fronting tahtında mukim şnin cinsinden poliçenin kara nakliyat emtia irsaliye

Anahtar kelimeler: Fronting Tahtında Mukim Şnin Cinsinden Poliçenin Kara Nakliyat Emtia İrsaliye

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketinin --------Ş.nin Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında sigortacısı olduğunu, taraflar arasındaki poliçenin müvekkili şirketin ana şirketi olan yurt dışında mukim--------tarafından gönderilen döviz cinsinden (Euro) bir fronting poliçe olduğunu; Bir nolu davalı taşıyıcı --------şirketinin sigortalıya ve sigortalının yurt dışında mukim ana şirketi --------- şirketlerine aralarındaki sözleşme uyarınca taşıma hizmeti sunduğunu; 23-█████/2023 tarihli faturalar ve █████/2024 tarihli irsaliye tahtında sigortalı şirkete ait altı adet --------- marka otomobilin taşınması amacıyla bir nolu davalı --------- Şirketine teslim edildiğini, araçların ------- plakalı TIR -------- ilçesi yönünde ---------- caddesi üzerinde seyir halindeyken meydana gelen trafik kazası sonucu 3 adet otomobilin dorse üzerinde devrilerek hasarlandığını; kaza ile ilgili Trafik Kazası tespit tutanağında bir nolu davalı taşıyıcı şirkete ait aracın kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Kaza sonucu sigortalı emtialar üzerindeki hasar inceleme ve araştırmalarından sonra tespit edilen 130.673,62 Euronun müvekkili şirket tarafından sigortalı şirkete ödendiğini ve TTK m1472 gereği kanuni halef olduklarını, aynı zamanda sigortalı şirketten temlikname aldıklarını; Zararın davalılardan talep edilmesine rağmen davalılar tarafından karşılanmadığını, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını; Müvekkili şirketin ödemesinin 130.673,62 Euro olmasına rağmen alacağın sınırlı sorumluluk kuralına tabi olduğunu, hasarlı otomobillerin toplam ağırlıklarının 8.082 kg olduğu ve buna göre sorumluluk sınırının 67.323,06 SDR olduğu ve dava tarihinde bir SDR'nin 1,23 Euroya karşılık geldiğini, bu sebeple davalılardan talep edilebilecek en yüksek tazminat tutarının 82.524-Euro olduğunu, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik bu miktarı talep ettiklerini; İleri sürerek, davanın kabulüne, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 82.254,00 Euronun kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi uyarınca belirlenecek oranda faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirketlere yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

: Davalı --------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin diğer davalının şirketin sorumluluk sigortalısı olduğunu, taşımadan kaynaklı hasarların sigorta teminatı altında olduğunu, dava konusu hasardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, Trafik kazasının kaçınılmaz hal veya mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiğini, kazanın müvekkili şirketin kusuruna dayanmadığını, kazanın ani gelişen öngörülemeyen ve önlemeyen nitelikte olduğunda sorumluluğu kaldıran neden olarak kabul edilmesi gerektiğini, Müterafik kusur değerlendirmesi yapılarak müvekkili şirketin kusur oranının belirlenmesi gerektiğini; Davacının zararı azaltma yükümlülüğüne uygun davramıp davranmadığının tespit edilmesi gerektiğini, Zararı meydana getiren olayda üçüncü kişinin kusurunun bulunup bulunmadığının bilirkişi ve keşif yoluyla tespit edilmesi gerektiğini; kazaya başka araçların karışıp karışmadığı, üçüncü kişilerin doğrudan müdahalesi ile kazanın meydana gelip gelmediği, yol yapımı, işaretleme eksikliği gibi idari yönden hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerektiğini; Taraflarca temin edilen eksper raporları arasında farklar olduğundan dolayı dosyanın hesap bilirkişisine verilmesi gerektiğini; davacının 130.673,62 Euro ödeme yaptığını iddia ederek şimdilik sınırlı sorumluluk sebebiyle 82.524-Euro talep ettiğini, diğer davalı şirket tarafından yetkilendirilen eksperin ise toplam tazminat tutarını 75.178,22 Euro olarak belirlediğini, Müvekkili şirketin taşıyıcı konumunda olmasından dolayı sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanması gerektiğini; Zamanaşımı itirazında bulunduklarını; İleri sürerek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını istemiştir.

