Anahtar kelimeler: Atletizm Seçmelerine Gitmek Sularında Direksiyon Cismani Hakimiyetini Taşıt Kaybetmesi Sürücünün
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2026-------- Esas, --------- Karar █████/2026 Tarihli ilamı ile Mahkememizin --------- Esas, ----------- Karar sayılı, █████/2023 tarihli kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmekle, dosya mahkememiz esas sırasına kaydı yapılarak incelendi:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili 07.04 2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili müteveffa ---------- atletizm müsabakası milli takım seçmelerine katılmak için davalı --------- Belediyesi’nin 04.03.2021 tarihli “Taşıt Görev Emri” ile görevlendirilen davalı --------- adına kayıtlı olan ve davalı --------- sevk ve idaresindeki-------- plakalı araç ile ------- ------- gitmek üzere yola çıktığını, 05.03.2021 tarihinde saat 05:35 sularında ---------- il sınırı içerisinde sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen kazada yaralanan destek --------- hastanede vefat ettiğini, anılan kazada --------- ölümü sebebiyle anne - babası için ayrı ayrı 500,00 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı ile defin ve cenaze gideri) ile ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminat ve yine ölenin kardeşleri için de ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı --------- █████/2023 tarihli cevap dilekçesini özetle; davacıların husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, davacının maddi tazminat alacak kalemleri açısından cenaze ve defin giderleri olarak alacak kalemi belirttiğini, söz konusu giderlerin müteveffa defin işlemleri ve cenaze işlemleri gerçekleştirildiği için belirli ve belirlenebilir giderler olduğunu, söz konusu giderlerin belirsiz alacak davası niteliğinde açılamayacağını, bu alacak kalemleri yönünden davanın usulden reddinin gerektiğini, kusur raporu alınması gerektiğini, müteveffanın kazanç durumunun hesaplanması gerektiğini, ihtiyati tedbir talebinin yerinde olmadığını, müvekkilinin taraf sıfatının olmamasıyla birlikte davalıların Belediye, Sigorta şirketi ve müvekkil firma şirketi olduğunu, belediye ve sigorta şirketlerinin tedbire sebebiyet verecek bir durumlarının olmadığını, müvekkilinin ise uzun süreli kiralama sözleşmeleri ile --------- sınırları içerisinde yer alan belediyelerin yüzlerce araç kiraladığını, söz konusu araçların tümünün devrinin mümkün olmadığını, davanın husumet yokluğu sebebiyle reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasını talep ve beyan etmiştir. Davalı --------- █████/2022 tarihli cevap dilekçesini özetle; davacıların dilekçesinde birden fazla tazminat kalemine ilişkin istemli olduğunu, kim için hangi alacak kalemine istinaden ve hangi miktarda talebi olduğunun anlaşılamadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen 05.03.2021 tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, --------- plakalı aracın müvekkili şirkete 03.09.2020-03.09.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ----------- numaralı Okul Personel Servis Araç Koltuk Sigorta Poliçesi ve 07.09.2020-07.09.2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere -------- Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin üçüncü kişilerin uğramış olduğu zararlardan poliçe limitleri ile sorumlu olduğunu, maddi tazminat için Okul Personel Servis Araç Koltuk Sigorta Poliçesi kapsamında vefat durumunda 50.000 TL sorumluluğu bulunduğunu, Kasko Poliçesi İMM kapsamında ise sorumluluğu ZMMS limitleri aşıldığı takdirde bulunduğunu, müvekkili şirketin manevi tazminattan sorumluluğunun ise ---------- Sigorta Poliçesi kapsamında İMM teminat limitinin azami %25'e kadar söz konusu olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. ve 85. maddelerine göre trafik sigortalarının işletenlere düşen sorumlulukları karşılamak üzere yapıldığını, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru yoksa, işletene düşen bir sorumluluğunun olmadığını, somut uyuşmazlıkta davacının kazadan sonra müvekkiline usulüne uygun olarak başvuruda bulunmadığını ve sürekli maluliyetinin bulunduğuna dair Sağlık Raporu iletmediğini, işbu nedenle müvekkilinin temerrüde düşmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi yoluna gidilmesi gerektiğini, davanın usulden reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davalı --------- Belediyesi █████/2022 tarihli cevap dilekçesini özetle; Dava konusu trafik kazasına neden olan aracın müvekkili kuruma ait olmadığını, söz konusu aracın -------- Şti adına olduğunu, ---------Şti.; "otobüs kiralama hizmet alımı " işini ihale ile kazandığını, söz konusu ihale sözleşmesinin --------- Şti. ile müvekkili arasında 30.12.2020 tarihinde imzalandığını, otobüs kiralama hizmet alımı işine ait teknik şartnamenin D. Genel esaslar kısmının D.40. Maddesinde " kiralanacak araçların herhangi bir trafik kazasına karışması durumunda araçlarda meydana gelebilecek maddi hasarlar için ve üçüncü şahıslara karşı yüklenici firma sorumludur" hükmünün ihtiva edildiğini, dolayısıyla anılan hüküm gereği yüklenici firma olan -------- Şti.'nin maddi ve manevi hasarlardan sorumlu olduğunu, kazanın meydana geldiği olayda, belediye tarafından değil --------- Müdürlüğü talebi doğrultusunda araç tahsisi istendiğini, bu nedenle davanın belediye yönünden reddi gerektiğini, davacıların dilekçesinde birden fazla tazminat kalemine ilişkin istemli olduğunu, kim için hangi alacak kalemine istinaden ve hangi miktarda talebi olduğunun anlaşılamadığını, davanın usulden reddini, ---------- Müdürlüğünün davaya dahil edilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde esastan reddini, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ---------- dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.Davacı vekili cevaba cevap dilekçesini özetle; davalı --------- cevap dilekçesinde taraf sıfatı bulunmadığını, davalıların belirsiz alacak davası açılamayacağını, huzurdaki davada kusur raporu alınması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin gerçek dışı olduğunu beyan ve iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacı vekilinin bu beyanlara karşılık olarak davanın tedavi veya hastane gideri ile cenaze gideri talep edilmediğini, sadece müteveffanın annesi için 500,00 TL babası için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminat talep edildiğini, dava dilekçesindeki hususun yeterince açık olduğunu, başkaca açıklanacak bir husus bulunmadığını, ayrıca destekten yoksun kalma talebinin belirsiz alacak davası şeklinde ileri sürülebileceğinin Yargıtay içtihadı ile kanıtlanabileceğini, dava konusu ---------- plakalı aracın 3. Kişilere satışının veya devrinin önlenmesi maksadıyla araç üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama ücreti, harç ve masrafların davalılara tahmiline karar verilmesi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacıların murisinin ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce alınan kusur raporu uyarınca davalı sürücü --------- davaya konu trafik kazasında asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Dava dışı sigorta şirketinin Zmms poliçe limitinin 430.000 TL olduğu, davacıların ---------- Arabuluculuk Bürosunun ---------- sayılı dosyasından ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurularak arabuculuk son tutanağı (ihtiyari arabuluculuk) ile 310.000 TL üzerinden anlaşma sağladıkları, HUAK 18/5. maddesi gereğince davacının davalı sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunması olanaklı olmadığından davalı --------Ş'nin Zmms poliçesinden kaynaklı bakiye limit sorumluluğu bulunmadığı, sorumluluğunun yalnızca meblağ sigortası olan koltuk sigortasından kaynaklı olduğu, 50.000 TL teminatın ise mirasçı davacı olan anne babasının eşit olarak talep etme hakları bulunduğu değerlendirilmiştir.Aktüerya bilirkişi raporu mahkememizce usul ve yasaya uygun olarak kabul edilmiş bu rapor doğrultusunda davacı anne ve baba lehine maddi tazminata hükmedilmiştir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu(KTK)'nıun 85. Maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklindedir. Ancak, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.(KTK Madde 86) İşleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(KTK Madde 3) Davalı -------- ve------- Şti. aralarında ihale sonucu █████/2020 tarihli "otobüs kiralama hizmet alımı" sözleşmesi akdedilmiştir. Bahsi geçen sözleşme ve ihale evrakları mahkememizce celp edilip incelenmiş olup sözleşmenin 9.maddesi uyarınca işin süresi başlama tarihi █████/2021- bitirme tarihi █████/2023 olarak belirlenmiştir. Uzun süreli kiralamalarda işleten sıfatının kiracıya geçtiği kabul edildiğinden kaza tarihi itibariyle geçerli olan uzun süreli kiralama sözleşmesi uyarınca aracın sporcuların götürülmesi bakımından belediye tarafından temin edildiği anlaşılmakla yapılan kazada davalı belediyenin işleten olarak sorumluluğu bulunduğu anlaşılmıştır.6098 sayılı TBK'nun 66. maddesinde adam çalıştıranın sorumluluğu; "Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz. Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana, ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir." şeklinde düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme uyarınca adam çalıştıranın kusuru şart olmadığı gibi, kullandığı adamın dahi kusuru kanuni şartlardan değildir. Davaya konu kazada davalı şirket araç maliki, davalı ---------- ise aracın şoförü ve davalı araç maliki şirketin çalışanı konumunda olduğundan tüm davalıların farklı hukuki gerekçeler ile dava konusu kaza sebebiyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlulukları söz konusu olmaktadır.Davacılar dava dilekçesinde cenaze gideri talep etmemiş; cevaba cevap dilekçesinde ise cenaze giderine ilişkin bir talepleri olmadığını açıkça belirtmiştir. Cenaze gideri için harcı yatırılarak usulüne göre açılmış bir dava bulunmadığı göz önüne alındığında davacıların bedel arttırım dilekçesi ile cenaze gideri talep etmesi de mümkün değildir. Bu itibarla davacıların bedel arttırım dilekçesi ile talep etmiş oldukları cenaze giderleri yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı tarafın manevi tazminat talebi yönünden : bilindiği gibi yargıtay kararlarına göre manevi tazminatın özgün bir nitelik taşıdığı belirtilmekte --------- Hukuk Dairesinin kararında belirtildiği üzere: Hükmedilecek bu para zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasına da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sırını onun amacına göre belirlenmelidir, taktir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Kusur tazminat için bir şart ya da engel olmamakla birlikte tazminatın belirlenmesinde gözetilecek bir unsurdur, şu halde hakim olayın özelliklerini tarafların özel hallerini gözeterek adalete uygun bir biçimde tazminatı belirleyecektir. Özel hal ve şartlardan maksat , olayın özellikleri olup her olaya göre değişir. Ölen şahıs muris ölüm tarihinde 16 yaşındadır. Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosyada tarafların tespit edilen sosyo ekonomik durumlarına göre aşadaki miktarlarda davacıların yaşları, yakınlık dereceleri davalı sürücünün kusur durumu, sosyo ekonomik durumları değerlendirilerek anne,baba ve kardeşler lehine manevi tazminata hükmedilmiştir. Muris davalı sürücünün arkasındaki ikinci koltukta oturduğu, kazanın meydana geliş şekli, murisin otopsi raporu ve belirtilen tüm hususların kapsamlı olarak değerlendirilmesi sonucu kaza sırasında otobüsün camlarının patlaması sonucu kafa kısmından ağır yaralandığı murise atfedilecek müterafik kusur olmadığı bu yönüyle indirim yapılmamıştır. Davalılar açısından (sigorta hariç) kaza tarihinden itibaren yasal faiz sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren yasal faize hükmetmek gerekmiştir. Davalı sigorta şirketinin manevi tazminat için teminatı bulunmakla teminat limitiyle sınırlı olmak üzere sorumluluğu bulunmaktadır. Yukarıda açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;1- MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DAVANIN KISMEN KABULÜNE, a) Davacı anne --------- yönünden 281.304,68 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı --------- ve diğer davalılar --------- Şti. ve--------- Belediye Başkanlığı'ndan olay tarihi olan 05.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,b) Davacı baba ---------- yönünden 171.476,86 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı -------- ve diğer davalılar -------- Şti. ve--------- Belediye Başkanlığı'ndan olay tarihi olan 05.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,c) Usulüne uygun talep edilmeyen cenaze ve defin gideri talepleri ile fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin REDDİNE2- MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN DAVANIN KISMEN KABULÜNE,* Davacı anne --------- yönünden 75.000,00 TL* Davacı baba ---------- yönünden 75.000,00 TL* Davacı --------- yönünden 20.000,00 TL* Davacı ---------- yönünden 20.000,00 TL* Davacı -------- yönünden 20.000,00 TL* Davacı --------- yönünden 20.000,00 TL* Davacı ----------- yönünden 20.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü yönünden olay tarihi olan 05.03.2021'den, diğer davalılar yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine,3-Başlangıçta peşin olarak alınan 1.881,95 TL harcın tamamlama harcı 8.621,00 TL ile birlikte, alınması gerekli olan 48.007,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 37.504,05 TL harcın -davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 16.009,54 TL - ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekmekte ise de █████/2024 tarih ve -------- harç nolu harç tahsil müzekkeresine istinaden tahsil edildiğinden harç konusunda karar verilmesine yer olmadığına,4-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 80,70 TL, posta ve tebligat gideri 2.738,50 TL, bilirkişi ücreti 14.000,00 TL olmak üzere toplam 16.819,20 TL yargılama masrafının, davacılar davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 11.752,27 TL yargılama masrafına, peşin harç 1.881,95 TL ile tamamlama harcı 8.621,00 TL ile birlikte eklenerek sonuç olarak 22.255,22 TL'nin -davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 6.638,18 TL ile- sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 5.066,93 TL yargılama masrafının davacılar üzerinde bırakılmasına,5-Maddi tazminat davası yönünden davacı anne ---------- yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 45.008,75 avukatlık ücretinin -davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 25.00000 TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı anne ---------- verilmesine,6-Maddi tazminat davası yönünden davacı baba --------- yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 45.000,00 TL avukatlık ücretinin -davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 25.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı baba -------- verilmesine,7-Manevi tazminat davası yönünden davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca davacı Anne ------- yönünden 45.000,00 TL, davacı baba -------- yönünden 45.000,00 TL, davacı --------- yönünden 20.000,00 TL, davacı --------- yönünden 20.000,00 TL, davacı ---------yönünden 20.000,00 TL, davacı --------- yönünden 20.000,00 TL, davacı ---------- yönünden 20.000,00 TL olmak üzere toplam 190.000,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ayrı ayrı davacılara ödenmesine,8-Reddilen cenaze ve defin giderine yönelik maddi tazminat davası yönünden davalılar --------- Şirketi, --------- Belediye Başkanlığı ve ----------- Şirketi yargılama sırasında kendilerini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 3.000,00 TL avukatlık ücretinin davacı anne --------- ile davacı baba ---------- alınarak bu davalılara verilmesine,9-Arabuluculuk aşamasında --------- tarafından ödenen arabulucu ücreti 1.360,00 TL harç tahsil müzekkeresi ile ilgililerinden tahsil edildiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,10-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,Dair, taraf vekilleri yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. █████/2026