Anahtar kelimeler: Bağırışlara Atlet Örme Sig Kolinin Kamyondan Kırılmış İndiğinde Uyandığını Çalınmış
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ... Sigorta A.Ş. tarafından ... numaralı Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı .... Sanayi Dış Tic.A.Ş., İzmir'de bulunan ... Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti firmasından, Mal Faturası muhteviyatı 118.069 adet örme bayan atlet cinsi emtia satın aldığını, emtiaların bir kısmı sig gibi bağırışlara uyandığını ve kamyondan indiğinde arka kapak kilidinin kırılmış, araç içerisinde bulunan kolilerden yaklaşık 45 adet kolinin çalınmış olduğunu iddia ederek polis merkezine gittiğini, meydana gelen hırsızlığın tespitine müteakip ekspertiz raporu düzenlendiğini, davalı firma bünyesinde çalışan sürücünün kusuru nedeniyle söz konusu hırsızlığın meydana geldiğini, taşıyıcının sorumlu olduğu belirtilen zaman dilimi içerisinde meydana geldiği taraflarınca, polis tutanakları ve ekspertiz raporlarınca da tespit edilen söz konusu hırsızlığın TTK gereğince taşıyıcının ağır kusurunu oluşturduğunu beyan ederek itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TBK'nun 72/1.maddesi gereğince "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde olduğunu, davacı tarafın dilekçesinde müvekkil yönünden ileri sürdüğü iddia ve sebeplerinin hiçbirini kabul etmediklerini, davacı sigorta şirketinin, müvekkil şirketin kusurlu olduğunu gerekçe göstererek rücu talebine dayanak oluşturmak istediğini, ancak davacının rücu hakkı bulunmadığını, müvekkil şirketin hiçbir kastı veya ağır kusuru olmadığını, ilgili emtianın İzmir ili, Tire ilçesinde bulunan ... Tekstil isimli firmadan teslim alınarak ... Lojistik isimli firmaya teslim edilmek üzere araca yüklendiğini, bu hususun sevk irsaliyeleri incelendiğinde açıkça görüldüğünü, davacının iddia ettiği üzere emtiaların, ... Tekstil'e gitmek üzere araca yüklendiği iddiasının hiçbir şekilde gerçeği yansıtmadığını, ekspertiz raporunda hesap edilen zarar tutarının fahiş derecede yüksek hesaplandığı belirtilen hasar bedeline de itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre rücuan tazminat için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Taşıma ilişkisi kapsamında davacı sigortalısı tarafından ödenen bedelin rücuan tazmini gerekip gerekmediği, kusurun kime ait olduğu, hasar miktarı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.Takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 532.633,08TL toplam alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.TTK 1472 maddesi ; "(1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklinde düzenlenmiştir.Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde iş güvenliği uzmanı tarafından düzenlenen raporda; Dosya kapsamı incelendiğinde, çalınan ürünlerin niteliklerine ilişkin olarak yalnızca Purchase Order (satın alma formu) sunulduğu, söz konusu belgede ise dosya konusu ürünün “Lum linenmix tank” (keten karışımlı kumaştan imal edilmiş, kolsuz, genellikle geniş omuz askılı üst giyim eşyası) olarak tanımlandığı görülmüştür. Ürün niteliklerine ilişkin değerlendirmeler bu belge esas alınarak yapılmış olup, belgenin kabulüne ilişkin takdir Sayın Mahkemeye aittir. Bu itibarla, dosya konusu ürünlerin iç giyim eşyası olan atlet kapsamında değerlendirilemeyeceği, askılı üst giyim eşyası niteliğinde olduğu; ayrıca kumaş içeriğinde ürüne değer katan keten elyafının da bulunduğu hususları dikkate alındığında; ekspertiz raporunda belirtilen 3,50 EUR/adet birim fiyatın kadri marufunda olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Eksper raporunda dava dışı sigortalı tarafından 5.679 ürün için talepte bulunulduğu ve bu rakam üzerinden hesaplamalar yapıldığı belirtilmiştir. 