Anahtar kelimeler: Mallan Havaleli Alamaması Çeklere Müstenit Ltdştine Ltdştinden Sitesi Çekler Sipariş
T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2015KARAR TARİHİ
: █████/2026Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA VE TALEP
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ... Bankası A.Ş. tarafından ....İcra Müdürlüğünün 2015/... E. sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 03.09.2015 keşide tarihli 120.000,00 77, bedelli ... ... Bankası ... şubesine havaleli ... no.lu çek ile 13.09.2015 keşide tarihli 125000,00 TL- bedelli ... ... Bankası ... Sitesi şubesine havaleli çeklere müstenit kambiyo senetlerine özgü takibe geçildiğini, bu çeklerin Müvekkili tarafından ... Dış Ticaret Ltd.Şti'ne sipariş edilen mallar nedeniyle avans olarak verilen söz konusu çekler olduğunu, müvekkilinin sipariş ettiği mallan ... Dış Ticaret Ltd.Şti'nden alamaması nedeniyle bedelsiz kaldığını, bu nedenle çeklerin iadesini şirket yetkililerinden talep ettiğinde bu şirketin çekleri ciro etmesi nedeniyle en son ciranta ...- ... Ders Konfeksiyon Sanayi ve Dış Tic.Ltd.Şti.ne ulaşılmış ve söz konusu çeklerin davalı bankaya bu şirketin kredilerinin teminatı olarak verildiğinin öğrenildiğini, dava konusu iki adet çek verilen temrin tarihlerine rağmen ... Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından mallar gönderilmediği için bedelsiz kaldığını, çeklerin bankaya rehin teminat cirosu ile devredilmesinin yasaya aykırı olduğunu, rehin teminat cirosunun bir hükmü olmadığından çeki elinde bulunduran davalı bankanın meşru hamil olmadığını, davalı banka ... ... Sanayi ve Dış Tic.Ltd.Şii. 'ne karşı kredi alacağı nedeniyle de takip yapabilecek durumda olduğunu, teminat olarak verilen çekleri de tahsil ettiği takdirde mükerrer tahsilat oluşacağını, bu nedenle bedelsiz kalan çeklerin teminat olarak bankaya verilmiş olması nedeniyle müvekkilinin 245.000,00 TL 'ye borçlu bulunmadığının tespitine, dava konusu çeklerin iptaline, yatırılacak teminat mukabilinde icra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir karan verilmesine, haksız takip nedeniyle davalı banka aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesıne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.SAVUNMA VE KARŞI TALEP
: Davalı ... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu çeklerin borçlu ... ... San. Ve Dtş Tic Ltd.nin Müvekkili Banka'ya olan borçlarının ödenmesi için temlik hükmündeki beyaz ciro ile devredilmiş olduğunu, temlik cirosu ile devredilen çekler ile birlikte içerdiği hak da kayıtsız ve şartsız yeni hamil olan Müvekkili Bankaya geçtiğini ve söz konusu çekler özerinde gerek keşideci olan Davacının ve gerekse ... ...'nin bir hakkı kalmadığını, işbu çeklerle ilgili olarak icra takibi yapmak müvekkili bankanın yasal hakkı olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bir Müvekkil Banka'nın tamamen yabancısı olduğu temeI borç ilişkisinden kaynaklandığı iddia edilen bir kısım iddialarınn Müvekkil Banka'ya karşı ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığını, esasen iyiniyetli üçüncü kişi konumundaki Müvekkili banka'ya karşı temel borç ilişkisinden kaynaklandığı iddia edilen bir kısım beyanların ileri sürülmesinin, kıymetli evrak hukukunun temel özelliklerinin yok sayılması anlamına gelmekte olduğunu, davaya konu çeklerin müvekkil bankaya temlik cirosu ve beyaz ciro ile devredildiği hususunun çek metninden ve cirolardan açıkça anlaşılabileceğinin, bu nedenlerle; Haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile Davacının % 20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekal ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Deliller; Dosya mevcudu, cevap dilekçesi ve müzekkere cevapları.Mahkememizden verilen █████/2023 tarih ve ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldı.İlamda özetle;" Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup, davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Davalı şirketler hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için, tasfiye halindeki davalı ... şirketinin tasfiye memuruna tebligat yapılması, davacıya iflasın kapatılması nedeniyle tüzel kişiliği sona eren davalı ... ve ... şirketlerinin tüzel kişiliğini ihya etmek üzere süre verilmesi ve ihya kararının kesinleşmesinden sonra yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte yargılamanın uzun süredir devam etmekte oluşu ve şirketlerin ihya süreci dikkate alınarak, davalı ... ve ... şirketleri hakkındaki davanın işbu davadan ayrılarak ayrı bir esasa kaydedilmesinin usul ekonomisine uygun düşeceği gözetilerek, bu şirketler hakkındaki davanın işbu davadan ayrılmasına karar verilmelidir.Diğer yandan mahkemece verilen ilk hüküm Dairemizce, TTK 818/1-e maddesi yollamasıyla 687/1 maddesi hükmü uyarınca bedelsizlik definin diğer davalılara karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği hususunda bir değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle kaldırılmış olmasına rağmen, mahkemece bu hususta hiç bir hukuki değerlendirme yapılmadan gerekçesiz olarak karar verilmiş olması da doğru değildir. davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. " hükmüne yer verilmiştir.Mahkememizin █████/2024 tarihli tensip zaptı ara kararı gereği; Tüzel kişiliği sona ermiş olan davalılardan ... DIŞ TİCARET LTD.ŞTİ. ve ... ... SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ. Yönünden davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına, davalı ... ... SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. Adına tasfiye memuru ...'a BAM karar ilamı, tensip zaptı ile duruşma gününü bildirir davetiye gönderilmesine karar verilmiştir.Davalılardan ... firması tasfiye memuruna yapılan tebligatın iade döndüğü, Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı gereği; Davalılardan tasfiye halinde ... firması tasfiye memuru ...'ın mernis adresinin bulunmadığı ve dosyada bildirilen adreslerine gönderilen tebligatların iade olduğu anlaşılmakla, anılan davalı tasfiye memuruna tebligatın ilan yolu ile yapılmasına karar verilerek, Mahkememizce █████/2025 tarihli ilan metni düzenlendiği ve tasfiye halinde olan ... - ... firması tasfiye memuru ...'a tebligatın ilanen yapılmış olduğu görülmüştür.GEREKÇE
:Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacının █████/2015 keşide tarihli 120.000 TL ve █████/2015 keşide tarihli 125.000 TL bedelli 2 adet çek nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin iptali talepli davadır.Dava dosyasındaki bilgi belgeler ve dosyaya ibraz edilen raporlar birlikte değerlendirildiğinde; BAM kaldırma kararı sonrası tensip ara kararı ile tüzel kişilikleri feshedilmiş bulunan ... ve ... firmalarıyla ilgili dava her iki firma hakkında yargılamaya devam edilebilmesi için ihya davaları açılması gerektirdiğinden bu firmalar yönünden dava tefrik edilerek mahkememizin 2024/... Esas numarasına kaydedilmiş olup yargılamasına devam edilmektedir.Huzurdaki dava yukarıda isimleri yazılı Tasfiye halindeki ... firması ile temlik edin ... Bankası'na ilişkin davacının menfi tespit talebine ilişkindir. Dava konusu çekler davacı tarafından aralarındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenerek dosyası tefrik edilen ... firmasına verilmiş bu firma tarafından da yine aralarındaki icari ilişki kapsamında cirolanarak dosyası tefrik edilen ... ... firmasına verilmiştir. ... ... firması da aralarındaki ticari ilişki kapsamında bu çekleri cirolayıp dosyamız davalısı ... firmasına bu firma da aralarındaki kredi ilişkisi kapsamında bu çekleri davalı bankaya cirolayıp verilmiştir. Davacı çekleri düzenleyip verdiği dosyası tefrik edilen davalı ... firması ile olan ticari ilişkisinin gerçekleşmemesi siparişlerinin teslim edilmemesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığını iddia ederek tüm davalılara karşı menfi tespit talebinin kabulünü talep etmiştir. Temlik, tahsil ya da rehin ibaresi bulunmadan cirolar yapıldığından, dava konusu çeklerdeki cirolar tam ciro niteliğinde çeklerden kaynaklı tüm haklar devredilmiştir.TTK 'nun "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindeki 687 maddesi gereği davacının çeklerin lehdarı olmayan dosyamız davalılarına karşı menfi tespit talebinin dinlenebilmesi için davalıların dava konusu çekleri iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket etmiş olduklarının ispatlanması gerekir. Davalılarca çeklerin iktisap edilmesi aşamasında, çek lehdarı olan ... firmasının çek keşidecisi olan davacıya karşı olan edimlerini yerine getirmediğinin keşideci ile lehdar arasındaki ilişki kapsamında çeklerin bedelsiz kaldığının davalılarca bilindiğine dair dosyaya yansıyan bir delil olmadığı, BAM kaldırma kararı öncesi yargılama sırasında düzenlenen bilirkişi raporunda bu yönde bir tespit mevcut olmadığı gibi, hayatın olağan akışı gereği bu durumu araştırmaları cirantalardan beklenemez. Kambiyo, evrakı esas borç ilişkisinden bağımsız ödeme aracı niteliğinde olup, lehdar olan dosyamız davalılarının çekleri kötü niyetli iktisap ettikleri sabit görülmediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;1-Davanın reddine2-Alınması gerekli olan 732,00 TL karar ilam harcından başlangıçta alınan 4152,59 TL'nin mahsubu ile artan 3.420,59 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,3-Davalı temlik alan kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı temlik alana verilmesine,4- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Temlik alan davalı tarafça yapılan 1.450,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır