kaza arasında illiyet bağının araştırılması gerektiğini, davacının aracında herhangi bir değer kaybı oluşmadığını, dava konusu aracın modeli, markası kaza tarihindeki yaşı ve kilometresi göz önüne alındığında mezkur kaza neticesi emsallerine göre bir değer kaybına uğramayacağının sabit olduğunu, davacının araç mahrumiyet zararının da oluşmadığını, davacının taleplerini kesinlikle kabul etmemekle beraber müvekkile ait ... plaka sayılı aracın trafik / kasko / imm sigorta poliçeleri mevcut olup gerekli ödemeler sigorta şirketi tarafından karşılandığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve cevap dilekçesi ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle dava konusu talepler belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından ve diğer itirazlarımız da nazara alınarak davanın usulden reddine karar verilmesine, davanın esasına girilmesi halinde davanın esastan reddine, davanın kabulü halinde ise dava konusu aracın hususi otomobil olması hasebiyle ticari avans faiz taleplerinin reddine karar verilmesine, davacının aracının daha önce kazaya karışıp karışmadığının tramer kayıtları celp edilerek tespitine, Türkiye Sigorta Birliği'ne müzekkere yazılarak davacı aracının kasko ve varsa diğer sigorta poliçelerinin belirlenmesine ve ilgili sigorta ve kasko poliçe ve evraklarının dosyalarının celbi ile dava konusu kaza sebebi ile ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarının ve kaza ile ilgili belgelerin celbine, müvekkil aracının Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketine (... poliçe numaralı), Karayolları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketine ( ... poliçe numaralı) ve Genişletilmiş Kasko Poliçesi sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketine (... poliçe numaralı) müzekkere yazılarak dava konusu kaza sebebi ile ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarının ve kaza ile ilgili belgelerin celbine, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden, İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden tüm dosya kapsamına göre kusur durumunun tespiti için rapor alınmasına, davacının ait aracın uğradığı iddia olunan değer kaybı, araç onarım bedeli ve araç mahrumiyet bedeli konularında İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurum veya kuruluşlardan seçilecek uzman bilirkişi (makine mühendisi) veya bilirkişi heyetinden tüm dosya kapsamına göre; davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, daha önce kaza yapıp yapmadığı vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak rapor alınmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta Aş vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Davacı tarafın meydana gelen trafik kazası neticesinde aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı tazminatını, ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet poliçesini düzenleyen şirket olarak ... ... Sigorta A.ş. ‘den talep ettiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın zararını öncelikle ... plakalı aracın zorunlu trafik poliçesinden talep etmesi, eğer ki işbu poliçe limiti yeterli olmazsa ilgiki aracın kasko poliçesinde yer alan imm klozundan talepte bulunması gerektiğini, davacı tarafınca 2918 SAYILI KTK gereği müvekkil şirkete zorunlu olan başvuru şartını yerine getirmemiştir ve haliyle başvuruda zorunlu belgelerin sunulmaması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla sigortalı araç sürücüsünün tam ksuurlu olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıcının anacak dava tarihi olarak kabul edilebilir ve uygulanması gereken bir faiz türü yasal faiz olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla kazaya karışan 07 SH 316 plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ekte bir örneğini ibraz ettiğimiz poliçe ile sigortalı olduğunu teyit ederiz. teminatlarımız poliçenin ön yüzünde kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının taleplerinin tamamından trafik ve kasko sigortacısı sorumlu olup davanın müvekkil şirket açısından reddine, kusur oranının tespiti açısından en yakın adli tıp kurumundan rapor alınmasına, davacının davasının ispatı halinde; müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçtaki değer kaybı, orijinal parça fark bedeli, hasar farkı bedeli ve kullanılmaması nedeniyle mahrumiyet bedeline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.UYAP üzerinden █████/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.Dosyadaki bilgilere göre ... Sigorta Şirketine dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine, ayrıca dava tarihi olan █████/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.Mahkememizce aldırılan adli trafik ve sigorta uzmanı bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin █████/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Mucahit Tolcu'nun kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın orijinal parça ve işçilik toplam onarım bedelinin 347.464,66 TL olduğu, ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı davalı ... Sigorta Aş'nin ödediği 120.000,00 TL'nin mahsubundan sonra kalan tutar 227.464,66 TL'den, ... plakalı aracın kasko sigortacısı ... sigorta Aş'nin ödediği 30.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan orijinal parça hasar bedeli farkı olan rakamın 197.464,66 TL olduğu, bu tutardan ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde ... Sigorta Aş'nin ve sorumlu olduğu ancak poliçe limitleri bittiğinde sorumluluğu kalmadığı, 197.464,46 TL'lik bu tutardan ... Sigorta Aş'nin ... numaralı kasko poliçesindeki İMM limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu, davalı araç maliki ... ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 130.000,00 TL olduğu, ... plakalı arcın kasko sigortacısı ... sigorta Aş'nin ödediği 100.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan rakamın 30.000,00 TL olduğu, bu tutardan ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde ... Sigorta Aş'nin ve sorumlu olduğu ancak poliçe limiti bittiğinden ... Sigorta Aş'nin ... numaralı kasko poliçesindeki İMM limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu, davalı araç maliki ... ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, dava konusu ... plakalı aracın onarımından kaynaklanan araç mahrumiyet süresinin 20 gün, günlük araç kirasının kaza tarihi itibari ile 750,00 TL olup toplam araç mahrumiyet tutarının 15.000,00 TL olarak tespit edildiği, 3.100,00 TL amortisman tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 11.900,00 TL olacağı, bu tazminat sigorta poliçesi teminatı olmadığından davalı araç maliki ... ve araç sürücüsü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı rapor edilmiştir.Davacının orijinal parça fark bedeli talebinin gerekirse yerinde incelenerek kaza sonrası değiştirilen parçaların incelenmesi suretiyle rapor aldırılmak üzere dosya kök rapor hazırlayan sigorta bilirkişisine tevdii edilmiş sigorta bilirkişisinin █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; Dava konusu ... plakalı aracın orijinal parça ve işçilik toplam onarım bedelinin 347.464,66 TL olduğu, ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı davalı ... Sigorta Aş'nin ödediği 120.000,00 TL'nin mahsubundan sonra kalan tutar 227.464,66 TL'den, ... plakalı aracın kasko sigortacısı ... sigorta Aş'nin ödediği 30.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan orijinal parça hasar bedeli farkı olan rakamın 197.464,66 TL olduğu, bu tutardan ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde ... Sigorta Aş'nin ve sorumlu olduğu ancak poliçe limitleri bittiğinde sorumluluğu kalmadığı, 197.464,46 TL'lik bu tutardan ... Sigorta Aş'nin ... numaralı kasko poliçesindeki İMM limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu, davalı araç maliki ... ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu rapor edilmiştir.Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu █████/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle; 15.06.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan, aracın onarım süresinde kullanılamaması nedeniyle doğan mahrumiyet bedeli olan 11.850,00-TL'nin davalı ... Ve ...'' den müştereken ve müteselsilen tahsiline, değer kaybı bedeli olarak şimdilik 50,00-TL maddi tazminatın HMK' nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işlyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalı ... Sigorta A.Ş' nin poliçe limiti kadar ödeme yapması nedeniyle sorumluluğunun kalmadığı tespit edildiğini, bilirkişi tarafından araçtaki değer kaybı bedeli 30.000,00-TL olarak hesaplandığını, 29.950,00-TL' nin tamamlama harcı yatırıldığını, bu nedenle 15.06.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan değer kaybı nedeniyle 29.950,00-TL' nin; ... Sigorta A.Ş dışındaki tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, hasar farkı bedeli (onarım) olarak şimdilik 50,00-TL ve orjinal parça fark bedeli olarak 50,00-TL ki toplam 100,00-TL maddi tazminatın HMK' nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işlyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalı ... Sigorta A.Ş' nin poliçe limiti kadar ödeme yapması nedeniyle sorumluluğunun kalmadığı tespit edildiğini, bilirkişi tarafından araçtaki hasar farkı bedeli(onarım) ve orjinal parça fark bedeli 197.464,46-TL olarak hesaplandığını, 197.364,46-TL'nin tamamlama harcı yatırıldığını, 15.06.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkile ait araçta oluşan hasar farkı bedeli(onarım) ve orjinal parça fark bedeli nedeniyle 197.464,46-TL nin ... Sigorta A.Ş dışındaki tüm davalılardan müvekkilin tacir olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve ücreti vekaletin KTK gereği müştereken ve müteselsilen karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa orjinal parça fark bedeli, hasar bedeli, değer kaybı ve mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkindir.Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen orjinal parça fark bedeli, hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (orjinal parça fark bedeli, hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.Sigorta şirketleri yönünden öncelikle zorunlu mali mesuliyet sigortacısı poliçe teminat limiti kadar sorumlu olacak, bakiye tazminat tutarı var ise kasko İMM sigortacısı sorumlu olacaktır.Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı █████/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir.Alınan raporlar ile; dava konusu ... plakalı aracın orijinal parça ve işçilik toplam onarım bedelinin 347.464,66 TL olduğu, ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı davalı ... Sigorta Aş'nin ödediği 120.000,00 TL'nin mahsubundan sonra kalan tutar 227.464,66 TL'den, ... plakalı aracın kasko sigortacısı ... sigorta Aş'nin ödediği 30.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan orijinal parça hasar bedeli farkı olan rakamın 197.464,66 TL olduğu, bu tutardan ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde ... Sigorta Aş'nin ve sorumlu olduğu ancak poliçe limitleri bittiğinde sorumluluğu kalmadığı, 197.464,46 TL'lik bu tutardan ... Sigorta Aş'nin ... numaralı kasko poliçesindeki İMM limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu, davalı araç maliki ... ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 130.000,00 TL olduğu, ... plakalı arcın kasko sigortacısı ... sigorta Aş'nin ödediği 100.000,00 TL'nin mahsubu ile kalan rakamın 30.000,00 TL olduğu, bu tutardan 181.969258/0 numaralı ZMMS limitleri dahilinde ... Sigorta Aş'nin ve sorumlu olduğu ancak poliçe limiti bittiğinden ... Sigorta Aş'nin ... numaralı kasko poliçesindeki İMM limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu, davalı araç maliki ... ve sürücü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, dava konusu ... plakalı aracın onarımından kaynaklanan araç mahrumiyet süresinin 20 gün, günlük araç kirasının kaza tarihi itibari ile 750,00 TL olup toplam araç mahrumiyet tutarının 15.000,00 TL olarak tespit edildiği, 3.100,00 TL amortisman tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 11.900,00 TL olacağı, bu tazminata ilişkin sigorta poliçesi teminatı olmadığından davalı araç maliki ... ve araç sürücüsü ...'in müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı rapor edilmiştir.Tüm bu nedenlerle davacının bedel artırım dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;İhtiyari mali mesuliyet sigortası açısından, ihtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır. Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nın 1427/2. maddesi hükmü uyarınca, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. Davadan önce ihbar bulunmadığı takdirde davalı sigortanın dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir (Bu hususta bknz. Yargıtay (kapatılan) .HD ... E.-... K). Belirtilen düzenleme uyarınca, hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra alacağın muaccel olacağı dikkate alınarak faiz başlangıç tarihi belirlenmiştir.ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:█████/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı ... SİGORTA AŞ'ye karşı yöneltilen hasar bedeli ve değer kaybı taleplerinin REDDİNE,2-Davalı ... Sigorta Aş dışındaki davalılara karşı açılan davanın KABULÜ ile;(a) Davacının █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 30.000,00 TL değer kaybı bedeli maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ... ve ...'ten (Kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,(b) Davacının █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 197.464,66 TL hasar bedeli maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) İLE DAVALILAR ... ve ...'ten (Kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte) TAHSİLDE TEKERRÜR OLMAMAK KAYDIYLA MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,(c) Davacının █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 11.900,00 TL araç mahrumiyet bedeli maddi zararının DAVALILAR ... ve ...'ten kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 16.351,00-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcın ve 819,72-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 15.103,62-TL'nin davalılar ... Sigorta Aş, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (Davalı ... sigorta şirketinin (227.464,██████.364,66) oranına isabet eden 14.352,74-TL'den diğer davalılar ... ve ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)4-Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 819,72-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.674,92-TL'nin davalılar ... Sigorta Aş, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, (Davalı ... sigorta şirketinin (227.464,██████.364,66) oranına isabet eden 1.591,65-TL'den diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalıların tamamından sorumlu olduğuna,)6-Davacı tarafından karşılanan ... Sigorta Aş'ye yapılan 70,00 TL posta tebligat ücretinin mahsubu ile 446.40-TL posta ve tebligat gideri, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 6.507,20-TL nin davalılar ... Sigorta Aş, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... sigorta şirketinin (227.464,██████.364,66) oranına isabet eden 6.183,69-TL'den diğer davalılar ... ve ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)7-Davalı ... Sigorta Aş tarafından bu yargılama sebebi ile yapılan 60,80 TL vekalet harcı giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Aş'ye verilmesine,8-Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta Aş, ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı ... sigorta şirketinin (227.464,██████.364,66) oranına isabet eden 42.762,83-TL'den diğer davalılar ... ve ... ile müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalılar ... ve ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)9-Davalı ... Sigorta Aş vekili yararına AATÜ'ye göre hesaplanan 150,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Aş 'ye verilmesine,10-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair, davacı vekilinin ve davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip Hakim