03.05.2023 tarihli ve ... sayılı irsaliyedeki ortalama koli içi adedi 129 olarak hesaplanmıştır. Bu durumda dava dışı sigortalı tarafından talepte bulunulan ortalama koli içi adedi 5.██████ = 126 hesaplanmıştır. Söz konusu değer ortalama değeri aşmamakta olup, koli içi adetlerin beden dağılımına göre değişkenlik gösterebileceği dikkate alındığında, ortalama hesaplamalarda bu ölçüde sapma oluşması mümkündür. Bu nedenle eksper raporunda telep edilen adetler bakımından hesaplama yapılacaktır. Toplam zarar 5.679 x 3,50 EUR = 19.876,50 EUR hesaplanmıştır. Olay tarihindeki (█████/2023) TCMB kurunun 21.5293 TL olduğu görülmüştür Ancak eksper raporunda daha düşük bir değer ile (21,3831 TL) hesaplama yapıldığından ve bu miktardan ile de talep edildiğinden, hesaplama bu rakam ile yapılmıştır. 19.876,50 EUR/TL x 21,3831 TL = 425,021,18 TL hesaplanmıştır.Kusur yönünden yapılan değerlendirmede; sürücünün asli görevleri Uluslararası taşımacılık kuralları (AETR), sürüş güvenliği olduğunu ve kendisine yük taşıma, araç bekleme veya bekçilik ,yük taşıma vs gibi ek görevlerin verilemeyeceğini mesai saatlerinin bir tablo ile sürücünün görebileceği yerde asılı olacağı öngörür. Fabrikanın, uzun yol sonrası yorgun olan sürücüye dinlenme imkanı sağlamadan ve aracı güvenli bir alana almayarak, sürücüyü adeta gözetleme/bekçilik göreviyle baş başa bırakması, bu kurallara aykırı bir durum yaratmıştır. Sürücüden bekçilik görevi beklenemez ve bu nedenle kusur atfı kabil değildir. İstanbul BAM, 13. HD., E. █████████ K. ████████ T. 5.3.2020; "Ancak, CMR Konvansiyonu'nun 17/2. maddesinde, hasar veya ziyanın, taşıyıcının önlemesine imkan bulunmayan durumlardan ileri gelmesi halinde taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı, bu hallerin kanıtlanmaması durumunda ise CMR'nin 23. maddesine göre sınırlı olarak sorumlu olacağı düzenlenmiş ise de, somut olayda, davalı tarafından teslim alınan emtianın varış yerinde yapılan sayımda eksik çıkmasının gerekçesi olarak makul bir sebebin ileri sürülemediği dikkate alındığında, malik ... Ltd Şti. ise asli kusurludur. Uluslararası Taşımacılık ve AETR Kapsamında Sürücünün Görev Tanımı kapsamında sürücünün kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. ... Tekstil'in bekçisi ile görüşmesi bu durumu görüp bekçinin "mesai başlangıcı" nedeniyle aracı içeri alamayacağını söylemesi, bu durumun, aracı ve emtiayı korunmasız bir sokağa (Bu sokakta ... tekstilin hemen yanı duvarının dibidir.) park etmeye zorlayarak hırsızlık riskini artırmış ve zararın oluşumuna dolaylı katkıda bulunmuştur. Sürücü doğru adrese gelmiş (03.05.2023 tarih ve ... seri numaralı Sevk İrsaliyesi (Delil No 3) düzenlenerek davalı firmaya ait araca yüklenmiş ve 03.05.2023 tarih ve .... seri numaralı Nakliye Faturası (Delil No 4) ile 03.05.2023 tarih ve ... seri numaralı Taşıma İrsaliyesi (Delil No 5) tahtında ... plakalı araç ile nakliyesi gerçekleştirilmiştir.)ancak alıcının (... Tekstil) ticari teamüllere aykırı bir şekilde (mesai saati, dinlenme vb. dikkate alınarak) aracı güvenlikli sahasına almaması ve sürücüyü kontrolsüz alanda beklemeye zorlaması,buranın da hemen fabrika duvarı ve kapı yanı olması, bir işyeri duvarının dibi, her ne kadar yasal olarak kamuya açık alan olsa da, işletmenin güvenlik ve risk yönetimi kapsamındaki etki alanında sayılabilmektedir. ... Tekstil'in (alıcı) duvarının hemen yanında bekleme yapan ticari araçların hırsızlık riskinin, 6331 sayılı Kanun kapsamında risk değerlendirme raporunda tanımlanıp tanımlanmadığı ve buna uygun önlem (kamera, ışıklandırma, güvenlik görevlisi yönlendirmesi) olmadığı eksper raporunca tespit edildiği, 6331 sayılı yasanın emrdici hükmü nedeni ile işyerlerinde işverence iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına risk değerleme raporu hazıralatması bu şekli ile fabrika içi ve dışı risklerin önce tanımlanması sonrada tanıtılması ve sonrasında da önleme ve tedbirlerle donatılması yasanın emredici maddesi (Md 4) olup bu konuda dosyada herhangi bir alınan önlem ve tedbirden de bahsedilmemektedir. Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan 6331 Sayılı Yasanın Md 4 A,B,C,Ç,D Bendlerini ve 5,6,10 maddeleri bu riskin yönetilememesi, fabrika binası duvarına ikaz levhaları konulması ve gelen misafir sürücünün yazılı ikazla güvenli sahaya yönlendirilerek risklerin sürücüye de anlatılması, tanıtılması gerektiği, ... Tekstil'in bu nedenle müterafik kusurunun olduğu anlaşılmıştır. Yargıtay 21. HD., E. █████████ – K. █████████ “İşveren, işyeri çevresinde öngörülebilir riskleri bertaraf etmekle yükümlüdür; bu yükümlülük yalnızca işyeri içi ile sınırlı değildir.” İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Mevzuatı ve Risk Değerlendirmesi yönünden davalı tarafın iddia ettiği üzere, aracın ... Tekstil'in duvarının hemen yanında park edilmiş olması ve olayın mesai başlangıcı öncesinde gerçekleşmesi dikkate alındığında, alıcının sorumluluk alanı sadece kendi iç sahası ile sınırlı kalmamalıdır. Bu nednele İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) ve Risk Değerlendirmesi yönünden müterafik kusur oluşturmaktadır.Tekstil mühendisi ve taşıma uzmanı bilirkişiden alınan raporda; dosyada mübrez belgeler ve taraf beyanlarından davaya konu taşımanın İzmir’den İstanbul’a karayolu ile gerçekleştirildiği dikkate alındığında davaya konu taşıma 6102 Sayılı TTK hükümlerinin uygulanacağı, dosyada mübrez ... nolu Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesinde sigortalının ... San.Dış Tic.AŞ. olduğu, poliçenin başlangıç tarihinin 31.01.2023 bitiş tarihinin 31.01.2024 tarihleri olduğu olduğu, sigortanın davaya konu taşımayı kapsadığı, 04.07.2023 tarihli 425.621,19 TL banka ödeme dekontu ile sigortalıya ödeme yapılması ile davacının sigortalısının haklarına halef olduğu ve işbu rücuya dayalı tazminat davasını açma ehliyetini haiz olduğu, dosyada mübrez bilgi ve belgeleri taşıt bilgileri, sürücü beyanı ile nakliyeci firmanın ilgili nakliye işi için 03.05.2023 tarih ve ... seri numaralı nakliye faturası düzenlemesi dikkate alındığında davalı şirketin davaya konu taşımada taşıyıcı sıfatıyla, diğer davalının ise sürücü olması hasebiyle TTK 879 hükmü çerçevesinde pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, davaya konu uyuşmazlıkta sürücünün aracı güvenli bir park alanına park etmemesi ve araç içinde uyuması nedeniyle hırsızlık olayının gerçekleştiği dikkate alındığında taşıyıcının gerçekleşen olaydan taşıyıcı sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu, kaçınılmaz sebebin somut olayda söz konusu olmadığı, tekstil bilirkişisinin değerlendirmelerine göre ekspertiz raporunda belirtilen 3,50 EUR/adet birim fiyatın kadri marufunda olduğu kanaatine ulaşılmıştır…. Toplam zarar 5.679 x 3,50 EUR = 19.876,50 EUR hesaplanmıştır. Olay tarihindeki (█████/2023) TCMB kurunun 21.5293 TL olduğu görülmüştür Ancak eksper raporunda daha düşük bir değer ile (21,3831 TL) hesaplama yapıldığından ve bu miktardan ile de talep edildiğinden, hesaplama bu rakam ile yapılmıştır. 