Anahtar kelimeler: Oldğuunu Çekenin Protestosunun Protesto Protestosuna Protestonun Tanımadığını Ödememe Sektöründe Şubesi
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2022KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA/Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tekstil sektöründe ticari faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirkete █████/2022 tarihinde, ... 20.Noterliği'nin... tarih ve ... Yevmiye numaralı ödememe protestosunun tebliğ edildiğini, protesto çekenin ... T.A.Ş ...Şubesi olduğunu, ... Tic. Ltd. Şti oldğuunu, ilgili ödemenin ödememe protestosuna dayanak █████/2022 tanzim, █████/2022 ödeme tarihli, 25.000,00-TL bedelli senet olduğunu, senet üzerinde yer alan ... Ltd. Şti ile müvekkilinin herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı gibi davalıları da tanımadığını, protestonun ekinde senet gönderilmediği için müvekkili tarafından banka şubesinin aranarak senedin taraflarına gönderilmesinin istendiğini, banka şubesi tarafından firmanın kendi şubesinden istenebileceği bilgisinin verildiğini ve müvekkili firmanın bağlı olduğu şube olan ... şubesinin arandığını, şube tarafından senet fotokopisinin gönderildiğini, davaya konu senet üzerinden kaşe-imza karşılaştırılmasının yapıldığını, imzanın sahte olduğu ve hatta müvekkili şirketin kaşesinin kopyalandığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin ...Ltd. Şti'yi tanımadığını, işbu suça konu sahte senedin kim tarafından düzenlendiğini ve müvekkili şirketin kaşesinin kimler tarafından kopyalanarak sahte imza atıldığını bilmediğini, müvekkilinin imza sirküleri ile senetteki müvekkili adına atılmış olan imzanın karşılaştırıldığında imzaların karakteristik olarak gözle görülür bir şekilde birbirinden farklı olduğunun anlaşılacağını, söz konusu müvekkilinin bilgisi dışında sahte imza ve kaşe ile düzenlenmiş işbu sahte senedin davalılar tarafından takibe konulması konusunda haklı endişelerinin olduğunu, bu nedenle haklarında herhangi bir takip açılmadan önce, işbu menfi tespit davasını açmak zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle, gösterecekleri teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davaya konu müvekkilinin bilgisi dışında düzenlenmiş senedin sahte olduğunun ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA/Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ikinci dava dilekçesinin sunulmasına muvafakatlerinin olmadığını, davanın öncelikle derdestlik nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, teminatın eksik yatırıldığını, kambiyo senetlerinin sebepten soyut olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, bu nedenlerle, davanın usulden reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine, mahkeme aksi kanatte ise müvekkilinin alacağını sürüncemede bırakmak nedeniyle açılmış bulunan işbu hkasız ve kötü niyetli davanın ve tedbir talebinin reddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatından davacının sorumlu tutulmasına karar verilmesine, yapılacak imza incelemesi sonucunda mahkememiz aksi kanaatte ise müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğu ve imzanın davacıya ait olup olmadığının bilecek durumda olmadığı göz önünde bulundurularak vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden müvekkilinin sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE/Dava, 2004 Sayılı İİK'nın 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup; davacı- borçlunun ... 18. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına konu kambiyo senedindeki imzanın kendisine ait olmadığı iddiası ile davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu Borçlusu ... , alacaklısı ...Ticaret Limited Şirketi olan, düzenleme tarihi █████/2022, ödeme günü █████/2022 olan 25.000 TL bedelli senet aslının ve icra takip dosyasının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.Davacının müşteki, davalılardan ...'ın sanık olarak yargılandığı ... 30 Asliye Ceza Mahkemesi'nin █████/2026 Tarih,... Esas,... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, "Sanık ...'ın henüz herhangi bir şey vermeksizin suça konu senedi almış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olması, suça konu senedin üzerinde yazılı değer karşılığı sanığın herhangi bir fatura kesmemiş olması, sanığın senedin karşılığı varmışcasına başka bir ticaret karşılığı suça konu senedi en son ki ciranta olan ...'ya ciro etmiş olması, en son ki ciranta olan ...'nın verdiği malın karşılığı olarak almış olduğu senedin bedelini tahsil edememesi neticesi icra takibi yapmış olması, senetlerin ön yüzündeki yazı ve imzaların keşideci ...'a ait olmadığının tespiti yönündeki bilirkişi raporu, senetlerde ki ilk ciroların ... yetkilisi ..'a ait olmadığının tespiti, ... ile sanık arasında herhangi bir ticari ilişki olduğunun ispatlanamamış olması, yapılan yargılama, oluşan vicdani kanı ve tüm dosya kapsamı ile sanığın savunmalarına itibar edilmeyerek sanığın herhangi bir ticari ilişkiye dayanmayan iki adet █████/2022 tanzim tarihli, █████/2022 ve █████/2022 tevdiye tarihli 25.000 TL bedelli sahte senet düzenleyerek, senedin keşidecisinin ... Şti, 1. Ciranta ve lehtarının da ... Tic. Ltd. Şti olarak gösterdiği, herhangi bir ticari ilişkiye dayanmayan suça konu sahte senetleri, bu kez aldığı mal karşılığı ...'ya ciro ettiği, borcun vadesinde ödenmemesi üzerine ...'nın senedi icraya koyduğu ve ...Şti, 1. Ciranta ve lehtarının da ... Ltd. Şti'nin borçlu olarak gösterilmesine neden olduğu sübuta ermiş, sanığın 2 adet sahte senet düzenlemiş olması nedeniyle aşağıdaki şekilde cezalandırılmasına karar verilmiştir" şeklindeki gerekçe ile sanık hakkında hapis cezası verildiği, mahkemece alınan16.12.2024 tarihli bilirkişi raporu ile "İnceleme konusu █████/2022 düzenleme █████/2022 tediye tarihli 25.000 TL değerinde bir adet, █████/2022 düzenleme █████/2022 tediye tarihli 25.000 TL değerinde bir adet senet aslının arka yüzünde bulunan... yazısı ve altındaki imza ile ...’a ait yazı ve imza örneklerine kıyasla; ...’ın eli ürünü OLDUĞU, İnceleme konusu █████/2022 düzenleme █████/2022 tediye tarihli 25.000 TL değerinde bir adet, █████/2022 düzenleme █████/2022 tediye tarihli 25.000 TL değerinde bir adet senet aslının arka yüzünde bulunan ... yazısı ve altındaki imza ile ...’ya ait yazı ve imza örneklerine kıyasla; ...’nın eli ürünü OLDUĞU" tespit edilmiştir.Senette borçlu olarak gözüken kimse, senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığının ve dolayısıyla, senet borçlusu konumunda bulunmadığının tespiti amacıyla, cebri icra tehdidi ile karşı karşıya ise, icra takibinin yapılmasından önce; süresi içinde ödeme emrine karşı imzaya itiraz yoluyla itirazda bulunmayı ihmal etmiş ve takip kesinleşmişse, takibe başlanılmasından sonraki evrede sahtelik davası açabilir, böyle bir sahtelik davası hukukî niteliği itibariyle 2004 sayılı İİK 72’de düzenlenmiş olan menfi tespit davasıdır (Tanrıver, S.: Medenî Usul Hukuku, C.1, Ankara 2016, s. 844-845).Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir sebeple son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.322-323).Kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan takiplerde imzaya itiraz konusuna değinmek gerekirse, bu husus 2004 sayılı İİK’nın 170. maddesinde düzenlenmiştir. Ancak bu inceleme icra hukuk mahkemelerindeki yapılan incelemeye yönelik olup HMK atfı içerir. Eldeki davada menfi tespit davası olmakla ve senette keşideci sıfatı bulunan davacı- borçlu tarafından imza inkarında bulunulmakla benzer mahiyette değerlendirme ile 6100 sayılı HMK'nın 208, 211 ve 217. maddelerine göre imza incelemesi yapılması gerekmektedir.Mahkememizin █████/2025 tarihli ara karar gereğince Dosyanın grafoloji uzmanı ...'a tevdii ile █████/2022 ödeme tarihli █████/2022 tanzim tarihli, 25.000-TL bedelli senet metni üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi ...' a ait olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporunda özetle; "İmza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; lup, stereomikroskop, 8525 document dedector ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan incelemelerde; İnceleme konusu Borçlusu ...Ltd. Şti., alacaklısı ... Ltd. Şti., düzenleme tarihi 31.05.2022, ödeme günü 05.08.2022, miktarı 25.000 TL olan senetteki düzenleme ve ödeme tarihleri hanelerinde yer alan ibareler dışındaki diğer tüm yazı ve rakamların (yukarıda karşılaştırma tablosunda dikdörtgen içinde işaretlenen) ...'ın eli ürünü OLDUĞU, İnceleme konusu senetteki borçlu imzaları ile karşılaştırma belgelerindeki ...'a ait imzalar arasında önemli şekilsel farklılıklar bulunduğu, bununla birlikte gramaların başlama ve tersim sırasının benzer olduğu, senetteki yazıların kişinin eli ürünü olduğu dikkate alındığında bu imzayı kişinin kendi imzasından kaçınarak atmış olabileceği, imza aidiyeti bakımından kesin bir değerlendirme yapılamadığı, bu bulguların dosya kapsamında Mahkemenizce değerlendirilmesi ve takdirinin uygun olacağı; kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, icra dosyası, ... 30 Asliye Ceza Mahkemesi'nin █████/2026 Tarih, ...Esas, ... Karar sayılı dosyası █████/2025 tarihli bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde, davalı alacaklının davacı borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlattığı takip dayanağının bonolardan oluştuğu, davacı icra takibine konu edilen keşideci olarak göründüğü bonolarda imzaların kendisine ait olmadığını ileri sürerek sahtecilik iddiasında bulunduğu, ... 30 Asliye Ceza Mahkemesi'nin █████/2026 Tarih...Esas, ... Karar sayılı dosyasında işbu dava konusu düzenleme tarihi █████/2022, ödeme günü █████/2022 olan 25.000 TL bedelli senet yönünden bilirkişi incelemesi yapılmamış ise de, inceleme konusu diğer senetlerin sıralı senet oldukları, incelemeye konu senetlerdeki imzaların davalılardan ...'ya ait olduğunun tespit edildiği, mahkememizce Grafoloji Uzmanından alınan bilirkişi raporunda " İnceleme konusu senetteki borçlu imzaları ile karşılaştırma belgelerindeki Melike Tatar'a ait imzalar arasında önemli şekilsel farklılıklar bulunduğu, bununla birlikte gramaların başlama ve tersim sırasının benzer olduğu, senetteki yazıların kişinin eli ürünü olduğu dikkate alındığında bu imzayı kişinin kendi imzasından kaçınarak atmış olabileceği, imza aidiyeti bakımından kesin bir değerlendirme yapılamadığı" tespitini içerir rapor tanzim ettiği görülmekle senet üzerinde atılı bulunan imzanın aidiyeti konusunda kesin bir görüş bildiriminde bulunulmadığı görülmüştür. Kambiyo senetlerinde metin kısmının kimin eliyle yazıldığının önemi bulunmayıp senedin "borç senedi" vasfı kazanabilmesi için borçlu tarafından atılmış geçerli bir imza şarttır. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti, senet elinde olup takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir (HGK.nun 26.04.2006 tarih ve ...-... E.-... K. sayılı kararı). Alınan bilirkişi raporu ile bonodaki imzanın borçluya ait olduğu hususu ispat yükü kendisinde olan alacaklı tarafından ispatlanamadığı gibi, alacaklı vekilinin de rapora karşı itirazda bulunmadığı görülmüş, Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından takibe dayanak borçlusu ..., alacaklısı ... Şti, Düzenleme Tarihi █████/2022, Ödeme tarihi █████/2022 olan 25.000,00-TL bedelli senet yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-)Davanın KABULÜ ile ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından takibe dayanak borçlusu ..., alacaklısı ...Ltd. Şti, Düzenleme Tarihi █████/2022, Ödeme tarihi █████/2022 olan 25.000,00-TL bedelli senet yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,2-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.707,75-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 853,88-TL harcından mahsubu ile noksan 853,87-TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,4-)Davacı tarafından yatırılan 6.016,00-TL yargılama gideri ile 853,88-TL peşin harç ve 80,70-TL başvurma harcı toplamı 6.950,58-TL'nin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,Dair davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır