noönünde karacadağ duraklama çarpıp sağa bulvarı yaklaştığında sağında mezarlık aracıyla

Anahtar kelimeler: Noönünde Karacadağ Duraklama Çarpıp Sağa Bulvarı Yaklaştığında Sağında Mezarlık Aracıyla

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarihinde sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracıyla Mezarlık caddesi üzerinden Karacadağ Bulvarı istikametine seyir halindeyken No:.....ikamet önüne yaklaştığında yol üzerinde duraklama yapan araçlar nedeniyle sağa doğru manevra yaptığı esnada aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sağ ön yan kısımlarıyla; No:.....önünde yolun sağında .....plakalı sayılı aracını park edip yaya konumunda olan .....çarpıp ön kısımlarıyla da yolun sağında park halinde olan .....plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarptığını, çarpmanın etkisiyle .....plaka sayılı araç hareketlenerek ön kısımlarıyla; önünde park halinde olan .....plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu 3 araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda .....plaka sayılı araç sürücüsü .....asli kusurlu bulunduğunu, kazada müvekkil .....yaralandığını ve hastaneye kaldırıldığını, müvekkili .....motokurye işi yapmakta olduğunu, dava konusu trafik kazası nedeniyle işini yapamaz hale geldiğini, izah olunan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yargılamada ortaya çıkacak nedenlere binaen, Yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca belirlenecek 600 TLGeçici ve Sürekli İş görmezlik tazminatı, evde bakım (sağlık) gideri ve ekonomik geleceğin sarsılması 600 TL Maddi tazminatının, Davalı .....Sigorta Anonim Şirketi yönünden başvuru tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle davalıdan alınarak davacıya ödetilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç müvekkili şirket nezninde KTK zorunlu mali mesuliyeti (trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olduğunu, poliçenin kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile sınırlı olduğunu, .....tarihinde sigortalı aracın yapmış olduğu kaza neticesinde davacının maddi tazminat talebiyle huzurdaki dava ikame edilmiş ise de; davanın reddi gerektiğini, Kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacının maddi tazminat taleplerini kabul etmediklerini, davacıya SGK tarafından kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarının tespitini, müvekkili sigorta şirketi, manevi tazminat taleplerinden, geçici iş görmezlik tazminatından, gelir kaybından, bakıcı ücretlerinden, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardan ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda ATK Trafik ihtisas Dairesinden kusur durumuna ilişkin rapor alınmasının ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında hüküm kurulmasını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın usulden reddini, davanın esastan reddini, müvekkili şirket sorumluluğunun tespiti açısından davacının gerçekten de zararının olup olamadığının davacı tarafça ispatını, Temerrüte düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkil şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderinin, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını; reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER;

1-Mahkememizce aldırılan Aktüer bilirkişisinden aldırılan bilirkişi raporu; "Yukarıda yapılan inceleme, tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sebebiyle davacı kazazedenin zararının; Geçici İşgöremezlik Dönemi : 153.586,54 TL, Bakıcı Gideri: 28.003,50 TL, geçmiş Dönem: 11.120,29 TL, Gelecek Aktif Dönem : 317.423,06 TL, Gelecek Pasif Dönem : 110.523,35 TL olmak üzere, toplam: 620.656,74 tl olduğunu, hesaplanan bu miktarın kaza tarihi itibariyle 1.800.000,00 TL olan ZMMS Poliçe teminatları limiti kapsamında kaldığını," beyan etmiştir.

2-Mahkememizce .....Tarihli Aktüer bilirkişisinden aldırılan ek raporda; " sonuç: Yukarıda yapılan inceleme, tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sebebiyle davacı kazazedenin zararının; Geçici İşgöremezlik Dönemi: 153.586,54 TL, Bakıcı Gideri: 28.003,50 TL, Geçmiş Dönem: 24.783,40 TL, Gelecek Aktif Dönem: 322.301,00 TL, Gelecek Pasif Dönem : 199.894,00 TL olmak üzere, toplam 728.568,44 TL olduğunu, bakıcı giderinin asgari net ücret düzeyinde olması ihtimalinde toplam tazminatın 724.367,90 TL olacağı, hesaplanan bu miktarın kaza tarihi itibariyle 1.800.000,00 TL olan ZMMS Poliçe teminatları limiti kapsamında kaldığını" beyan etmiştir.

3-Ankara Adli Tıp Kurumundan Alınan Kusur Raporunda; "sonuç: Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; Sürücü .....’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğuna, Yaya .....’in kusursuz olduğuna oy birliğiyle karar verildiği kanaatini bildirir müşterek rapordur." belirtilmiştir.

