Anahtar kelimeler: Sunulabileceğini Kaybolmasından Kaybedildiğini Hasımsız İlanların Hamiline Gazetesinde Kıymetli Vade Bankacılık
T.C.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... şubesine ait olan ... seri numaralı, █████/2025 vade tarihli ve 500.000,00 TL bedelli çekin müvekkili tarafından kaybedildiğini, çek hamiline yazılı olduğu için bulunması halinde bankaya sunulabileceğini, bulunmaması halinde ise bankacılık hükümleri gereğince iptaline dair mahkeme kararı sunulması gerektiğini, çekin kaybolmasından dolayı iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Toplanan Deliller
:Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ..., ... ve ... tarihlerinde ilanların yapıldığı, ilk ilan tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde Mahkememize başvuru yapılmadığı görülmüştür.Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe
:Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılmış bulunan zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali çekişmesiz yargı işidir.Kıymetli evrağın iptali (çek iptali) hakkında 6102 Sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1.maddesinin (s) bendi yollamasıyla 6102 Sayılı TTK'nın 757. madde ve devamındaki hükümler uygulanır. Buna göre; "İradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. Mahkeme, iptale karar vermeden önce, kabul edene, poliçe bedelini tevdi etme ve yeterli teminat karşılığında bunu ödeme yükümünü getirebilir."İşin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayacak olan bu davalarda; davanın lehtar veya hamil tarafından açılmış olması, talepte bulunanın aktif dava ehliyetinin bulunduğu hususunda mahkemeye olumlu kanaat verecek kadar delil sunulması yeterli kabul edilmektedir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Bu itibarla, talepte bulunanın hamil olduğuna ilişkin çek ön ve arka yüzü fotokopisini sunduğu, sunulan evraklara göre çek hamili ve lehtarı olduğu tespit edilen davacının aktif husumetine ilişkin yaklaşık ispata yarar delillerin bulunduğu, dava konusu çeklerin istem dışında kaybolduğu kabul edilmiş, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 818/1 maddesi atfıyla, çekde uygulanması gereken TTK 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında çek elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebileceği anlaşılmakla davacının seçimlik kesin yetkisini bu yönde kullandığı ve Mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmış, çeki elinde bulunduranların üç ay içinde mahkememize müracaat etmeleri hususunda gerekli yasal ilanlar yaptırılmış, ilk ilan tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde iptali istenen çek hakkında mahkememize müracaat eden olmadığından davacı tarafın talebi yerinde görülmekle dava konusu çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde kurulmuştur.HÜKÜM
: İzah olunan gerekçelerle;Davanın KABULÜ İLE,1-... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, ... A.Ş. tarafından düzenlenen, ... seri numaralı, █████/2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çekin; 6102 sayılı TTK'nın 757-765 madde hükümleri uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL harcın başlangıçta peşin alınan 615,40-TL'den mahsubu ile bakiye 116,60-TL'nin talep edenden alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davanın niteliği ve hasımsız olması nazara alındığında davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır