Anahtar kelimeler: Alışsatış Uets Yürütürken Envanter Saklamakla Kanunen Hasimsiz Özenle Yürüttüğünü Zayi
T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARART.C....8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... - .......VEKİLİ
: Av. ... - [16563-65847-63936] UETSDAVALI
: HASIMSIZDAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; Müvekkili şirketin ... Ticaret Siciline kayıtlı bir anonim şirket olup, mühendislik alanlarında ticari faaliyetlerini yürüttüğünü, müvekkilinin faaliyetlerini yürütürken kanunen saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri, Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesi gereğince özenle muhafaza ettiğini, bu defterler arasında yevmiye defteri, envanter defteri, alış-satış faturaları, finansal tablolar, vergi beyannamelerine esas dosyalar ve muhasebe kayıtlarının yer aldığını, müvekkilinin ticari işletmesinin bulunduğu .... /... adresinde, 10.09.2025 günü saat 19:26’da ani bir yangın meydana geldiğini, yangının çıkış nedeni işyerinde bulunan barbekü bacasındaki ani alevlenme olduğunu, olay sırasında işyerinde bulunan çalışanlar yangını kendi imkanlarıyla söndürmeye çalıştığını, ancak alevlerin kısa sürede büyümesi üzerine komşular tarafından 112 acil çağrı hattı aranarak itfaiye ekiplerinin olay yerine çağrıldığını, olay yerine intikal eden Kurtuluş İtfaiye İstasyonu ekipleri, yangına derhal müdahale ettiğini, söndürme ve soğutma işlemlerinin tamamlandığını, yangına ilişkin durumun 18.09.2025 tarihli resmi itfaiye raporu ile kayıt altına alındığını, raporda yangının etkileri ve özellikle müvekkiline ait ticari defter ve belgelerin zarar gördüğünün açıkça belirtildiğini, yangın sonucunda müvekkilinin kanunen saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler bulunduğu yer olan barbekü bacasının hemen yanında yer alan dolapta aşırı ısı, yoğun duman ve söndürme çalışmaları sırasında kullanılan suya maruz kalarak tamamen tahrip olduğunu ve kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin ticari defter ve belgeleri dışında ciddi bir maddi kaybı bulunmamakla birlikte, bu belgelerin kaybının müvekkilinin ticari faaliyetlerini ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini imkânsız hale getirdiğini, bu belgeler müvekkilinin ticari yaşamı, mali kayıtları ve vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi açısından temel ve zorunlu nitelikte olup, yangın nedeniyle tamamen kullanılamaz hale geldiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun 82/7. maddesi uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın gibi bir afet sebebiyle zıyai halinde, bu durumun öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yetkili Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvurularak zayi belgesi alınmasının zorunlu olduğunu, müvekkilinin de bu başvurusunu süresinde yaptığını, zayi belgesi alınmasının müvekkilinin hem ticari faaliyetlerini sürdürebilmesi hem de hukuki ve mali güvenliğinin sağlanması açısından zorunlu olduğunu, müvekkilinin iradesi dışında ve elim bir kaza sonucu meydana gelen bu yangın neticesinde, yukarıda sayılan ticari defter ve belgelerin tamamen zıya uğradığının açık olduğunu, müvekkili adına zayi belgesi verilmesi gerektiğini ileri sürerek, müvekkili ... A.Ş.'ye ait 2024 yılına ilişkin ticari defter ve belgelerin 10.09.2025 tarihinde çıkan yangını söndürme çalışmaları sırasında zayi olduğunun tespitine ve TTK m. 82/7 uyarınca müvekkiline zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; daha sonra dosyaya sunduğu 08.10.2025 UYAP havale tarihli dilekçede ise, müvekkili ...’nin 2024 yılına ait ticari defter ve belgelerine ek olarak, müvekkilinin önceki unvanı olan “SASEL Mühendislik Danışmanlık ... San. Ve Tic.Ltd.Şti."adına tutulan 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defter, belge ve muhasebe evraklarının 10.09.2025 tarihinde çıkan yangın söndürme çalışmaları sırasında zayi olduğunun tespiti ile TTK m. 82/7 uyarınca müvekkiline zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, davacı ...’nin 2024 yılına ait ticari defter ve belgeleri ile davacı şirketin önceki unvanı olan “.... Ltd. Şti.” adına tutulan 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defter, belge ve muhasebe evraklarının 10.09.2025 tarihinde çıkan yangını söndürme çalışmaları sırasında zayi olduğunun tespiti ile TTK m. 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Davacının zayi belgesi istemine dayanak oluşturan 10.09.2025 tarihinde çıkan yangına ilişkin olarak düzenlenen İtfaiye Olay Raporunda Özetle; "Belirtilen adrese varıldığında; 20 numaralı dairenin teras kısmında barbekü yakılması esnasında çıkan dumanın, çevrede bukunan vatandaşlar tarafından yangın zannı ile ihbar edildiği anlaşılmış olup, bacanın tutuşması sonucu kendileri tarafından söndürüldüğünün görülmüştür.Yapılan incelemede; barbekü bacası yanarak, duvarlar islenerek, kendi beyanlarından yangına işlenen sudan dolayı barbekü kenarında bulunan ahşap dolapta, ... Eğt. Tic. Ltd. Şti. 'nin 2022-2023-2024 yıllarına ait, .... A.Ş.'nin 2019-2020-2021-2022-2023- 2024 yıllarına ait, .... Şti.'nin 2024 yıllarına ait alış ve satış faturaları, yevmiye, defteri-kebir ve envanter defterleri, KDV, Muhtasar, Geçici Kurumlar Vergi Dosyaları, Bildirge Bordro Dosyaları, diğer yazışmalar ve muhasebe ile alakalı evrakların ıslanarak hasar gördüğü belirtilmiştir. Yapılan incelemede; teras kısmında bulunan barbekünün yakılması esnasında baca kısmında biriken yağların tutuşması sonucu bacanın yandığı ve yangının da bu şekilde çıktığı kanaatindeyiz" hususlarının tespit edildiği, itfaiye olay raporunda tespit edilen hususlar, olayın oluş şekli ile sonuçta ortaya çıkan zarar ve zararın meydana geliş biçimi irdelendiğinde; davaya konu zayi belgesi istenilen tüm ticari defter ve kayıtların işyerinin teras kısmında bulunan barbekü kenarındaki bir ahşap dolabın içinde muhafaza edilmesi, barbekü bacasının gerekli temizlik ve kontrolü yapılmadan yakılması, yangının davacı tarafça söndürüldüğü, bu sırada kullanılan su nedeniyle defter ve evrakların ıslanarak hasar gördüğü anlaşılmakla, gerek yangının çıkış sebebi gerekse defter ve kayıtların saklandığı yer açısından yapılan değerlendirmede, bir tacir defter ve kayıtlarını özenle saklamakla yükümlü olup, Türk Ticaret Kanunu tacirler için ağırlaştırılmış bir özen yükümü belirlemiş olup, bunu "tacirin basiretli olması" olarak ifade etmiştir.Bunun sonucu olarak da tacirin; iş, eylem ve sözleşmelerinde normal bir insanın olması gerekenin üzerinde bir özen ve basiretle hareket etmesini yasal bir zorunluluk olarak tacire yüklemiş bulunmaktadır.Bu açıdan da somut olaya bakıldığında, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarını saklamada gerekli özen ve ihtimamı göstermediği, saklamaya uygun olmayan bir yerde sakladığı defter ve evrakların tedbirsiz bir şekilde çıkan ve başkaca da bir zarara yol açmayan yangında, yanmayıp ıslanmış olduğu anlaşılmakla; olayın meydana geliş şekli, defter ve kayıtların saklandığı yer ve meydana gelen zararın niteliği hususları nazara alındığında, ticari defter ve kayıtlar için zayi belgesi verilmesi için gerekli yasal koşulların oluşmadığı sonucuna varılmakla, davacının yerinde görülmeyen davasının reddine karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının yerinde görülmeyen davasının REDDİNE,2-Alınması gerekli harç başlangıçta peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,Dair
: davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...¸e-imzalıdır.Hakim ...¸e-imzalıdır.