Anahtar kelimeler: Notasına İsrailde Loj Tahtında Davaitirazın Konişmento Mukim Borçludavalı Denizcilik Yük
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davacı vekili tarafından ikame edilen itirazın iptaline ilişkin huzurdaki davada .... İcra Müdürlüğü 2023 / ... E. dosyasında borçlu/davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin talep edildiğini, müvekkili ... ve Taş. A.Ş. İsrail'de mukim ... Ltd. şirketinin alt kuruluşu olan yabancı taşıyan ... ... Ltd. şirketinin acenteliğini üstlendiğini, bir numaralı davalı ... Taşımacılık ve Loj. A.Ş. tarafından müvekkili yükleme notasına istinaden düzenlenen; ... numaralı konişmento tahtında; ... numaralı, ... numaralı konişmento tahtında; ...,...,... numaralı gönderilen 2 ayrı olmak üzere toplam 10 adet 40 lık RH reefer (soğutmalı) tipi konteynerin içerdiği soğan yükleri Mersin Limanından, Bangladeş'in Chittagong limanına yabancı taşıyan ... şirketi tarafından taşıttığını, bir numaralı davalı tarafından navlun faturaların ödendiğini, konteynerlere ilişkin varış ihbarlarının yapıldığını, taşınana konteynerlerin tahliye limanında gönderilen tarafından teslim alınmayarak imha edildiğini, tahliye sonrası geçen süreçte 10 adet konteyner için yükün imhası ve/veya tasfiyesi yoluyla boşaltılması anına kadar liman sahasında soğutma konteyner tesisatlarının faal kalması bakımından elektriğe bağlı tutulmuş olup toplam 10 adet konteyner için 12.927 ABD doları enerji masrafı yapıldığını, konteynerlerin varış tarihi itibarı ile işgal edilmiş ve kullanımdan alıkonulmuş olmaları nedeniyle demuraj ücreti oluşmuş olup, hesaplanan toplam demuraj ücreti 144.125.- Amerikan doları tutarında olduğunu, 6 adet konteyner muhteviyatı yük için ise 7.440.- Amerikan doları tutarında imha masrafı yapıldığını, müvekkili tarafından, tahliye limanında doğmuş demuraj ücreti ve diğer lokal masraf alacaklarının tahsili amacıyla davalılar aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2023 / ... E. Sayılı takip dosyası ile icra takibine davalı yan haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ederek durdurduğunu, arabuluculuk sürecinde sonuç alınamadığı, iddialarında bulunarak, davanın kabulünü arz ve talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın noter onaylı tercüme evraklarını ve konşimentolarınn arka yüzlerini sunmadığını, davacının aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunmamakla birlikte davanın usulden reddini, davanın fiili taşıyan... firmasına ihbarını talep ettiklerini, dava dilekçesinde değinilen konşimento özel şartları gereğince talep ve iddiaların muhatabı müvekkilinin olmadığı diğer davalının muhatap olduğunu, demuraj tarifesinin taraflara bildirimi navlun sözleşmesinin üçüncü kişi yararına sözleşme olması nedeniyle gönderilen/alıcının sorumluluğunun söz konusu olduğunu, imha ve açık artırma yoluyla satış bildirimi yapılmadığı gibi onayda alınmadığını, satıldığı belirtilen yüklenin satım bedelinden ne surette yararlanıldığını belirtilmemiş olup bu bedelin mahsubu gerektiğini, aksi takdirde davacı nezdinde sebepsiz zenginleşme halinde söz konusu olacağını, davacı tarafın yüke özen borcunu ve bundan doğan zararı azaltma yükümlülüğü ihlal ettiği varış ihbarının usulüne uygun yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiğini, demuraj tarifesinin taraflara bildiriminin zorunlu olup internet sayfasından yayınlandığı ve bu surette bildirildiği iddiasının kabul edilemeyecek, davacı tarafın faturaya dahil beyan ve iddialarını kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın sunduğu belgeler incelendiğinde kabul anlamına gelmemekle birlikte fazlaca talepte bulunduğunu, icra inkâr tazminatının kabul edilemez olduğunu savunmalarında belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Limited Şirketine normal yoldan tebligat yapılamadığından, dava dilekçesi ve tensip zaptı █████/2024 tarihinde TK 35'e göre tebliğ edilmiştir. Davalı vekili 10.01.2024 tarihli dilekçe ile cevap süresinin uzatılmasını talep ettiğinden 10.01.2024 tarihli ara karar ile HMK'nın 127 ve devamı maddelerine göre süresinin 1 ay uzatılmasına karar verilmiş ise de, davalı... vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyetince tanzim edilen █████/2025 tarihli raporda özetle; Davacı tarafın iddia ettiği konteyner demurajının/geç tesliminin oluştuğunu, davacı tarafından talep edilen 144.125,00$ tutarın yapılan hesaplamanın altında kaldığını, bu tutarın kabul edilebileceğini, davacı tarafından talep edilen konteyner imha bedellerinin somut olarak teyit edilmesi halinde kabul edilebileceğini, davacı tarafın enerji tedarikine ilişkin davalılardan 12.927,15 USD talebinin kabul edilebileceğini, ... Taşımacılığın dava konusu taşıma ödediği hususunun uyuşmazlık konusu olmadığını, dolayısıyla ... Taşımacılığın dava konusu taşıma bakımından taşıtan sıfatını haiz olduğunu, ancak davalı ... Taşımacılığın, navlun sözleşmesinin...ile kurulduğunu ve davacı ile arasında akdi bir ilişki bulunmadığını savunduğunu, yukarıda içeriği açıklanan yetki yazısı çerçevesinde...'in, ... 'ı temsilen hareket edip etmediğini, bu çerçevede davacının aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı hususunun sayın mahkemenin takdirinde olduğunu, TTK m. 1207/1 uyarınca boşaltma limanında doğan konteyner demurajı alacağının, borçlusunun davalı taşıtan olduğunu, konteyner demurajının davalıdan talep edilebileceğini, gerek imha ve açık artırma ile satış masraflarının gerekse elektrik tüketimi için Liman İdaresi tarafından tahakkuk ettirilen ücretlerin, gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmadığından, taşıtandan talep edilebileceğini, ancak bunun için imha masrafları ile elektrik ücretlerinin davacı tarafından alacaklısına ödendiğinin ispatlanması gerektiği, bu konuda dosya içeriğinde dekont vb. bir belgenin görülmediği görüş ve kanaati bildirilmiştir.Bilirkişi heyetinin düzenlediği █████/2026 tarihli ek raporda özetle; İMHA'dan kaynaklı (120.0004-600.000)720.000 Bangladeş takasının fatura tarihlerine göre yapılan USD paritesi ile 6.958,44 USD hesaplandığı, davacı tarafından ibraz olunan çekler incelendiğinde ise, bu çeklerin davacı tarafından düzenlendiğine/ödendiğine ilişkin bir emare olmadığını, çek bedellerinin ödeyen tarafından davacıya rücu edildiğine, davacı acentenin de bu çek bedellerini ödediğine dair somut bir bilgi/veriye rastlanılmadığını,1.476.725,77 bangladeş takası elektrik belgesi olduğunu, ancak ödemelerin “imha” da yapılan ödemelerde olduğu gibi bir ödeme belgesi çek bulunmadığının, kanaatine varılmış olup ilk raporlarında açıklanan kanaatlerinin değiştirilmesini gerektiren bir husus tespit edilmediğinin sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.Dava; Mersin Limanından Bangladeş'e gemi ile taşınan 10 adet konteyner yükünün, konşimentoda kayıtlı alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeniyle tahliye limanında yükün konteynerlerden boşaltılmasına kadar geçen süre yönünden işleyen demuraj ücreti, bekleme süresi içinde sarf edilen elektrik masrafı ve yükün imha masraflarının davalılardan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, dosyadaki uyuşmazlık konuları; davalı ...'ın aktif ve pasif husumet itirazlarının yerinde olup olmadığı, davalıların somut taşıma ilişkisindeki rolü ve konumunun ne olduğu, konteynerin boş olarak iade tarihine kadar işleyen demuraj ücretinden, RH reefer (soğutmalı)soğutmalı konteyner için sarf edilen elektrik masrafından ve yükün imha masraflarından davalıların davacıya karşı sorumluklarının doğup doğmadığı ile sözkonusu alacak kalemleri nedeniyle istenebilecek alacağın miktarına ilişkindir.Dava konusu olan .... İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı takip dosyası incelendiğinde, takip alacaklısı/ davacı ... Ltd'ye izafeten acentesi sıfatıyla ... ve Taşımacılık A.Ş.tarafından 7.440.00 USD imha masrafı, 12.927,15 USD elektrik kullanım masrafı 144.125,00 USD demuraj ücretinden oluşan toplam 164.492,15 USD alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte... şirketi ile ... Taşımacılık A.Ş.'den tahsili için 03.07.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu, takibe itiraz ile davanın İİK'nın 67.maddesine göre süresinde olduğu anlaşılmıştır.Dosyaya sunulan belgi ve bilgilerden; ... İnş. Tur. Org. Ltd. Şti. tarafından Bangladeş'de yerleşik alıcıya emtia satışının yapıldığı, emtiaların denizyolu ile taşınması işinin davalı ... Taşımacılık ve Loji Anonim Şirketi tarafından organize edildiği, davalı ... firmasının emtiaların Bangladeş” te yerleşik alıcısına denizyolu ile taşınması işinin ... Acentesi ... ve Taşımacılık A.Ş. olan ... ... Ltd. tarafından gerçekleştirildiği, ...'ın toplam 10 adet 40 “lık RH reefer (soğutmalı) tip konteynerlere istif edilen emtiaları █████/2022 tarihinde Mersin limanında ... Ltd'ye ait ... gemisine yüklediği, konteynerlerin Colombo limanında ... gemisine aktarılması sonrasında nihai varış noktası olan ... limanında gemiden tahliye edildiği, 10 adet konteynerden ... nolu konteynerlerin ... nolu konişmento tahtında, ..., ..., ... nolu konteynerlerin ise ... numaralı konişmento tahtında taşındığı, bu taşıma nedeniyle ... tarafından ...'a navlun faturası düzenlendiği, ... tarafından ... firmasına ... adına 450.000,00$ ödeme yapıldığı, geminin Bangladeş/ Chittagong limanına ulaşmasından önce taşıyan tarafından varış ihbarının yapıldığı, konteynerlerin ...' te tahliye edilmesi sonrası gönderilen tarafından teslim alınmadığı dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmakta olup, davacı ... tarafından açılan icra takibinde yükün imha masrafları için 7.440,00$ USD, soğutmalı konteynerlerin boşaltma limanındaki beklediği süre içinde elektrik harcaması için 12.927,15 USD ve işleyen demuraj ücreti içinde 144.125,00 USD olmak üzere toplam 164.492,15$ talep edildiği görülmektedir.Somut olayda özet olarak, ihracata konu "soğan" yükünün 10 adet 40'lık soğutmalı konteyner ile Mersin Limanından Bangladeş'e taşıma işinin tamamlanarak yurt dışı alıcısı/ gönderilene ihbar edildiği, ancak gönderilen alıcı konu eşyaları teslim almadığı, akabinde konu eşyaların liman sahasında geçirdiği bekleme safahatında bir takım giderlerin meydana geldiği, bu giderlerin davacı taşıyan tarafından davalılardan talep edildiği anlaşılmaktadır.Davalılardan ...'ının satıcı/ihracatçı ve konşimentoda yükleten olarak kayıtlı olduğu tartışmasızdır.Yükleten aynı zamanda taşıtan olabileceği gibi yükletenin taşıtandan başka bir kişi olması da mümkündür. Yükletenin fiili taşıyana karşı taşıyan sıfatını kazanması için aralarında doğrudan navlun sözleşmesi ilişkisi kurulduğunun ortaya konulması gerekmektedir. Taşıyan ... ile yükleten... arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğunu gösteren bir belge dosya kapsamında bulunmamaktadır.Dosyaya sunulan navlun faturası, ödeme belgesi, fiili taşıyanın ... adına düzenlediği yetkilendirme belgesi birlikte değerlendirildiğinde konşimentoyu düzenleyen ve fiili taşıyan konumunda bulunan ...'ın davalı ... ile taşıma ilişkisi içerisine girdiği, fiili taşıyanın temsilcisi...tarafından ...'a navlun faturası düzenlendiği ve navlun faturasının da ... tarafından ödendiği, anlaşılmaktadır. Bu çerçevede davalı...'nın, davacı ... ile bir navlun sözleşmesi akdettiği, dolayısıyla ...'a karşı taşıtan sıfatına haiz olduğu ispatlanamadığından bu çerçevede pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Dava konusu taşımalara ilişkin düzenlenen konişmentolar, taşıyan sıfatıyla ... ... tarafından düzenlenmiştir. Bu çerçevede ...'ın, TTK m. 1238/1 uyarınca kural olarak taşıyan sıfatını haizdir. Dava dışı ... tarafından davalı ... Taşımacılık adına navlun faturası düzenlenmiş olup ödemeye ilişkin dekontda dosyaya ibraz edilmiştir. Davalı ... vekili 6.11.2023 tarihli dilekçesinde, taşımaya dair sair yazışmaların ...ile gerçekleştirildiği ve navlunun da...'e ödendiğini, dolayısıyla müvekkili ile davacı arasında akdi bir ilişki bulunmadığı savunmasında bulunmuştur. Davacı taşıyan ... tarafından düzenlenmiş olan 16.02.2022 tarihli yazıda, “... tarafından Türkiye'de gerçekleştirilen ticari faaliyetlerle bağlantılı olarak, ...firmasının, sayılanlarla sınırlı olmamak üzere, fatura düzenlemek ve alacak tahsil etmek de dahil, ... adına hareket etme yetkisinin olduğu” ifade edilmektedir. Bu çerçevede...'ın, ...'ı temsilen hareket ettiği değerlendirildiğinden davacının aktif husumet ehliyetine haiz olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer davalı ... Taşımacılık ise ...'a karşı taşıtan konumundadır. Gönderilen eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmadığından, davacı TTK m. 1207/1 uyarınca, tahliye limanında oluşan demuraj ücreti ile sarfettiği masraflarını taşıtan ... Taşımacılık'dan talep etme hakkına sahiptir.Dosyaya sunulan konteyner hareketleri bilgilerine göre, yükün imhasından sonra boş olarak taşıyana iade edildiği tarihe kadarki demuraj ücreti bilirkişi raporunda 146.695,00 USD olarak saptanmıştır. Davacı taraf ise bu tutarın altında 144.125,00 USD demuraj ücreti talebinde bulunmuştur. Teknik bilirkişiler tarafından konteynerlerin tahliye limanında bekletildiği süre içerisinde konteynerin soğutmalı tipte olmasından dolayı enerji ihtiyaçlarını karşılanması gerektiği, değerlendirilmiştir. Dosyaya sunulan enerji faturalarına göre davacı tarafın enerji tedarikine ilişkin 12.927,15 USD masraf talebinin kadri marufunda olduğu da bilirkişilerce tespit edilmiştir. Davacının bir diğer alacak kalemi yükün imhası için yapılan 7.440.00 USD 'ye ilişkin olup, buna dair belgeler davacı tarafça dosyaya sunulmuştur.Davacı tarafça ibraz edilen varış ihbarnamelerinde davacı fiili taşıyanın acentesi tarafından alıcı ... firmasına yapılan varış ihbarnamelerinde yükün Bangledeş/Chittagong limanına varışından itibaren 30 gün içerisinde çekilmemesi halinde imha işlemlerinin yapılacağı bildirilmiş olmakla birlikte, tahliye limanındaki demuraj ücretiyle ilgili taşıtanın sorumluluk miktarı tespit edilirken, taşıyanın dürüstlük kuralı ve zararın azaltılması yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği dikkate alınmalıdır. Zira, eşyanın gönderilen tarafından teslim alınmayacağı nihai şekilde belli olduktan sonra taşıyanın eşyanın konteynerlerden boşaltılmasını sağlaması böylelikle demuraj ücretinin daha fazla armasının önüne geçmesi dürüstlük kuralı ve zararın azaltılması yükümlülüğü kapsamında kendisinden beklenebilecek bir davranıştır. Aksi durum bu yükümlülüğüne aykırılık teşkil edeceğinden, TBK'nın 52. Maddesine göre demuraj ücretinden indirim yapılması gündeme gelecektir. Bangladeş'de eşyanın alıcısı tarafından teslim alınmayacağı ortaya çıktıktan sonra davacının, yükün konteynerlerden boşaltılarak muhafaza edilmesi için herhangi bir eylemde bulunduğu dosya kapsamında ispatlanamamıştır. Bu durum karşısında bilirkişi raporunda tespit edilen 144.125,00 USD demuraj ücreti ve 12.927,15 USD elektrik giderinden TBK m.52 uyarınca takdiren yarı oranında indirime gidilerek, davalı ...'dan 72.062,50 USD demuraj ücreti ile 6.463,57 USD elektrik sarfiyat giderinin istenebileceği kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte davalının yükün imhası konusunda sarfedilen 7.440.00 USD'nin tamamından sorumlu olduğu değerlendirilerek, bu kanaat ışığında sonuç olarak; davalı ... Limited Şirketi hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... A.Ş. hakkında açılan davanın 85.966,07 USD üzerinden kısmen kabulü ile bu tutarın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebi ile davalı yanın kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davalı ... ŞİRKETİ hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,2-Davalı ... ANONİM ŞİRKETİ hakkında açılan davanın KISMEN KABULÜ ile ....İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyasında 85.966,07 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebi ile davalı yanın kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE,3-Karar harcı olan 160.632,63 TL'den peşin alınan 57.334,59 TL'nin mahsubu ile bakiye 103.298,04 TL harcın davalı ... A.Ş den tahsili ile hazineye irat kaydına,Davacının peşin olarak yatırdığı 57.334,59 TL harcın davalı ... Anonim Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 347.212,42 TL vekalet ücretinin davalı ... Anonim Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davalı ... Şirketi vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 38,40 TL başvurma harcı, 755,00 TL posta gideri, 65.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 65.793,40 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 34.384,61 TL'sinin davalı ... Anonim Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00 TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.672,36 .-TL sinin davalı ... Anonim Şirketinden 1.527,64.-TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,8-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ...✍e-imzalıdır.Üye ...✍e-imzalıdır.Üye ...✍e-imzalıdır.Katip ...✍e-imzalıdır.