Anahtar kelimeler: Arih Kaskolu Hurdaya Zıya Aşkın Süredir Mutabakatı Hasarlı Açtığını Aşye
T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı ... poliçe numaralı KASKO’lu aracın 12.03.2024 tarihli kazası sonucu davalı sigortacı ... A.Ş.ye başvuru yaptıklarını, sigortacının hasar dosyası açtığını, 02.05.2024 tarihli tam zıya hasar mutabakatı imzaladıklarını; müvekkiline 1.060.000-TL ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını; Davalı sigorta şirketinin söz konusu aracın hurdaya ayrılması ve hasarlı olarak satışını yapabilmesi için müvekkili tarafından ... 16. Noterliğinin ...arih ve sayılı vekaletnamesinin gönderildiğini, ancak davalı sigortacının iki ayı aşkın bir süredir 1.060.000-TL olarak mutabık kalınan hasar ödemesini yapmadığını; Müvekkili şirketin sürekli olarak kati eksper raporu beklendiğine beyanlarıyla oyalandığını, ekspertiz firması arandığında ise davalı şirketin kendilerinden talepte bulunması halinde kati ekspertiz raporunu davalı şirkete gönderebilecekleri, ancak davalı şirkete mail üzerinden bu husus bildirildiğinde dönüş yapılacağı bilgisinin verildiği ancak dönüş yapılmadı şeklinde bilgi verildiğini; Bu nedenle ... 31.Müd.de ...tarihinde 1.060.000-TL’nin borçlu/davalı şirketten tahsili amacıyla takip başlattıklarını; İleri sürerek ... Plakalı .... marka ... sedan aracın kaza tasrihi (12.03.2024) itibariyle gerçek piyasa rayiç değerinin tespitiyle davalın yanın itirazı nedeniyle duran ... 31. İcra Müd....E sayılı icra dosyasına ilişkin itirazın iptali ile ve takibin devamına davalı yan aleyhine % 20’den az olmamak üzere davalı yan aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini, vekalet ücreti ile mahkeme masraflarının davalı yana yüklenmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 20.09.2023-20.09.2024 tarihlerinde yürürlükte olan Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun; poliçe limitleri, teminatları ve şartları ile sınırlı bir teminat olduğunu; davanın, hasar tarihinden itibaren iki yıl içinde açılmasının gerekmesinden dolayı zamanaşımı yönünden davaya itiraz ettiklerini; Davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının davayı açmadan önce müvekkili şirkete usulüne uygun olarak bir başvuru yapmadan davayı açmasından dolayı davanın reddi gerektiğini; davacının IBAN ve ödeme bilgilerini müvekkili şirkete vermesinin zorunlu olduğunu; Davacının aracının ağır hasarlı pert halinde olduğunu, bu nedenle davacının gerçek zararının pert aracın ikinci el satış değerinden sovtaj değerinin mahsubu ile belirlenmesi gerektiğini; Ağır hasarlı aracın zarar görende kalmasından dolayı müvekkili sigorta şirketinden ancak aracın ikinci el rayiç değeri ile pert aracın satış değeri arasındaki farkın talep edilebileceğini; Araç rehin kaydı bulunmasından dolayı ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, bu hususun mutabakatnamede açıkça belirtildiğini; rehinin kaldırılmasının ise davacının sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirket yönünden temerrüt oluşmasına neden olmasının mümkün olmadığını; Faiz talebinin reddi veya aksi halde haksız fiili hükümlerinin uygulanması sonucu yasal faizin uygulanması gerektiğini; İleri sürerek davanın reddine, mümkün olmadığı davacı aleyhine % 20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, Noter kayıtları, Tramer kayıtları ile sigorta şirketine yazılan müzekkere cevaplarının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.Dosyanın rapor alınmak üzere sigorta ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının; davalı şirket tarafından “Genişletilmiş KASKO Sigorta Poliçesi” kapsamında güvence altına alınan davacıya ait aracın tek taraflı kazaya karışması nedeniyle perte çıkmasından dolayı taraflarca mutabık kalınan 1.060.000- TL sigorta tazminatının davalı şirket tarafından davacıya ödenmesinin gerekip gerekmediği, araç üzerinde rehin ve haciz bulunmasından dolayı sigortacının tazminatı kime ve hangi şartlarda ödemesinin gerektiği; davacıya ödeme yapmamasının haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususlarında ortaya çıktığı; Kaza tarihinin 12.03.2024 olmasına ve poliçe vadesinin 29.09.2023-29.09.2024 olmasına göre dava konusu aracın kaza tarihinde poliçe yürürlükte olan bir poliçe ile güvence altına olduğu; tarafların karşılıklı beyanlarına göre aracın tam hasar/pert durumu ve bedeli ile poliçe teminatı kapsamında belirlenen 1.060.000-TL tazminat miktarı üzerinde mutabık oldukları anlaşıldığı; Davalı sigortacının hacizler yönünden ödeme yapacağı yer icra dairesi olduğu, ne davacı/sigortacıya ne de icra dairesine ödeme yapmak konusunda ya da ödeme yapılacak kişi veya merciin bilinmediği yönünde, ya da daha önce davacının hacizleri kaldırması gerektiği yönünde bir mazerete sığınması mümkün olmadığının değerlendirildiği (TTK m.1457); Dava konusu KASKO Poliçesi tazminatı üzerinde daini müetehin bulunduğundan daini mürtehin hakkı sahibinin muvafakati alınmadan davacının huzurdaki davayı açmasının veya devam etmesinin mümkün olmadığı (TTK m.1456), Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre davacının aktif dava ehliyetine ilişkin olan bu hususu Sayın Mahkemenin yargılamanın her aşamasında dikkate alabileceği ve ... alacaklısına müzekkere yazarak davaya muvafakatinin olup olmadığının sorulabileceği ve sonucuna göre yargılamaya devam edebileceği değerlendirildiği; Kaza tarihinin 12.03.2024 olduğu, davanın 29.08.2024 tarihli olmasına göre davanın zamanaşımına uğramadığının değerlendirildiği; Dava konusu pert haldeki aracın davalı sigorta şirketi tarafından sovtaj olarak değerlendirilmesinin önünde ise bir engel bulunmadığı, sadece poliçe tazminatının daini mürtehinin muvafakati olmadan davacıya ve hatta içra dairesine ödenemeyeceği, davacının pert haldeki dava konusu aracın satışı için vekalet vermesine ve taraflar arasında davacıya ödenen tazminat miktarı hususunda bile mutabakat sağlanmış olmasın göre davalının sovtaj değerine ilişkin savunmaları anlaşılamadığı; Dava itirazın iptali davası niteliğinde ve takip talebinde alacaklı/davacının kanuni faiz talebinde bulunduğu ve bu nedenle taraflar arasında faiz türü açısından ihtilaf bulunmadığı değerlendirildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davanın; davacı şirket adına kayıtlı olan ... plakalı aracın pert olması nedeniyle, tarafların mutabık kaldıkları miktar üzerinden hazırlanan mutabakatname uyarınca davacının davalı aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasından açılan takibe davalı tarafça yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.... 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celbedilmiş ve incelenmesinde alacaklının davacı ... Şirketi, borçlunun ise davalı ... Anonim Şirketi olduğu, davacı alacaklı tarafça 1.060.000,00 TL alacak için başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Dosya kapsamında mevcut kaza tutanağında sürücü ... sevk ve idaresindeki alacağa konu ... plaka sayılı aracın, ... İstikametinden Ankara istikametine seyir halindeyken kaza mevkiine geldiği esnada beyanına göre orta şeritte seyir halindeyken sağ arka lastiğinin patlayarak yolu solunda buluna orta refüj bariyerlerine ön ve arka kısımlarıyla çarpmasının etkisiyle orta refüjün toprak alanında hareketini tamamlamak şeklindeki tek taraflı ve maddi hasarlı kazanınmeydana geldiği ve bu kazanın oluşumunda sürü ...’un KTK m.52/1-b (aracın hızını, yük ve teknik özelliğine; görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uyduramamak) maddesini ihlal ettiği kanaatine varıldığı davacının aracının sürücüsünün ... olduğu sürücü belgesinin bulunduğu, alkolsüz olduğu, aracın ... marka, 2012 Model özel otomobil ve sürücünün 52/1-b kuralını ihlal ettiğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.Yine taraflar arasında davaya konu aracın tam ziyaına ilişkin hasar mutabakatname, temlikname ve ibraname formunun ibraz edildiği, davacı tarafın bu mutabakat formu uyarınca iş bu davaya konu icra takibini başlattığı anlaşılmıştır.Sigortacının davalı ... şirketi, Sigortalının davacı ... Şirketi, rehinli alacaklının... Bankası AŞ, Poliçe geçerlilik süresinin 29.09.2023-29.09.2024 olduğu, teminatın ... plaka sayılı aracın kasko sigortası genel şartları, motorlu karataşıtları ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartları ferdi kaza sigortası genel şartları, sigorta değeri ve poliçe limitleri dâhinde teminat altına alındığı; aracın hasar tarihi itibariyle rayiç değerinin teminat altına alındığı, pert araç klozuna göre tam hasar, çalınma ve ağır hasarlarda güncel piyasa rayiç değeri üzerinden minimum %35 tenzili muafiyet uygulanacağı yönünde düzenlemeler bulunduğu görülmüştür.Ayrıca dava konusu aracın ... Bankası AŞ'ye rehinli olduğu ve ilgili banka tarafından ... Banka Alacakları İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası ile davacı aleyhine rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı tespit edilmiştir.Yine dava konusu araca ilişkin takyidatlar celbedilmiş, yukarıda da açıklandığı üzere, araç üzerinde ... Bankası AŞ'nin rehni ile birlikte birçok haciz olduğu görülmüştür.Tüm dosya kapsamından her ne kadar davanın itirazın iptali olarak ikame edildiği görülmüş ise de; uyuşmazlığın temelde rehinli aracın pert olması ve ziyaı halinde, sigorta bedelinin kime ödeneceği, dain ve mürtehin alacaklısının tazminat bedelinin davacıya ödenmesine muvafakat edip etmediği ve yine davacının aktif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı hususundan ibaret olduğu anlaşılmıştır.Sigortalı araç üzerinde rehin (ipotek/daini mürtehin) bulunması ve kaskolu aracın pert olması durumunda sigorta tazminatının kime ve hangi koşullarda ödeneceği ise TTK m.1456’da düzenlenmiştir. Bu durumda öncelikle rehin alacaklısının hakların sigorta tazminatı (sürrogat/kaim değer) üzerinde devam eder (TTK m.1456/1). Yine araç üzerindeki rehin sicile tescil edilmiş olduğundan dolayı davalı sigortacının rehin hakkından haberdar olmadığından söz edilemez (TTK m.1456/2). Bu nedenle ancak sigortalı aracın eski hale getirilmesine hizmet eden tamirat masrafları sigortalıya ödenebilirse de somut olayda olduğu gibi aracın pert olması ve tam hasar durumunda olmasından dolayı rehin alacaklısının onayı olmaksızın (bu onay ödeme öncesi veya sonrasında olabilir) tazminatı davacıya ödeyemez (TTK m.1456/2-3)Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 17.11.2005 tarih ve ...E. ... K sayılı ilamında özetle; ''...Dava, sigorta tazminatının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, MK.nun 879 (eski 794) maddesine göre, muaccel olan sigorta tazminatı, ancak bütün rehinli alacaklıların rızası ile ödenebilir. Somut olayda davacının dayandığı sigorta poliçesinde sigortalı aracın O. A.Ş. İ. Şubesi adına rehinli olduğu belirtilmiştir. Yukarıda zikredilen yasal devam karşısında davacının sigorta tazminatı isteminde bulunabilmesi için dava dışı rehinle alacaklı O. A.Ş.nin davaya muvafakatinin olması gerekmektedir. Mahkemece, aktif dava ehliyeti ile ilgili olan bu husus üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir...” denilerek hükmün bozulduğu anlaşılmıştır.Yine Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin02.06.2014 tarih ve ...E....K. Sayılı ilamında, ''...Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.6762 sayılı TTK.nun 1269. maddesi (6102 sayılı TTK'nun 1453. maddesi) uyarınca malı rehin alan kimse o mal üzerindekimenfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı yasanın 1270. maddesi (6102 sayılı TTK'nun 1406. maddesi) uyarınca bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Davacıya ait aracın davalı şirket nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı olduğu ve dava dışı ...AŞ ... Şubesi'nin dain ve mürtehin olarak poliçede gösterildiği anlaşılmakla, sigortalı araç üzerinde dain ve mürtehinin de menfaati bulunduğundan hasar tazminatını talep etmeye hakkı bulunmaktadır. Davacının sigorta poliçesine dayanarak tazminat talebinde bulunabilmesi için dain ve mürtehinin bu konuda açık muvafakatının olması gerekmektedir.Dava konusu olayda, dain mürtehin banka, █████/2014 tarihli yazısında, davacıdan alacaklı olduklarını bu nedenle davaya muvafakat etmediklerini bildirmiştir. Bununla birlikte, davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2012 tarihli aynı bankanın yazısında ise davacının borcunun kapandığının belirtildiği görülmüştür. Bu durumda mahkemece, dain mürtehin bankaya ait iki yazı arasındaki çelişkinin giderilmesi ve sonucuna göre davacının aktif husumet ehliyetinin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken...'' şeklindeki gerekçe ile bozulduğu görülmüştür.Bu bağlamda davaya konu ... plaka sayılı aracın pert olması nedeni ile, rehin alacaklısı ... Bankası AŞ'ye müzekkere yazılmış ve ilgili banka vermiş olduğu cevapta, rehin alacaklarının devam ettiğini, davacı lehine hükmedilecek tazminatın davacıya ödenmesine muvafakatları bulunmadığını bildirdiği görülmüştür.Bu durumda yukarıda da açıklandığı üzere davacının sigorta poliçesine dayanarak tazminattalebinde bulunabilmesi için daini mürtehin alacaklısının bu konuda açık muvafakatının olması gerektiği, rehin alacaklısı bankanın ise davacıya ödeme yapılmasına ilişkin olarak açık şekilde ve kayıtsız şartsız olarak muvafakat vermediği, dolayısı ile davacının tazminata ilişkin olarak itirazın iptaline konu icra takibini başlatamayacağı gibi esasen iş bu davayı da ikame edemeyeceği, dolayısı ile davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından; davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın aktif husumet yokluğundan USULDEN REDDİNE,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 12.070,15-TL'nin yatıran tarafa iadesine,3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-7) göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.█████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."