19.876,50 EUR/TL x 21,3831 TL = 425,021,18 TL hesaplanmış olduğu, 425.021,18 TL sınırlı sorumluluk miktarını aştığından taşıyıcının sorumlu olacağı miktarın 340.322,70- TL ile sınırlı olacağı belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; nakliye aracının █████/2023 tarihinde sabah saat 05:30 gibi ... Tekstil firmasına geldiği, mesai başlangıcı sonrası aracın içeri alıancağının belirtildiği, saat 07:00 civarında hırsızlık olayının gerçekleştiği, sürücünün doğru adrese geldiği ancak alıcı ... Tekstil firmasının ticari teamüllere aykırı şekilde mesai saati, dinlenme vb. alınarak aracı güvenlikli sahasına almaması ve sürücüyü kontrolsüz alanda beklemeye zorlaması,buranın da hemen fabrika duvarı ve kapı yanı olması, bir işyeri duvarının dibi, her ne kadar yasal olarak kamuya açık alan olsa da, işletmenin güvenlik ve risk yönetimi kapsamındaki etki alanında sayılabilmektedir. ... Tekstil'in (alıcı) duvarının hemen yanında bekleme yapan ticari araçların hırsızlık riskinin, 6331 sayılı Kanun kapsamında risk değerlendirme raporunda tanımlanıp tanımlanmadığı ve buna uygun önlem (kamera, ışıklandırma, güvenlik görevlisi yönlendirmesi) olmadığı eksper raporunca tespit edildiği, 6331 sayılı yasanın emrdici hükmü nedeni ile işyerlerinde işverence iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına risk değerleme raporu hazıralatması bu şekli ile fabrika içi ve dışı risklerin önce tanımlanması sonrada tanıtılması ve sonrasında da önleme ve tedbirlerle donatılması yasanın emredici maddesi (Md 4) olup bu konuda dosyada herhangi bir alınan önlem ve tedbirden de bahsedilmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan 6331 Sayılı yasanın md 4 a,b,c,ç,d bendlerini ve 5,6,10 maddeleri bu riskin yönetilememesi, fabrika binası duvarına ikaz levhaları konulması ve gelen misafir sürücünün yazılı ikazla güvenli sahaya yönlendirilerek risklerin sürücüye de anlatılması, tanıtılması gerektiği, ... Tekstil'in bu nedenle müterafik kusurunun %50 oranında olacağı kanaatine varılarak kusur yönünden iş güvenliği uzmanından alınan rapor, taşıma ve hasar bedelinin tespiti yönünden tekstil ve taşıma uzmanından alınan rapor hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kusur indirimi nedeniyle davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmemiştir. Ayrıca davanın rücuan tazminata ilişkin olması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 170.161,35TL asıl alacak ve 30.231,61TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 200.392,96TL üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren talebi aşmamak kaydıyla değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-İcra inkar tazminat talebinin reddine,3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 13.688,84TL ilam harcından peşin alınan 6.432,88TL harcın mahsubu ile bakiye 7.255,96TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 4.600,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından sarf edilen 18.000,00TL bilirkişi ücreti, 427,50TL posta masrafı, 615,40TL başvuru harcı, 6.432,88TL peşin harç olmak üzere toplam 25.475,78TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır