moldovyadaki ummandaki arabistandaki ukraynadaki öğün kalacak sabah operatörü haftanın makinesi

Anahtar kelimeler: Moldovyadaki Ummandaki Arabistandaki Ukraynadaki Öğün Kalacak Sabah Operatörü Haftanın Makinesi

9. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

DAVA TARİHİ

: 23.09.2020

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin iş makinesi operatörü olarak 22.09.2010 - 26.02.2011 tarihleri arasında davalının Umman'daki, 29.07.2011 - 31.01.2014 tarihleri arasında Arabistan'daki, 01.03.2014 - 17.12.2015 tarihleri arasında Moldovya'daki, 21.03.2016 - 02.07.2016 tarihleri arasında Ukrayna'daki işyerlerinde 2.500,00 USD net ücretle çalıştığını, işverenin 3 öğün yemek ve kalacak yer temin ettiğini, sabah 06.00-18.00 arası haftanın her günü çalıştığını, bu çalışmanın haftanın 4 günü akşam 21.00'e kadar devam ettiğini, dinî bayramların ilk günü dışında tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık izin kullandırılmadığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız nedenle feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yurtdışı çalışmalarından davalı Şirketin sorumlu olamayacağını, çalıştığı şirketlerin ve davalı Şirketin ayrı tüzel kişilikleri olduğunu, davalı Şirkette sadece 06.06.2013-30.06.2016 tarihleri arasında çalıştığını, davacının sözleşme ve bordrolarda görüleceği üzere 6,00 USD saatlik ücret ile çalıştığını, tüm işverenlerini ibra ettiğini, bu nedenle davacının bir alacağının olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararı ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada, davalı tarafça dosyaya sunulan 2015 yılı Aralık ayı bordrosunda, yıllık izin ücretinde davacının saat ücretinin 8,00 USD olarak tahakkuk ettirildiği ve bu nedenle bordroda ücret tahakkukları arasında çelişki olduğu, davacı ile 2014 yılına kadar birlikte aynı işyerinde çalışan ve davacı ile menfaat birliği içinde bulunmayan tanık O.Ş'nin ise davacının 2.000,00 USD ücret aldığına dair beyanda bulunduğu, davacı tanığının beyanı, bordroda bulunan çelişki, davacının yaptığı iş ve kıdemi dikkate alındığında saatlik 8,00 USD ücretle çalıştığının kabulü gerektiği, davalının alacaklarından gerek tanık beyanları gerekse de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtları dikkate alındığında davalının sorumlu olduğu, işyerinde fazla çalışma ve ve hafta tatilinde çalışıldığının sunulan hesap pusulasıyla sabit olduğu bu nedenle tanık beyanlarının başka delillerle desteklendiği ve davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının bulunduğunu ispat ettiği, davalı tarafından ileri sürülen zamaaşımı def'inin dikkate alındığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.09.2024 tarihli kararı ile davalının cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmadığı bu nedenle somut olaya Türk hukukunun uygulanmasının yerinde olduğu, davacının, 22.09.2010-26.02.2011 tarihleri arasında Umman Ülkesinde, 29.07.2011 - 31.01.2014 tarihleri arasında Suudi Arabistan Ülkesinde, 01.03.2014-17.12.2015 tarihleri arasında Moldovya Ülkesinde, 21.03.2016-02.07.2016 tarihleri arasında Ukrayna Ülkesinde 4 dönem fasılalı olarak toplam 5 yıl 7 gün süreyle çalıştığı, davacının SGK kayıtları, Pol-Net kayıtları ve tanık beyanları ile davalının davacının işvereni olduğunun sabit olduğu, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili çalışması yaptığının davacı tarafından kanıtlandığı, ücretinin ödenmemesi nedeniyle hüküm altına alınmasının isabetli olduğu, yapılan indirimin makul düzeyde olduğu, davacının ücretinin ve giydirilmiş ücretinin yaptığı iş, meslekte geçirdiği süre dikkate alındığında dosya kapsamına uygun belirlendiği, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücretine ilişkin alacak taleplerinin belirsiz alacak davası olarak açılması nedeniyle ıslah zamanaşımına uğramadığı, dava zamanaşımı süresinin Mahkemece değerlendirildiği, kıdem tazminatının yabancı para cinsinden hüküm altına alınmasında bir sakınca görülmediği gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.09.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra davacının saat ücretinin 8 USD olarak belirlenmesi yerinde olduğu, bu ücretin %50 zamlı hâlinin 12 USD olduğu hâlde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 16 USD esas alınarak 14.08.2015- 17.12.2015 dönemine ilişkin fazla çalışma ücreti alacağının hesaplanmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uygun değerlendirme yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Alacakların zamanaşımına uğradığını,

2. Olayda Türk hukukunun uygulanamayacağını,

3. Dava dışı .... arasında organik bağın varlığına işaret eder tek bir delil mevcut olmamakla, davanın Nesma işverenliği dönemine ilişkin pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini,

4. Hizmet süresinin hatalı belirlendiğini,

5. Davacı ile menfaat birliği içindeki tanıkların beyanlarına itibar edilemeyeceğini,

6. Giydirilmiş ücretin dosya kapsamına uygun olmadığını,

7. Kıdem tazminatının yabancı para cinsinden hüküm altına alınmasının yerinde olmadığını,

8. Davacının fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil çalışması yaptığını ispatlayamadığını,

9. Yapılan indirimin makul düzeyde olmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının fazla çalışma alacağının hesabı noktasındadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 22.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.