Anahtar kelimeler: Bam Müteveffa Fiilden Başkan Yazim Katip Üye Mirasçilar Karara Yoluna
T.C. .... BAM ... HUKUK DAİRESİ
T.C.....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A..... HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
: ..../....KARAR NO
: .../....BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ..... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ..../....KARAR NO
:..../....KARAR TARİHİ
: ......İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: .......DAVACI
: ... -...VEKİLİ
: Av. ... - .......DAVALI
: 1 -... -......DAVALI
: 2 -... -VEKİLİ
: Av. ... -........MÜTEVEFFA
: ... -...MİRASÇILAR
: 1 -... -.... .: 2 -... -...: 3 -... -...: 4 -... -......DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)B.A.M. KARAR TARİHİ
: ........KARAR YAZIM TARİHİ
: ....Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin █████/2017 tarihinde ......serisi aracı ile ........... üzerinde seyir halinde iken ....... geri geri kontrolsüz gelen davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, ... adına kayıtlı ........ plaka sayılı .......marka kamyonun çarpması sonucu aracının sağ tarafının tamamen hasar gördüğünü, kaza sonucunda müvekkilinin aracını servise götürdüğü ve toplamda 21.000 TL zararın olduğunun belirtildiği, yaptırdığı tespit için ise 785,10 TL masraf yaptırdığını, hasarın tespitinin davalı aracın sigortalı olduğu davalı ... şirketine ihtarname ile bildirildiği ve zararın karşılanmasının talep edildiğini, sigorta şirketi ile yapılan şifai görüşmede, ...'ın kaza tarihinde şirketin sigortalısı olarak görünmediği, bu nedenle de ödeme yapmayacaklarını beyan ettiklerini, ancak yazılı olarak hiçbir belge göndermediklerini ileri sürerek davalıların neden olduğu kaza nedeniyle 21.000,00 TL maddi tazminat ile 785,00 LT tespit masraflarının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde; kazaya sebep olan ... idaresindeki aracın sahibinin kendisinin sürücünün işvereni konumunda olduğu kazanın sürücünün faaliyetini yürüttüğü sırada gerçekleştiğini, kendisinin adam çalıştıran olarak sorumlu tutulmasının söz konusu olmadığını, ........ Sokaktan geri geri çıkarken hızlı ve kontrolsüz çıktığı sırada Karlıdağ caddesinde seyreden davacının aracına ........ plakalı İveco marka kamyon ile çarpmış olduğunun doğru olmadığını, araç maliki olarak her ne kadar kazanın nasıl meydana geldiğini birebir görmemesine rağmen sürücü davalı ...'ın beyanlarına aynen katıldığını, davacının fren yapmasına rağmen hızı fazla olduğu ve cep telefonu ile konuşmuş olduğu için duramayıp maliki bulunduğu aracına arkadan çarptığı bu yüzden davacının yüzde yüz kusurlu olduğunu, hakkında açılmış sayılan haksız davanın reddine karar verilmesini, .... ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ....... tarih ve .../...değişik iş Esas .../.... Karar sayılı dosyası ile yapılmış bulunan tespit sonucu Bilirkişi Makina Mühendisi ........ tarafından hazırlanıp mahkemesine sunulan ........ tarihli bilirkişi raporunun aleyhe olan tüm içeriğini ve özellikle sonuç kısmında tek taraflı değerlendirme ile belirtilen 21.000,00 TL si toplam zarar ziyan ve hasar bedeli ile ilgili değerlendirme kısmını kabul etmediği ve itiraz ettiğini, gerçek hasar bedeli ve kusur oranının belirlenmesi için olay mahallinde yeniden tanıklarda dinlenerek keşif yapılmasını başka bir bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde; olay günü █████/2017 tarihinde ......... Üzerinde bulunan .......... Kullanmış olduğu ............ Plakalı İveco ......... ile kontrollü bir şekilde ve çok yavaş olarak geri geri ........caddesine çıkmaya çalışır iken yine ......caddesi üzerinde çok hızlı bir şekilde seyreden ... 'in kullanmış olduğu ....... plakalı aracıyla gelip aracının sol arka köşe kısmına hızla çarpması sonucunda iş bu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın meydana gelmesinde davacının aşırı hızlı gittiği için ve o sırada cep telefonu ile konuşmuş olduğu için kusurlu olduğunu bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini, ... .... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ...... tarih ve .../...-değişik iş Esas .../.... Karar sayılı dosyası ile yapılmış bulunan tespit sonucu Bilirkişi Makina Mühendisi ..... tarafından hazırlanıp mahkemesine sunulan █████/2017 tarihli bilirkişi raporunun aleyhe olan tüm içeriğini ve özellikle sonuç kısmında tek taraflı değerlendirme ile belirtilen 21.000,00 TL si toplam zarar ziyan ve hasar bedeli ile ilgili değerlendirme kısmını kabul etmediği ve itiraz ettiğini, gerçek hasar bedeli ve kusur oranının belirlenmesi için olay mahallinde yeniden tanıklarda dinlenerek keşif yapılmasını başka bir bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; işbu davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle ilk olarak görev yönünden reddinin gerektiğini, yetkili mahkemenin ise İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, esas yönünden ise, davanın müvekkili yönünden reddinin gerektiğini, zira düzenlenen poliçenin kazanın oluşumundan sonra düzenlendiğini, davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; █████/2019 ve █████/2020 tarihli bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılarak meydana gelen trafik kazası neticesinde araçta oluşan 13.216.00 .TL Hasar Bedeli, 8.000.00 değer kaybının sigorta şirketi açısından dava tarihinden, davalılar açısından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline 384.00-TL iş gücü kaybının davalılar ..., ... ,....... ve ....... 'dan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte mütesilsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davalı ...Ş vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; poliçenin kaza meydana geldikten sonra tanzim edilmesi nedeniyle oluşan zararın poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, aracın km'sinin 250.496 olması nedeniyle değer kaybı oluşmasının mümkün olmadığını, değer kaybı hesaplamasının genel şartlara göre yapılması gerektiğini, müvekkilinin KDV den sorumlu tutulması gerektiği halde sorumlu tutulduğunu, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle yargılama gideri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava; maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsili istemidir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kazanın poliçe tanzim saatinden önce meydana gelip gelmediği ile kaza anından geçerli bir poliçe olup olmadığı, kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybı hesaplama yöntemi ve bedelidir.Davalı ... vekili sigorta poliçesinini kazanın meydana geldiği saatten sonra tanzim edildiğini bu nedenle oluşan zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını beyanla istinaf isteminde bulunmuştur. Bu durumda Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ...... plakalı araç yönünden net olarak belirlenmesi gereken konu, kaza tarihi ve saatinde geçerli bir poliçesinin olup olmadığıdır.Somut olayda kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında kaza tarihi █████/2017 ve kaza saati olarak 13:00 gösterilmiştir. Kaza tespit tutanağının içeriğinden ise de tarafların kazanın daha önceki muayyen bir saatte olduğunu beyan ettikleri belirtilerek tutanak 13:30 da tanzim edilmiştir. Davalı ... tarafından ibraz edilen davalının malik olduğu ...... plakalı aracın zorunlu trafik sigortası poliçe bilgilerine göre poliçenin başlangıç tarihi █████/2017 tarihi saat 12.00 (öğle)’dir ve poliçede işbu poliçe █████/2017 tarihinde saat 11.02’de tanzim edilmiştir. Davalının aynı gün sigorta pirimi yatırdığı ancak saat olarak hangi tarihte yatırdığına ilişkin kayıt bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumda her ne kadar davalı ... kazanın meydana geldiği saatin poliçe ilişkisinin kurulduğu saatten önce olduğunu iddia ediyor ve bu hususta kaza tespit tutanağındaki kazanın meydana geldiği tarihin tutanağın tutulduğu 13:30 dan önceki bir saat olduğuna ilişkin kayda dayandırıyor ise de, bu hususta kaza tespit tutanağındaki kayıt dışında ispata yarar her hangi bir delil ibraz edilmediği görülmektedir. Bu durumda kaza tespit tutanağındaki kayda göre kazanın, tutanağın tanzim tarihi olan 13:30 ile poliçenin başlangıç saati olan 12:00 arasındaki bir zaman diliminde meydana gelmiş olabileceği zira kaza tespit tutanağında kaza saatinin tutanağın tanzim tarihinden önceki 13:00 olarak gösterildiği, bu durumda kazanın daha erken saatte meydana geldiğinin bunu iddia eden sigorta şirketi tarafından ispat edilmesi gerektiği ancak sigorta şirketi tarafından bu husus ispata yarara her hangi bir delil ibraz edilmediğinden davalı ... vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. ( Yargıtay 17 HD █████/2019 tarih █████████ E █████████)Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder. Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarihli ███████ E.,███████ K. sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. Cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18. Maddesi ile █████/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. Cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır.2918 Sayılı Yasanın Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonraki son hali "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindedir. Anayasa Mahkemesi İptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır.Yargıtay 17.HD'nin █████████ E- █████████ K sayılı █████/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.Mahkeme tarafından talimat ile üçlü bilirkişiden alınan █████/2020 tarihli raporda araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlara ve Yargıtay uygulamasına göre ikili olarak belirlendiği ve mahkeme tarafından genel şartlara göre yapılan hesaplamaya değil Yargıtay uygulamasına göre yapılan hesaplanmaya itibar edilerek karar verildiği anlaşılmakla bu yönüyle yukarıda belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca sigorta genel şartlarındaki hesaplama yönetiminin uygulanması mümkün olmadığından ilk ederce mahkemesinin bu husustaki takdirinde isabetsizlik bulunmadığından davalı ... şirketinin genel şartlara göre yapılan hesaplama yönetimine göre karar verilmesi gerektiği hususundaki istinaf istemi yerinde değil ise de, bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamanın Yargıtay uygulaması ile kabul edilen ilkeye uygun olduğundan bahsetmek de mümkün değildir. Buna göre raporda aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı dikkate alınarak kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri belirlenerek aradaki farkın değer kaybı olarak tespit edilmesi gerekirken kazadan önceki değerinin 80.000,00 TL ve kazadan sonraki rayiç hasarsız değeri ile kasko değeri arasındaki oranı göre hasarlı ikinci el değerinin 70.000,00 TL olarak tespit edilerek aradaki fark olan 10.000,00 TL nin değer kaybı olarak belirlenmesi hatalı olduğundan yukarıdaki açıklamalar uyarınca aracın değer kaybının Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen ilkelere göre belirlenmesi için ilk bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak sonuç olarak tespit edilen değer kaybından davalının kazanılmış hakkını korunarak karar verilmesi gerekmektedir.Davalı ... vekili aracın km sinin 165.000,00 den fazla olması nedeniyle değer kaybının oluşmayacağını beyanla istinaf isteminde bulunmuş ise de, █████/2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlara göre 165.000 km üstü araçlar için değer kaybı hesabının yapılmasının mümkün olmadığı ancak karar tarihinden önce Anayasa Mahkemesinin iptali kararı doğrultusunda değer kaybına ilişkin genel şartlara göre hesaplama yapılamayacağından davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Davacı vekili meydana gelen kaza nedeniyle müvekkiline ait aracın hasar gördüğünün beyanla zararın tahsili istemi ile dava açmış ise de, dava dilekçesinde aracın tamirinin yapıldığı beyan edilmediği gibi, tamir edilmiş ise buna ilişkin faturanın da ibraz edilmediğinden kazadan sonra aracın tamir edilip edilmediği hususu dosya kapsamında anlaşılmamaktadır. Hasar nedeniyle KDV tutarının aracın tamirini yapılmış ve fatura tutarının ödenmiş olması halinde talep edilebilir olduğu dikkate alındığında mahkeme tarafından davacı vekiline aracın tamir edilip edilmediği ile tamir edilmiş ise buna ilişkin faturaya ibraz etmesi için süre verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bilirkişi raporunda hasar bedelinden KDV dahil olmak üzere tespit edilen miktar üzerinden karar verildiği anlaşılmakla davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.Davacı vekili tarafından dava açılmadan evvel davalı ... şirketine zararın giderilmesi hususunda noterden ihtarname çekildiği anlaşılmakla davalının yapılan yargılama neticesinde davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmesi karşısında dava açılmasına sebebiyet veren davalı ... şirketinin haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Tüm açıklamalar uyarınca mahkeme tarafından yapılması gereken Yargıtay uygulaması ile kabul edilen ilkeler uyarınca araç kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybının belirlenmesi ile davalının kazanılmış hakkı korunmak suretiyle değer kaybına hükmedilmesi ile aracın tamir edilip edilmediği hususunun araştırılarak tamir edilmiş olması halinde KDV dahil, tamir edilmemiş olması halinde KDV hariç olmak üzere belirlenen hasar bedeline hükmederek karar verilmesidir.Kabule göre de ; yargılama devam ederken ...'nun vefat etmesi ile mirasçılarının davaya dahil edilerek adlarına davetiye çıkarılmasına rağmen ölü davalının karar başlığında gösterilmesi ile mirasçılarının karar başlığında gösterilmemesi de HMK 297 maddesine aykırılık teşkil etmektedir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davalı ...Ş vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davalı ...... vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, .../...-.../... sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,2- İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,3- Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,5- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi....Başkan......Üye......Üye......Katip...