robotunun koli kırılması paketleme makinalarını arızalandığını talepli makine fabrikasındaki rücuen

Anahtar kelimeler: Robotunun Koli Kırılması Paketleme Makinalarını Arızalandığını Talepli Makine Fabrikasındaki Rücuen

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

TARİHİ

: █████/2023

BİRLEŞEN MAHKEMENİN ████████ ESAS - ████████ KARAR SAYILI DOSYASI;

DAVA

: İtirazın İptali ( Makine Kırılması Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücuen Tazmin Talepli)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalılaları .... A.Ş'nin tüm makinalarını Makine Kırılması Poliçesi ile müvekkilimiz ...'ya sigorta edildiğini, sigortalının fabrikasındaki koli paketleme robotunun arızalandığını, mahallinde yapılan teknik incelemeler sonucunda oluşan hasar ve zarardan davalıların kusurlu ve sorumlu olduklarının belirlendiğini, müvekkilince sigortalıya █████/2018 tarihinde sigorta tazminatı ödendiğini, icra takibine geçilmeden önce müvekkilince davalılara rücu mektupları gönderildiğini, mektuplara cevap verilmeyicen borçlular aleyhine █████/2018 tarihinde İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, icra takibinin devamını, icra inkar tazminanı hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle zamanaşımı itirazları olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme uyarınca tuz paketleme hattını üreterek Sözleşme ve eklerinde yer alan tüm ürünleri eksiksiz ve tam olarak ...’a 20.03.2015 tarihinde teslim ederek, montajını ve devreye alma işlemlerini gereği gibi yerine getirdiğini, müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki ürünlerin tamamı tam ve eksiksiz olarak ...’a 20.03.2015 tarihinde teslim edildiğini, montajının yapıldığını ve devreye alınmış olup, teslim ürünlerin ayıplı olması söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini savunmuştur.

Davalı ... ....A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketi sigortalısına ödemiş olduğu sigorta teminatının tarafımızdan rücuen tahsili talebiyle işbu davayı ikame ettiğini, Müvekkili şirketin...'nin Türkiye distribütörü ve tek yetkili servisi olduğunu, Satıştan sonraki 2 yıl 7 ay boyunca müvekkil şirketten herhangi bir ürün veya bakım hizmeti de talep edilmediğini, müvekkili şirketin kendisin den talep edildiği anda hizmeti verdiğini, müvekkil şirket aleyhinde icra takibi yapılması ve itirazımız üzerine işbu davanın açılmasının hiçbir haklı ve yasal dayanağı olmadığını, Sunulan ve yargılamalar sırasında ortaya çıkacak nedenlerle müvekkil şirket aleyhinde açılan haksız ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2023 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında;

"....Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporları, istinaf ilamı, bir bütün halinde değerlendirildiğinde; dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK.nun 67.maddesinde düzenlenen itirazın iptali davası olduğu, dava konusu makinede meydana gelen arızaların makine -nin gerekli bakımlarının yapılmamasından kaynaklandığı, ürünün ayıplı olmayıp meydana gelen arızaların kullanıcı hatasından kay-naklandığı, davalıların meydana gelen arızadan kusuru bulunmadığı için hasar tarihi itibariyle 5.512,34 Euro bedelden de sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla asıl ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile,

''A-Asıl dava yönünden

1-Asıl davanın REDDİNE,

B-Birleşen dava yönünden

1-Birleşen davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece yalnızca █████/2023 tarihli rapora ve davalıların savunmalarına itibar edilerek hüküm kurulduğunu, oysa hasar tarihinde alınmış ayrıntılı ve gerekçeli ekspertiz raporu ve ayrıca █████/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu bulunduğunu, bu raporun dava konusu teknik bilgide uzman ...öğretim üyelerinden müteşekkil bir heyetten alındığını, dosyada mevcut belgeler, bakım formları, hasar dosyası ve ekspertiz raporunun davalıların sorumluluğunu ispatlar nitelikte olduğu nu, hasara konu ürünün ayıplı olduğu ve bakımı yapan ... firmasının rutin bakımlarda işin gereğini bihakkın yerine getirmediğinin açık olduğunu,

Yerel mahkemece hükme esas alınan son rapor ile yukarıda zikredilen tüm dosya münderecatı ve 01.08.2022 tarihli bilirkişi heyet raporu arasındaki çelişkinin giderilmesine yetecek gerekli bilimsel ve teknik bir değerlendirme olmadığı gibi mahkeme kararına da böyle bir gerekçe yansımadığının anlaşılmakta olduğunu, bu halde mahkemenin dosyadaki mevcut belge ve bilgiler, ayrıca alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin sebebinin ortaya konulması ve izalesine yönelik yeni bir heyetten rapor alınması itiraz ve talep leri değerlendirmeksizin hüküm kurulmasının doğru olmadığını,

Bağımsız Sigorta eksperinin sigortalı makine teçhizat üzerinde fiilen yaptığı incelemeleri, gözleme dayalı müşahhas somut bu tespitleri görüşü üzerine müvekkil tarafından sigorta tazminatı ödendiğini, bu rücu yorumundan anlaşılacağı üzere dava konusu zararın "üretim hatası" kaynaklı olduğunun sigorta eksperi tarafından tespit edildiğini,

Dava dilekçesinde ve ekspertiz raporunda redüktör arızasının yağsızlıktan kaynaklandığı şeklinde bir iddialarının olmadığını, tam aksine ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere üretici ve montaj firmalarının kullandığı ilk gresin hasara sebep olduğunun anlaşılmış olduğunu, bu durumda gresle ilgili olarak yanlış, özelliğini yitirmiş ya da eksik malzeme kullanımı ya da bir montaj hatasının söz konusu olduğunun belirlendiğini,

Raporlar arasındaki çelişkinin temelinin dava konusu makinenin elektronik bir cihaz ve hatta elektronik bir aksamı dahi bulunmadığı halde davalıların makine mühendisi .. Makine mühendisi akademisyen heyetten alınan █████/2022 tarihli rapora itirazı karşılanmak üzere ve bu gerekçeyle uzmanlığı elektronik olan bir kişiden ve bir sigortacıdan rapor alınması olduğunu, nitekim 16.01.2023 tarihli bilirkişi raporunu hazırlayan heyet uzmanlıkları dışında olan teknik bir konuyu izah etmekten ve gerekçelendirmekten aciz kaldıklarını, ayrıca bu görüşlerinin hangi müşahhas tespite, teknik sebep ve nedene dayalı olduğunu belirtmeden sırf davalıların savunmalarına dayalı olmasının tarafsızlıklarına gölge düşüren bir davranış olduğunu, davalılardan ... firması, ...'in Türkiye temsilcisi ve yetkili servisi olduğunu,

Dava dilekçesi ekinde sunulan ekspertiz raporunda III-Hasara ilişkin bilgi ve bulgular başlığı altında b) ekspertiz bulguları bölümün de belirtildiği üzere sigorta eksperi ... servisle görüşmüş olup bu görüşme sonucunda "Tarafımızca yapılan açıklamalar ve inceleme-lerimiz neticesinde, enkoder arızasının soket kısmına yağ gelmesi sonucunda kısa devre şeklinde oluşabileceği, redüktör contasın dan yağ sızıntısının ise montaj ya da malzeme hatası (uygun olmayan montaj şartları ya da yanlış gres kullanımı vb.) sonucunda oluşabileceği kanaatine varılmıştır." denildiğini, bu duruma göre dava konusu makinede ortaya çıkan arızaların sebebinin "gerekli bakımların yapılmaması" değil, uygun olmayan montaj şartları ve / veya yanlış gres kullanımı gibi sebepler olduğunu, dolayısıyla makinedeki arıza montaj hatasından veya yanlış gres kullanımından kaynaklı ise bundan davalıların sorumlu olduğunu, çünkü üretim sorumlusunun ....... ve montaj sorumlusunun da ...olduğunu,

Dosyada gerekçeli, açıklamalı, denetime elverişli bir şekilde rapor hazırlandığını, somut itirazlarına karşın yerel mahkemece ...makine mühendislerinden müteşekkil heyet raporunun değil, hasar konusunda uzmanlığı bulunmayan heyetçe düzenlenen rapora itibar edilmesi ve bu hususta bir gerekçe ortaya koyulmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Asıl ve birleşen dava, davacının Makine Kırılması Sigorta Poliçesi uyarınca sigortalısına yaptığı ödemenin rücuen tazmini talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, asıl ve birleşen davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Dosya incelendiğinde; davacı sigorta şirketi tarafından davaya konu icra takibinin asıl ve birleşen dosya davalılarına karşı başlatıldığı, takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali davası açıldığı, davalılardan Davalı ....Limitet Şirketi'nin icra müdürlüğü nün yetkisine itiraz etmesi üzerine mahkemece bu davalı yönünden açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... ...Anonim Şirketi açısından davanın tefrikine ve mahkemenin yeni esasına kaydedilmesine karar verildiği, davalı ...yönünden verilen kararın istinaf edilmesi üzerine dairemizin █████/2019 tarih ve █████████ esas - █████████ karar sayılı kaldırma kararımız üzerine dosyanın mahkemenin yeni esasına kayıt edildiği ve mahkemece yapılan yargılama sırasında tefrik edilen davanın iş bu dosya ile birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda istinafa konu karar verilmiştir.

Somut olayda, davalılardan ....Şirketinin ...'nin Türkiye distribütörü ve ..yetkili servisi olduğu, dava konusu olan... marka ... model... seri numaralı ...... davalı ....Şirketi tarafından dava dışı .... ŞTİ. ne satılıp 09.02.2015 tarihinde fatura ile teslim edilmiş ve satış bedelinin alındığı, bu davalının .... montaj, kurulum ve programlama hizmetleri ile ilgili de sorumluluğunun bulunduğu, ....Şti.'ne robotun teslimi sonucu kurulum ve programlama hizmetlerinin ... Şirket elemanlarına satış sonrası verildiği, ....Şti.'nin bu robotu diğer davalı ...Şirketi'ne sattığı, davalı .......Şti. İle davacının sigortalısı ... arasında imzalanan █████/2015 tarihli satış sözleşmesi ile satıldığına dair sözleşme ibraz edilmiş ve teslimatın █████/2015 tarihli iş teslim tutanağı ile teslim edildiği, teslim tutanağında montajın yapıldığı ve devreye alındığının belirtildiği, davalı ... ile davacının sigortalısı arasında yapılan █████/2015 tarihli sözleşmenin garanti süresi başlıklı 7. Maddesinde; ''Satıcı; imalat ve malzeme hatalarına karşı makinelerin devreye alınıp geçici kabul tarihinden itibaren | (bir) yıl süre ile Üretici Garantisi verdiği,'' belirtilmiş, dava konusu robotun davacının sigortalısının çalışanları tarafından düzenlenen █████/2017 tarihli durum tespit tutanağında; paketleme robotunun enkoder hatası vererek aniden durduğu ve arızanın giderilmesi için teknik ekibin çağrıldığı belirtilmiştir. Davalı ... vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde, satıştan sonraki 2 yıl 7 ay boyunca müvekkili şirketten herhangi bir ürün veya bakım hizmeti talep edilmediği, müvekkili şirketin ürünü ....Şti.ne sattığından tüm bilgilendirmeler ve kullanıma ilişkin tüm uyarılar bu şirkete yapıldığını, kullanım, bakım ve muayene kılavuzları, kullanıma ilişkin eğitimler ....Şti. elemanlarına verildiğini, robot arıza yapınca ....Şti. tarafından arıza ile ilgili teknik destek talebinde bulunulduğunu, arıza için gidildiğinde .... çalışma süresinin 14.181 saat olduğu ve bu zamana kadar hiçbir bakımının yapılmadığının tespit edildiğini, oysa ürünü satın alan ....Şti.ne 26.11.2014 tarihinde gönderilen mail ile “....redüktörleri için her 5.000 saatte bir gres yağı değişimi tavsiye edilir.” şeklinde uyarı yapıldığını, robotik sistemlerin periyodik bakımlarının zamanında yapılması ve 5000 saatte bir gres yağı değişimi yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece, makine mühendisi ve hukukçu bilirkişiden oluşan heyetten alınan █████/2022 tarihinde e-imzalı olarak uyap sisteminden gönderilen raporda; ...meydana gelen hasarın Bakım Kılavuzu'nda belirtildiği şekilde bakımının yaptırılmamış/uygun yapılmamış/uygun yağ kullanılmamış olmasından kaynaklı kullanıcı hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece ...Makine Mühendisliği Fakültesinde görevli öğretim üyelerinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyet raporunda; Dava konusu makinede ortaya çıkan arızaların imalattan kaynaklandığı, kullanıcı hatası olmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece, sigorta uzmanı ve elektronik bilirkişilerden oluşan heyetten alınan █████/2023 tarihli raporda ise; Dava konusu makinede ortaya çıkan arızaların, gerekli bakımların yapılmamasından kaynaklandığı, ürünün ayıplı olmadığı, kullanıcı hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.

Mahkemece 3. heyet raporuna itibar edilerek istinafa konu karar verilmiş ise de, yukarıda yazıldığı üzere 1. Heyette 1 makine mühendisinin bulunduğu, 2. Heyette 3 kişiden oluşan makine mühendisi bilirkişinin bulunduğu, 1 ve 2. bilirkişi heyet raporu çeliştiğinden bu çelişkinin giderilmesi için dava konusu robotun çalışmasından ve hasar konusunda uzmanlığı bulunan 3 kişilik yeni bir makina mühendisi ile elektrik-elektronik mühendisinden oluşan yeni bir bilirkişi heyetine dosyanın verilerek raporlar arasındaki çelişki de giderilerek dava konu hasarın robotun montaj hatasından mı, kullanımdan mı kaynaklı yoksa imalattan mı kaynaklandığı, hasarın açık ayıp mı yoksa gizli ayıp mı olduğu tespit edilerek denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre davalı ...Şirket vekilinin cevap dilekçesi ile ileri sürdüğü zamanaşımı defi de değerlendirilip bu konu da olumlu/olumsuz karar verildikten sonra davanın esası hakkında her bir davalı yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak istinafa konu kararın verilmesi yerinde görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılarak sonuca göre davanın esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../███████ tarih ve 2019/... Esas - 2023/. Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf talep eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.