Davalı---------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin zarardan bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin diğer davalı --------- şirketinin sorumluluk sigortacısı olduğunu, poliçenin sadece taşıyıcının kusuru ile ortaya çıkan hasarları teminat altına aldığını; yıldırım seylap, toprak kayması, heyelan yol çökmesi vb. kaynaklı zararların poliçe teminatı dışında kaldığını; Kabul anlamına gelmemek üzere emtianın yükleme sabitleme ve istif hatalarından dolay hasara uğradığını; davacının zararın nakliye sürecinde meydana geldiğini ispat etmesi gerektiğini, dava konusu olayda sevk irsaliyesi bulunmadığından dolayı taşınan emtianın ispat edilemediğini; kaza ve zarar arasındaki illiyet bağının da davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde kusur oranları ile sınırlı olduğunu; müvekkili şirketin poliçe teminatlarında kamyon klozu limitinin 1.000.000-Euro, araç başı limitin 500.000-Euro ve yıllık taşıma limitinin 100.000.000-Euro olduğunu; müterafik kusur değerlendirmesi yapılarak sigortalının kusur oranının belirlenmesi gerektiğini; müvekkili şirketin sorumluluğunun belirlenmesinde poliçe özel ve genel şartlarının, muafiyet ve istisnalarının gözetilmesi gerektiğini, taşıyıcının sorumluluğunun emtianın kg başına 8,33 SDR ile sınırlı olduğunu; poliçe muafiyetinin araç başı 500-Euro olduğunu; Müvekkilinin temerrüde düşürülmemesinden dolayı davacının kaza tarihinden itibaren faiz talep etmesinin yerinde olmadığını, sigortalının taşımayı ticari maksatla yapmamasından dolayı yasal faiz işletilmesi gerektiğini; İleri sürerek davanın, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

: Dava; davacının nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalısının emtiasının davalı --------- firmasına ait araçlar ile taşınması esnasında meydana gelen zarar sebebiyle sigortalısına ödediği bedelin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı sigorta şirketinin dava dışı ------- şirketinin Nakliyat Emtia Abonman Sigortacısı olduğu, davalı --------- Şirketinin dava dışı sigortalıya yurtdışında mukim ana şirketi olan --------- tarafından üretilen --------- ve diğer araçların taşıması işleri nedeniyle lojistik hizmetleri sunduğu, diğer davalı sigorta şirketinin ise davalı ---------- Şirketinin Taşıyıcı Sorumluluk Sigortacısı olduğu, dava dışı sigortalı-------- şirketine ait 6 adet --------- marka otomobilin ---------- Caddesi üzerinde seyir halindeyken meydana gelen trafik kazası sonucunda 3 adet otomobilin kamyon üzerinden devrilerek hasar aldığı iddiasına dayalı olarak açılan davada taraflar arasında, davacının dava dışı sigortalısına ait malın davalılardan ---------- tarafından yapılan kara taşıması esnasında zarar görüp görmediği, zararın miktarı, bu zarardan davalıların sorumlu olup olmadığı, dava dışı şirketin mallarını nakliye sigorta poliçesi ile teminatı altına alan davacının sigortalısının zararını ödemesi sebebiyle T.T.K. 1472 maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak ödediği bedelin kadri maruf olup olmadığı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davalı tarafa atfı kabil kusur bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşma ara kararına istinaden dosya CMR uzmanı ve makina mühendisinden oluşan bilirkişiye heyetine tevdi edilmiş,Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2026 tarihli raporda; "Davacı ---------- şirketi, yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında dava dışı sigortalısı ---------- firmasının dava konusu hasar nedeniyle gerçek bir zararını tazmin etmesinden dolayı TTK m.1472 gereğince sigortalısına halef olarak huzurdaki davayı açabileceği gibi; sigortalısının konu hasar nedeniyle üçüncü kişiler üzerinde oluşan haklarını devir ve temlik almasından dolayı TBK m.183 gereği akdi halef olarak da huzurdaki davayı açabileceği; bir nolu davalı --------- şirketi tarafından hazırlanan Taşıma İrsaliyesi belgesi dava konusu taşımanın taşıyıcı olduğunu göstermesi ve emtiaları fiilen de bu şirketin araçlarıyla taşınması sebebiyle huzurdaki davanın davalı --------- şirketine yönetilebileceği; bir nolu davalı taşıyıcı şirketin taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olmasından dolayı iki nolu davalı ---------Ş. şirketine karşı da huzurdaki davanın yöneltilebileceğinin değerlendirildiği; Taşıma sözleşmesinin kurulmasının şekle bağlı olmaması dava dışı sigortalı ---------- Şirketi ile davalı --------- Şirketi arasında Taşıma ve Lojistik Hizmet Sözleşmesi başlıklı taşıma hizmeti tedarik çerçeve sözleşmesinin bulunması, bir nolu davalı taşıyıcı tarafından düzenlenen taşıma irsaliyesinin dava dosyasında bulunmasının davalı taşıyıcı ile dava dışı sigortalı arasında taşıma sözleşmesinin bulunduğunu gösterdiği; Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve kaza mahallinde çekilen fotoğraflara göre de hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğinin değerlendiril diği, dava konusu hasarın taşıma sürecinde meydana gelmesi (TTK m.875), davalı taşıyıcının sorumluluktan kurtulma sebeplerini ortaya koyamamış olması (TTK m.876) ve davacının davalı şirketin pervasızca davranış kusuru sonucu dava konusu hasara yol açmış olduğunu iddia ve ispat etmemesi birlikte dikkate alındığında davalı taşıyıcının somut hasardan TTK m.882 hükümleri bağlamında sınırlı olarak sorumlu olduğu, sorumluluk sınırının 67.323,06 SDR olduğu ve yükleme tarihindeki (█████/2024) karşılığının (TTK m.882/4) yukarıdaki şekilde 2.792.473,01 TL ve karşılığı 82.667,19 Euro olduğunun hesaplandığı; iki tarafça ibraz edilen eksper raporlarına göre dava konusu hasarın taşıyıcının sorumluluk sınırlarının üstünde gerçekleştiği yönünde tespitte bulunmaları ve yukarıda davalı taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı. olduğu yönünde kanaat açıklamamızdan dolayı somut olayda gerçek zarar miktarının ne olduğu hususunun önemini bir ölçüde azalttığı; ancak --------- Raporun teklifler üzerinden, --------- raporunun ise gerçekleşen tamir bedeli üzerinden hesaplanmasından dolayı üç adet -------- Raporunda hasarlı üç araç için ayrı ayrı tespit edilen toplam 130.673,62 Euro hasar bedelinin gerçek zarara uygun olduğu kanaatinin hasıl olduğu; davalı -------- şirketinin bu bedelin sorumluluk sınırına kadar olan kısmı olan 82.667,19 Eurodan sorumlu olduğu; ancak davacının 82.524,00 Euro talep etmesi nedeniyle talep ile bağlılık ilkesinin değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu; davalı --------- ise araç başı 500-Euro tenzili muafiyet olmasından dolayı 81.167,19 Euroya (poliçe hasarı) kadar diğer davalı ile müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğunun değerlendirildiği; davacının Euro üzerinden talepte bulunması ve poliçenin Euro üzerinden kurulu olmasından dolayı Eura cinsinden alacağı üzerinden 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi uyarınca belirlenecek oranda faiz talebinin söz konusu yasaya uygun olduğu; ancak kaza tarihinden itibaren değil dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin yerinde olacağının değerlendirildiği," kanaatinin bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısının emtiasının davalılardan ---------- firmasına ait araç ile -------- Caddesi üzerinde seyir halindeyken meydana gelen trafik kazası sonucunda 3 adet otomobilin kamyon üzerinden devrilerek hasar almasından dolayı sigortalısına ödediği hasarın davalılardan rücuen tahsilini talep ettiği, meydana gelen hasarın Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve kaza mahallinde çekilen fotoğraflara göre hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği, hasara sebebiyet veren trafik kazasında -------- plakalı araç sürücüsü dava dışı ----------- seyir halinde olduğu karayolu üzerinde sürücü yükümlülüklerini yerine getirmeyerek dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle tam kusurlu olduğu, meydana gelen hasarın dosyada mübrez eksper raporları ve bilirkişi raporu ile tespit edilip değerlendirildiği, tespit edilen toplam hasar tutarı 130.673,62 Euro'nun kadri matufunda olduğu değerlendirilmiştir. Hasarın davalılardan --------- firmasına ait araç ile taşıma esnasında meydana geldiği sabit olduğundan, davalının TTK 875'inci maddesi gereğince taşıma ve işletme güvenliğini sağlamada özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, TTK md. 876 kapsamında taşıma süreci içerisinde meydana gelen hasardan dolayı sorumluluktan kurtulmasına yönelik sebeplerin tarafınca ispatlanamadığı, davalı taşıyıcının TTK md. 882 kapsamında sınırlı sorumluluğunun bulunduğu, sorumluluk sınırının 82.667,19 Euro olduğu ve meydana gelen hasardan bu tutarda sorumlu olacağı diğer davalı ---------- ise düzenlediği poliçe şartları gereği muafiyet tenzili sonrası kalan 81.167,19 Euro'dan diğer davalı ile müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Zamanaşımına yönelik itirazlar bakımından ise, TTK'nın 855. Maddesine göre somut olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi bir yıl olup, dava sigortalıya yapılan ödeme sebebiyle halefiyete dayalı olarak açıldığından zamanaşımı süresi sigortalının başvuru hakkının oluştuğu tarihten itibaren başlayacaktır. Somut olayda araçların █████/2024 tarihinde taşınmak üzere davalı --------- firmasına teslim edildiği, hasarın aynı gün meydana geldiği, davacı şirket tarafından █████/2025 tarihinde arabulucuk bürosuna başvuruda bulunulduğu, arabuluculuk anlaşamama tutanağının █████/2025 tarihinde düzenlendiği, arabulucuğa başvuru ile arabuluculuk anlaşamama tutanağının düzenlendiği tarih aralığında zamanaşımı süresinin durduğu, huzurdaki davanın ise █████/2025 tarihinde açıldığı anlaşılmakla davalı tarafın zamanaşımı yönünden itirazlarının reddine karar verilerek 82.524,00 Euro'nun davalının temerrüde düştüğü █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yazının 4/a maddesi gereğince EURO cinsinden para birimine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle davalılardan (sigorta şirketinin sorumluluğu 81.167,19 EURO ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile,

-82.524,00 EURO'nun █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yazının 4/a maddesi gereğince EURO cinsinden para birimine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle davalılardan (sigorta şirketinin sorumluluğu 81.167,19 EURO ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 234.512,07-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 58.628,02-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 175.884,05-TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 172.024,46-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 58.628,02-TL Peşin/nisbi Harcı, 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 346,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 69.589,42TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 488.297,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 480.952,00-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair, davacı vekili ile davalı ---------- vekilinin yüzüne, diğer davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026