bayiliği ariyet otomasyon yakıt ödünç bayilik oto akaryakıt akdedilerek akdedilen

Anahtar kelimeler: Bayiliği Ariyet Otomasyon Yakıt Ödünç Bayilik Oto Akaryakıt Akdedilerek Akdedilen

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

TARİH

: █████/2023

DAVA

: Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı ... arasında; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde Protokoller, Ariyet Sözleşmesi, Cari Hesap Sözleşmesi, Otomasyon, Oto yakıt Kredi TP Sözleşmesi akdedilerek, davalı Şirket’e, ...Mahallesi ... adresinde, akaryakıt bayiliği hakkı ve işletmeciliği verildiğini, taraflar arasında akdedilen protokol’ün 5.4’üncü maddesi uyarınca, akaryakıt işletmeciliği yapabilmesi ve bayilik faaliyetini eksiksiz gerçekleştire bilmesini teminen, müvekkili tarafından, davalıya, teslim tesellüm tutanağında belirtilen malzeme ve teçhizatların teslim edildiğini, taraflar arasında akdedil miş olan bayilik sözleşmesi ve eki niteliğindeki tüm protokollerin süresi sonunda sona erdiğini, müvekkili şirket tarafından davalı yana .... Noterliği' nin 12.08.2020 tarihili ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, asgari ürün alım taahhüdünün ihlalinden kaynaklanan cezai şart ile muaccel olan cari hesap borcunun ödemesini, müvekkili tarafından ariyet olarak verilen tüm menkullerin müvekkiline iadesini, iadesi mümkün değil ise bedelinin ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen davalı tarafça ilgili ariyetlerin teslim edilmediğini, davalının mevzuata ve sözleşmeye aykırı hareket ettiğini belirterek, davaya konu ariyetlere istinaden ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile, istasyon adresindeki ariyetlerin müvekkili şirkete veya müvekkili şirketin göstereceği 3. kişiye teslimini, davalı şirkete tahsis edilen tüm malların eksiksiz ve hasarsız müvekkiline teslimini, teslim edilmemesi halinde güncel piyasa bedelinin faiziyle taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete davacı tarafından hiçbir malzeme ve teçhizat teslim edilmediğini, davacının iddia ettiği tutanak altındaki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, dava konusu menkullerin faturasının dosyaya sunulmadığını, müvekkili şirketin davacı şirkete borçlu değil, alacaklı olduğunu, davacı dava konusu menkullerin kendisine ait olduğunu ispatlayacak dava konusu menkullere ilişkin fatura sunmadığı gibi dava konusu menkulleri müvekkili şirkete teslim ettiğine ilişkin bir belgede de sunamadığını, bu sebeple ihtiyati tedbir talebinin reddi gerektiğini, davacının sunduğu teslim belgesi altındaki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, yapılacak imza incelemesinde bu durumun açıkça anlaşılacağını, davacı taraf hiçbir şeyi ispat etmeden tedbir talep ederek hukuka aykırı davrandığını, bu sebeple şartları oluşmayan tedbir talebinin reddi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2023 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında; " Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacı ile davalı arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi, protokol, ariyet sözleşmesi, cari hesap sözleşmesi, otomasyon, oto yakıt kredi TP sözleşmesi düzenlendiğinin, davalının sözleşme kapsamında akaryakıt işletmeciliği yapabilmesi ve bayilik faaliyetini eksiksiz gerçekleştir -ebilmesi için davalıya dava dilekçesinin ekinde sunulan tutanaktaki malzeme ve teçhizatların sözleşme sone erdiğinde iade edilmek üzere davacı tarafından verildiğinin, sözleşmenin süresi sonunda sona erdiğinin ancak davalı tarafından bu malzeme ve teçhizatların geri verilmediğinin beyan edilerek bu davanın açıldığı, davacı vekilince dava dilekçesinin ekinde taraflar arasında düzenlenen █████/2018 tarihli bayilik sözleşmesi, protokol, ariyet sözleşmesi, cari hesap sözleşmesi, otomasyon, oto yakıt kredi TP sözleşmesinin ve yine malzeme ve teçhizatların davalıya teslim edildiğine ilişkin düzenlendiği belirtilen tutanağın sunulduğu, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin sözleşme süresinin dolması nedeniyle sona erdiği, bayilik sözleşmesinin 23.maddesinde bayinin sözleşmenin sona ermesiyle ariyet mallarını ariyet sözleşmesine uygun olarak iade edeceğinin düzenlendiği, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde davacı tarafça sunulan tutanaktaki imzanın davalıya ait olmadığının, davacı tarafından davalıya iddia edilen malzeme ve teçhizatların teslim edilmediğinin, verilmediğinin beyan edildiği, davacı tarafça sunulan tutanak incelendiğinde tutanağın düzenleme tarihinin █████/2013 tarihi olduğu, bu tarihin davaya konu sözleşme tarihi olan █████/2018 tarihinden önce olduğu buna ilişkin olarak davacı tarafça davaya konu malzeme ve teçhizatların önceki bayilik sözleşmesi olan █████/2013 tarihli bayilik sözleşmesi kapsamında verildiğinin, tutanağın da bu dönemde düzenlendiğinin, bu malzeme ve teçhizatların yeni sözleşme döneminde de kullanılacağının kararlaştırıldığının beyan edildiği ve yine davacı vekilince taraflar arasında düzenlenen █████/2013 tarihli bayilik sözleşmesi nin sunulduğu, yine tutanak incelendiğinde teslim alan kısmında davalının adının yazdığı kaşe ile dava dışı ... isminin yazılı olduğunun ve imzanın bulunduğu nun görüldüğü, davalı yönünden ... Müdürlüğünden gelen müzekkere cevabı incelendiğinde davacı şirketin ... isimli ortak ve yetkilisinin bulunmadığı anlaşıl mış ise de taraflar arasında düzenlenen █████/2018 tarihli sözleşme kapsamında düzenlenen aynı tarihli protokolün 5.4 maddesinde davalının, davacının akaryakıt istasyonuna █████/2013 tarihli protokol kapsamında kurduğu, verdiği, ariyet malzeme ve teçhizatını bu protokol kapsamında kullanmayı kabul ve taahhüt ettiğinin belirtildiği, yine mahkememizce bayilik sözleşmesine konu davalıya ait işletmede talimat yoluyla keşif yapılarak tutanaktaki malzeme ve teçhizatın davalının iş yerinde bulunup bulunmadığının ve değerlerinin tespitinin istenildiği, son olarak alınan ek raporda tutanakta belirtilen malzeme ve teçhizatların davalının işletmesinde bulunduğu belirtilerek değerlerinin tespit edildiği, █████/2018 tarihli bayilik sözleşmesi, aynı tarihli protokol (yukarıda belirtilen 5.4 maddesi), taraflar arasında düzenlenen önceki █████/2013 tarihli bayilik sözleşmesi, yapılan keşif ve keşif sonrasında alınan raporlar birlikte değerlendirildiğinde tutanakta belirtilen malzeme ve teçhizatların davacı tarafından davalıya teslim edildiği, sözleşmenin sona ermesiyle davalı tarafından davacıya iade edilmediği, davacı tarafça bilirkişiler tarafından tespit edilen değer üzerinden ıslah dilekçesi sunularak eksik harcın yatırıldığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(14). Fıkrası

: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:....... sayılı dosyasından arabulucu ...'ya ekte sunulan 1.320,00 TL tarife bedeli üzerinden kesilen █████/2021 tarihli ...... sıra nolu Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek arabulucuk giderlerinin davalıya yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır."gerekçesi ile,

''Davacının davasının KABULÜ ile,

1-Ariyet mal teslimine ilişkin davanın kabulü ile, davacı tarafından davalıya ariyet olarak verilen

Ön cephe "Tonoz"(Boyalı) 609,54 TL

Ön cephe "Tonoz" aydınlatma 8.262,00 TL

Kanopi yandaki "ılıklı logo" TP ve yarım daire zemini7.630,00 TL

Yan ve arka cephe kırmızı kaplama 20.070,10 TL

Yan cephe "........................" yazısı (plaka)13.625,00 TL

Yükseklik levhası 54,50 TL

Kanopi üstü gofrajlama(Ön, yanlar ve arka)7.225,75 TL

Kanıpi alın montaj konsülü 15.065,11 TL

Kolon kaplaması 22.584,27 TL

Kolon üst baza(tek kolon için) 940,50 TL

Kolon alt pastlanmazı 1.567,50 TL

Pompa üst tek kolon için(takın) 15.675,00 TL

Kolonlara ikaz stickerı 127,81 TL

Otomasyon numarası 136,25 TL

Ürün isimliği 101,80 TL

Ada paslanmazı 5.031,69 TL

Ada korunganı 10.450,00 TL

Pompa kapaklarına logo 255,63 TL

Çöp kovası 4.180,00 TL

Fiyat panosu n=600 cm(5+5 ledli) 29.500,00 TL

Hizmet binası "logolu" kısım ışıklı 5.900,00 TL

Hizmet binası "yazılı kısım" ışıklı 5.900,00 TL

Hizmet binası "yazısız" kısım 15.136,64 TL

Firma unvan panosu 295,00 TL

Işıklı WC 295,00 TL

Işıksız pigtogram 52,25 TL

One Way Vision(uygulamalı) 1.101,26 TL

Folyo üzerinde dijital baskı(uygulamalı) 2.812,50 TL

hava-su 5.900,00 TL

Tanker boşaltma talimatı 885,00 TL

Nefeslik 1.475,00 TL

Tanker topraklama 295,00 TL

Giriş-çıkış yönlendirme 1.635,00 TL

Bayrak direği h=9 m 2.950,00 TL

Flama direği h=6 m 2.351,25 TL

Banner Direği 2.655,00 TL

Toplam 230.955,86 TL

Makinelerin davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,

B) Aynen iade mümkün olmaz ise söz konusu taşınır malların İİK madde 24/4 uyarınca yanlarında yazan ilamda belirlenen değerlerinin icra müdürlüğünce İİK madde 24/4 uyarınca dikkate alınmasına,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu ariyet malların davalı şirket yetkililerine teslim edilmediğini, dosyaya sunulan 25.07.2013 tarihli teslim-tesellüm listesinde imzası bulunan ... isimli kişinin davalı şirket ortağı, imzaya yetkili kişisi olmadığını, iddia edilen ariyet malları ile yerinde bulunan menkul malların aynı menkuller olduğuna ilişkin bir tespit yapılmadığı gibi iddia edilen ariyetler ile yerinde incelenen menkul mallarıın seri numaralarının da uyuş madığını, davacı tarafın dosyaya ariyete ilişkin bir fatura sunmadığnı, ilgili ticaret sicil müdürlüğünden gelen cevaba göre, 25.07.2013 tarihli ariyet teslim-tesellüm belgesinde imzası bulunan ...'ın davalı şirket ile ilişkisinin bulunmadığını, bir ariyet teslim edilmiş ise bu kişinin davalı değil ... olduğunu; dolayısı ile husumetin yanlış kişiye yöneltildiğini, sözleşmelerde ariyet malların kullanımının kabul edildiğine ilişkin hiçbir kayıt ve imzalarının olmadığını; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ███████-426 esas, ████████ karar sayılı, █████/2011 tarihli kararında, mal teslimine ilişkin olarak irsaliyede imzası bulunan kişinin davalı şirket çalışanı olup olmadığının, diğer ticari ilişkilerinde yer alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, davaya konu ariyet mallarının teslim edildiğine gerekçe gösterilen 25.07.2013 tarihli belgede bulunan imzanın davalı şirket çalışanı olmadığı bir durumda, malların teslim edildiği varsayımı üzerinden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Davaya konu ariyet mallara ilişkin herhangi bir faturanın davacı tarafından dosyaya sunulmadığını, mahkemece ariyet mallara ilişkin herhangi bir fatura ve irsaliye bulunup bulunmadığı hususunda bilgi verilmesi için davacıya süre verildiğini; davacı tarafından 25.10.2022 tarihli dilekçe ile davaya konu mallara ilişkin irsaliye faturasının dilekçe ekinde sunulduğunun ifade edildiğini ancak dilekçe ekinde herhangi bir irsaliyeli fatura sunulmadığını, 25.07.2013 tarihli teslim-tesellüm belgesinin tekrar dosyaya sunulduğunu, olduğunu; davacı vekili, mahkemenin talep etmiş olduğu fatura irsaliye belgelerin elinde bulunmaması nedeniyle, daha önceden dosyaya sunmuş olduğu ve imzası kabul edilmeyen teslim-tesellüm belgesini tekrardan mahkemeye sunduğunu, davaya konu ariyet malların davacıya ait olduğunu gösterir kaydın, davacı ticari defterlerinde bulunması gerektiğini; davaya konu malların davacıya ait olduğunu gösterir bir belgenin olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

Hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı oludğunu, davacı iddia ettiği menkullere ilişkin dosyaya bir fatura sunamadığından; dava konusu menkullerin davacıya ait olduğu ıspat edilmeden bilirkişilerin ariyet mallara yeni kimlik giydirmeleri yapıldığına ilişkin tespit yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu; bilirkişilerin özensiz ve dikkatsiz, hiçbir belgeye ve bilimsel veriye dayanmayan hukuk dışı rapor tanzim ettiklerini; davacı tarafından teslim edilmiş bir ariyet malı var ise, bu malların faturası, seri numarası vs. tanıtıcı bilgi ve belgelerin olması gerektiğini; bu bilgiler olmadan bilirkişilerin tespit yapmasının hukuken de imkansız olduğunu, bilirkişilerin hangi teknik verileri esas aldıklarınıbelirtmeden teknik ve bilimsellikten uzak keyfi bir rayiç değer belirlediklerini, ariyet malların 230.955,86 TL değerinde olduğuna dair rakama nasıl ulaşıldığının, malların değerinin neye göre belirlendiğinin raporda açık olmadığını; normal şartlarda, ariyet olarak verilen malların seri numaralarını, niteliklerini gösterir faturaların olması ve bu faturalardaki bilgiler ile yerinde keşif yapılan malların karşılaştırılması ve malları teslim edilen malların olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini,

İleri sürerek, açıklanan nedenlerle ve re’sen dikkate alınacak sebeplerle; tehiri icra taleplerinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava; taraflar arasındaki akaryakıt bayilik ilişkisi kapsamında davalıya ariyet olarak teslim edildiği ileri sürülen malzeme ve teçhizatın, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle davacıya aynen iadesi, bunun mümkün olmaması halinde rayiç değerlerinin tespit edilerek davalıdan tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Mahkemece taraf delilleri toplan arak, dava dilekçesine ekli █████/2013 tarihli ariyet teslim tutanağında yer alan malzeme ve techizatın, davalının akaryakıt istasyonunda bulunup bulunmadık larının ve rayiç değerlerinin tespiti amacıyla Erzin Nöbetçi Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'ne talimat yazılmış, bir akaryakıt uzma nı ve bir elektrik mühendisi bilirkişiden oluşan heyet marifetiyle mahallinde icra edilen keşif sonucu düzenlenen kök ve ek raporda, ariyet teslim tutanağında yer alan malzeme ve techizatın istasyonda bulundukları, yıpranma payları da dikkate alındığında rayiç değerlerinin toplam 230.955,86-TL olduğu kanaati bildirilmiş, bu tespitler doğrultusunda tahkikat bitirilerek yukarıdaki gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı tarafından ileri sürülen, █████/2013 tarihli teslim tutanağı altındaki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığına, davacının listeye konu malzeme ve techizata ilişkin dosyaya fatura sunmadığına, davalıya teslim edilmiş ariyet bulunmadığına, bilirkişi heyet raporunun yeterli inceleme içermediğine yönelik istinaf sebepleri mahkemece gerekçeli kararda karşılanmış olup; 25/7/2013 tarihli ariyet listesine konu malzeme ve techizatın davalı tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda mevcut olduklarının bilirkişilerce, mahallinde yapılan keşif neticesinde fotoğraflanarak tespit edilmiş olması; yine mahkeme gerekçe sinde belirtildiği üzere, taraflar arasındaki █████/2018 tarihli bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli protokolün 5.4 maddesinde, davalının, davacı tarafından █████/2013 tarihli protokol kapsamında kurulan ve verilen ariyet malzeme ve teçhizatını █████/2018 tarihli sözleşme ve protokol kapsamında da kullanmaya devam edeceğini kabul ve taahhüt etmiş olması, █████/2013 tarihli tutanağa konu ariyetlerin de davalıya █████/2013 tarihli bayilik sözleşmesi ve protokol kapsamında verilmiş olmaları karşısında, █████/2013 tarihli tutanakta davalı şirket kaşesi üzerinde imzası bulunan ...'ın şirket yetkilisi olmamasının veya bu techizata ilişkin faturaların dosyaya sunulmamış olmasının sonuca etkili olmadığı, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın dosya kapsamına uygun olduğu, davalının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 15.776,59-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 3.944,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.832,44-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.