yazma cismani anında sunmuş esaskarar hasarlı kuvvetlerince yolcu çift tutulan

Anahtar kelimeler: Yazma Cismani Anında Sunmuş Esaskarar Hasarlı Kuvvetlerince Yolcu Çift Tutulan

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

: 1-

VEKİLİ

DAVALI

: 2-

VEKİLİ

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;█████/2022 tarihinde müvekkili ...'ın yolcu konumunda bulunduğu ... plakalı araç ile ...'in sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile meydana gelen çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında müvekkili ...'ın yaralandığını, kaza anında kolluk kuvvetlerince tutulan kaza tespit tutanağında ... yüzde 75 asli oranda kusurlu bulunduğunu, kaldı ki müvekkili ...'ın iş bu kazada yolcu konumunda olması sebebiyle yüzde yüz haklı konumda olduğunu, kusurunun bulunmadığını, Beyşehir Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı dosyası üzerinden halen soruşturma devam ettiği gibi nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından dolayı yaralanan müvekkili için; HMK 107. madde gereği belirsiz alacak davası niteliğinde şimdilik 1.000 TL geçici iş göremezlik tazminatı, şimdilik 1.000 TL daimi iş göremezlik tazminatı ve şimdilik 1.000 TL geçici iş göremezlik dönemindeki bakıcı gideri tazminatına Sigorta şirketi açısından teminat limitleri nazara alınarak temerrüt tarihinden, diğer davalılar araç sürücüsü ve araç maliki açısından ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte teselsülen alınarak müvekkile ödenmesini, HMK 109. madde hükmü gereği kısmi dava niteliğinde şimdilik 1.000 TL belgelendirilebilen ve şimdilik 1.000 TL belgelendirilemeyen tedavi (iyileşme) giderine Sigorta şirketi açısından teminat limitleri nazara alınarak temerrüt tarihinden, diğer davalılar araç sürücüsü ve araç maliki açısından ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte teselsülen alınarak müvekkile ödenmesini, 100.000 TL manevi tazminata kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte araç sürücüsü davalı ...'den alınarak müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; kusur raporunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesinden alınmasını, maluliyet oranının 20.02.2019 tarihli erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik'e uygun olarak tespit edilmesi gerektiğini, tedavi giderleri, geçici bakıcı ve geçici iş göremezlik giderlerinden müvekkili şirketin sorumlu olmadığı gibi nedenlerle davacının davasının esastan reddini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın █████/2022 tarihinde davacının yolu olarak bulunduğu ... plaka nolu araç ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza yapması neticesinde geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı tazminatı ve kaçınılmaz tedavi giderlerine ilişkin maddi tazminat ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu görülmüştür.

Meram Tıp Fakültesine, ... sigortaya, Hüyük İlçe Jandarmaya, Beyşehir CBS'y ve SGK'ya yazılan müzekkerelere cevap verilmiş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin █████/2024 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye ve ATK'ya tevdine karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalanan ... plaka sayılı otomobillin davalı sürücüsü ...' in; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 57/a ve 47/c maddelerinde açıklanan trafik kurallarını ve bu kurallara karşılık gelen yine aynı kanunun, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan hallerden 84/h ( Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama) trafik kurallarını ihlal ettiği; Kusur durumu oran olarak istendiğinden dolayı sürücü ...’ in %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin dava dışı sürücüsü ... ' ın kural ihlalinin bulunmadığı, ... plaka sayılı otomobilde yolcu olan ve kazada yaralanan Davacı ...' ın da; kazanın oluşmasına etki edecek bir kural ihlalinin bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememize sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; █████/2008 tarih ve 27021 sayılı resmi gazetede yayınlanan çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliği hükümlerine göre kişinin sürekli iş göremezlik oranının %6,2 olduğu, kişinin █████/2019 tarih ve 30692 sayılı resmi gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranının %7 olduğu, Balthazard formülüne göre toplam sürekli iş göremezlik oranının %12 olduğu, mevcut arızasının iyileşme süresinin 4 ayı bulacağı bu sürenin ilk 1 aylık döneminde bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, bu sürenin geçici iş göremezlik olarak değerlendirilmesi gerektiği, kaçınılmaz tedavi giderlerinin 8.000,00TL olarak değerlendirildiği, şahsa verilmesi gereken tedavi, bakıcı ve kaçınılmaz giderlerin toplam 15.650,00TL olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdine karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkemece PMF 1931 Yaşam tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde davacının; 32.223,33 TL geçici iş göremezlik, 7.885,80 TL bakıcı gideri, 8.000,00 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 48.109,13 TL tedavi gideri zararı ile 509.217,58 TL sürekli/kalıcı iş göremezlik zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu zararların, kaza tarihinde geçerli kişi başı ZMSS tedavi ve sürekli iş göremezlik poliçe limiti dahilinde kaldığı, Mahkemece TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde ise yine davacının; 32,223,33 TL geçici iş göremezlik, 7.885,80 TL bakıcı gideri, 8.000,00 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 48.109,13 TL tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli kişi başı ZMSS tedavi klozu poliçe teminat dahilinde kaldığı, 1.172.411,07 TL sürekli/kalıcı iş göremezlik zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu zararın, 1.000,000,00 TL'sinin kaza tarihinde geçerli kişi başı ZMSS sürekli iş göremezlik poliçe teminat limiti dahilinde kaldığını bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Dava, davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı sürücü ve davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın çarpışması sonucu davacının yaralanmasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin konusu, karayolunda motorlu taşıt işletenin, motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve/veya eşya zararını tazmin yükümlülüğünü teminat altına almaktır. Başka bir ifadeyle sigorta şirketinin bu sözleşme ile yüklendiği borç, işletenin motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere zarar vermesi hâlinde doğacak tazminat borcunu sigorta teminat limiti dâhilinde ödeme borcudur.

Kusur durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.

Mahkememize sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalanan ... plaka sayılı otomobillin davalı sürücüsü ...' in; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 57/a ve 47/c maddelerinde açıklanan trafik kurallarını ve bu kurallara karşılık gelen yine aynı kanunun, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan hallerden 84/h ( Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama) trafik kurallarını ihlal ettiği; Kusur durumu oran olarak istendiğinden dolayı sürücü ...’ in %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin dava dışı sürücüsü ...' ın kural ihlalinin bulunmadığı, ... plaka sayılı otomobilde yolcu olan ve kazada yaralanan Davacı ...' ın da; kazanın oluşmasına etki edecek bir kural ihlalinin bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür. Rapora itibar edilmiştir.

Maluliyet durumuna ilişkin yapılan değerlendirmede;

Her ne kadar Mahkememizce, Mahkememizin yargı çevresinde bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereğince Aktüerya hesabı PMF 1931 Yaşam Tablosu ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri nazara alınarak hüküm tesis edilmekte ise de T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamının T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamıyla "Kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümleri gereğince maluliyet değerlendirmesi yapılması ve muhtemel yaşam süresinin TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplanması" gerektiği gerekçesiyle bozulduğu ve yine T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ile diğer Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın "Trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında; sürekli iş göremezlik oranının tespitinde kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında ise Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına; tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasına" şeklinde uyuşmazlığın giderildiği anlaşılmakla Mahkememizin önceki uygulamasından vazgeçilerek Yargıtay'ın kabulü çerçevesinde değerlendirme yapılmaya başlanmıştır.

Mahkememize sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kişinin █████/2019 tarih ve 30692 sayılı resmi gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranının %7 olduğu, Balthazard formülüne göre toplam sürekli iş göremezlik oranının %12 olduğu, mevcut arızasının iyileşme süresinin 4 ayı bulacağı bu sürenin ilk 1 aylık döneminde bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı, bu sürenin geçici iş göremezlik olarak değerlendirilmesi gerektiği, kaçınılmaz tedavi giderlerinin 8.000,00TL olarak değerlendirildiği, şahsa verilmesi gereken tedavi, bakıcı ve kaçınılmaz giderlerin toplam 15.650,00TL olduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Hesap raporuna ilişkin yapılan değerlendirmede;

Mahkememize sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkemece TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilmesi halinde ise yine davacının; 32,223,33 TL geçici iş göremezlik, 7.885,80 TL bakıcı gideri, 8.000,00 TL tedavi masrafı olmak üzere toplam 48.109,13 TL tedavi gideri zararının kaza tarihinde geçerli kişi başı ZMSS tedavi klozu poliçe teminat dahilinde kaldığı, 1.172.411,07 TL sürekli/kalıcı iş göremezlik zararının hesaplandığı ve hesaplanan bu zararın, 1.000,000,00 TL'sinin kaza tarihinde geçerli kişi başı ZMSS sürekli iş göremezlik poliçe teminat limiti dahilinde kaldığını bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Davalı sigortanın, geçici iş göremezliğin, tedavi giderlerinin ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğuna ilişkin itirazı yönünden yapılan değerlendirmede;

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde " Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar,

1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri,

2-Tedaviyle ilgili diğer giderler,

3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler,

Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.

Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.

Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki;

1-Bakıcı giderleri

2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları)

3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik

Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir.

Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez.

Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder. (Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 7-8 ,Yargıtay üyesi: ... )

Yine taraflar arasında düzenlenmiş olan █████/2016 tanzim tarihli Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin bir anlamda mütemmim cüzü olan eki niteliğindeki genel şartların, hazırlanma ve bağıtlanmada taraf olmayan Sosyal Güvenlik Kurumu'na İdari bir düzenleme ile kanuni düzenlemesinin aksine bir sorumluluk yüklenmesi de düşünülemez.

ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN █████/2020 TARİHLİ RESMİ GAZETDE YAYINLANA █████/2020 TARİHLİ VE ... E ... K SAYILI KARARINA GÖRE 6704 SAYILI KANUNU 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA " İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN "VE GENEL ŞARTLARDA" İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.

Bu halde davalı sigortanın geçici işgörmezlik, tedavi giderleri ve bakıcı tazminatının teminat dışı olduğuna yönelik itirazları yerine değildir.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani █████/2023 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

Dava konusu kazadaki müterafik kusur durumu yönünden yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre; Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, müterafik kusur indirimi yapılacak bir durum ispatlanamadığından ve bulunmadığından indirim yapılmamıştır.

Yine somut olayda hatır taşıması yoktur.

Manevi tazminat talebi açısından yapılan değerlendirmede ise;

TBK'nın 56. Maddesine göre; Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK █████/2004, ... )

Somut olayda; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihinde paranın satın alma gücü, dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan yukarıda belirtilen kusur raporu ve adli tıp raporu, davacının yaralanma bölgesi, sonrasında ortaya çıkan zararlar sebebiyle duyduğu manevi acı dikkate alınarak davacının manevi tazminat isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:█████/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE;

(a) Davacının █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 1.172.411,07 TL sürekli iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Ölüm/Sakatlık Limiti: 1.000.000,00 TL) temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalı ...'den kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

(b) Davacının █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 32.223,33 TL geçici iş göremezlik maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.000.000,00 TL) temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak), davalı ...'den kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

(c) Davacının █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 7.885,80 TL bakıcı gideri maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.000.000,00 TL) temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalı ...'den kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla)İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

(d) Davacının █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 8.000,00 TL tedavi masrafı maddi zararının DAVALI ... SİGORTA A.Ş (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.000.000,00 TL) temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalı ...'den kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

2-DAVACININ MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ İLE;

-100.000,00 TL'nin kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 90.204,73-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harcı ve 4.150,00-TL tamamlama harcının ve 25,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 85.602,13-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin (1.048.109,13/1.320.520,20) oranına isabet eden 67.943,21-TL'sinden diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)

4-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından karşılanan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 4.150,00TL- tamamlama harcı, 25,000TL ıslah harcı 823,50-TL posta ve tebligat gideri, 6.200,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri, 5.890,00-TL NEÜ fatura gideri olmak üzere toplam 18.004,50-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (1.048.109,13/1.320.520,20) oranına isabet eden 14.290,34-TL'sinden diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)

6-Davacı vekili yararına maddi tazminat davası yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 188.872,83-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin (1.048.109,13/1.220.520,20) oranına isabet eden 162.192,59-TL'sinden diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğuna, diğer davalı ...'in tamamından sorumlu olduğuna,)

7-Davacı vekili yararına manevi tazminat davası yönünden AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

8-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin ve davalı sigorta şirketi vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzününe karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2025

Katip Hakim