4-.....Tarihli Adli Tıp Kurumundan Alınan Maluliyet Raporunda; 20,02.2019 gün ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde; Tablo 3.10... %7 (Ayak bileği Ekstansiyon), Tablo 3.2....%4, Kişinin engel oranının %4 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme - içme, vb.) ihtiyaç süresinin 6 hafta olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatini bildirir rapordur." belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, .....tarihinde davacının aracını park edip yaya konumunda bulunduğu esnada .....plaka sayılı aracın kendisine çarpması neticesinde çok taraflı yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı .....tarihli talep dilekçesi uyarınca 290 TL sürekli iş göremezlik, 290 TL geçici iş göremezlik ve 20 TL de bakıcı gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde gerçekleşen kazada davacının yaya olarak bulunduğu esnada dava dışı .....plaka sayılı sürücüsü .....olan aracın önce yaya haldeki davacıya çarptığı, daha sonra dava dışı .....plaka sayılı araca çarptığı, bu aracın da çarpmanın etkisiyle yine dava dışı .....plaka sayılı araca çarptığı bu şekilde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigortanın ise davacıya çarpan aracın ZMSS sigortacısı olduğu, ZMSS sigorta poliçesine göre .....-.....tarihleri aralığını kapsar şekilde kişi başı sakatlanma ve ölüm limitinin 1.200.000,00 TL; kişi başı sağlık gideri limitinin ise 1.8200.000,00 TL olduğu ancak daha sonra bu tutarların ayrı ayrı 1.800.000,00 TL ye çıkarıldığı anlaşılmıştır. Davacının talebine konu sürekli iş göremezlik zararının kişi başı sakatlanma ve ölüm teminatına; kalan taleplerinin ise sağlık gideri teminatına dahil olduğu, SGK ca gönderilen .....tarihli müzekkere cevabına göre kaza tarihi sonrası davacı lehine geçici iş göremezlik ödenmesinin mümkün bulunmadığı ve ödeme yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Dava konusu olaya ilişkin Diyarbakır CBS .....Soruşturma sayılı dosyası olduğu görülmüş, ilgi dosya UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmış, şikayet yokluğu nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair .....tarihli kararın olduğu görülmüştür.

Mahkememizce davacının SGK hizmet dökümleri, hastane tedavi kayıtları dosyamız arasına alındıktan sonra maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan .....tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan .....tarihli raporda davacının engel oranının % 4 ve sürekli olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 6 hafta olduğu, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Rapora karşı itirazlar bulunsa da davacının yaralanmasına ilişkin olarak heyetin oluşturulmuş olduğu ve raporun ilgili Yönetmelik kapsamında alındığı anlaşıldığından hükme esas Alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce davacının da yaya olarak bulunduğu esnada gerçekleşen çok taraflı davaya konu kaza nedeniyle Ankara ATK dan kusur raporu alınmış, dosyaya sunulan .....tarihli kusur raporuna göre sürücü .....’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu saptanmıştır. Söz konusu rapor kazanın oluş şekli, kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan Mahkememizce de hükme esas alınmıştır.

Maluliyet tespitinden sonra ise dosya, TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmesinden önce davacının kaza tarihi öncesi kurye dağıtım işi ile uğraşmasına dair davacı vekilinin beyanları bulunduğundan bu hususta Mahkememizce ilgili kurumlardan davacının aylık gelirine dair araştırmalar yapılmışsa da davacı vekilinin .....tarihli celsedeki beyanı ile davanın uzamaması amacıyla davacının aktüerya hesabı yapılırken yalnız güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasına dair talebi bulunduğu belirtilmesi üzerine bu doğrultuda dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan .....tarihli raporda davacının kaza tarihindeki yaşının kaza tarihindeki yaşı 33 yıl 3 ay olmasına göre TRH tablosunda bakiye ömrünün karşılığının 41.58 olduğu ve aktif çalışma döneminin 60 yaş olduğu gözetilmeden rapor tanzim edildiğinden bahisle Mahkememizce .....tarihli celsede yeniden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bu doğrultuda hazırlanan .....tarihli ek raporda ise Geçici İşgöremezlik Dönemi: 153.586,54 TL, Bakıcı Gideri: 28.003,50 TL, Geçmiş Dönem: 24.783,40 TL, Gelecek Aktif Dönem: 322.301,00 TL, Gelecek Pasif Dönem : 199.894,00 TL olmak üzere, toplam 728.568,44 TL olduğunu, bakıcı giderinin asgari net ücret düzeyinde olması ihtimalinde toplam tazminatın 724.367,90 TL olacağı, hesaplanan bu miktarın kaza tarihi itibariyle 1.800.000,00 TL olan ZMMS Poliçe teminatları limiti kapsamında kaldığının belirtildiği görülmüş, bu son tarihli raporun yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davacının yaşı, aylık gelirinin asgari ücret seviyesinde olması(davacı vekilinin talebi doğrultusunda ) TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine uygun şekilde hesap edildiği görülmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili sürekli iş göremezlik zararı ve tedavi gideri ile bakıcı giderinin , ZMMS poliçesinde teminat altına alınmadığını ileri sürse de "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.HD.█████████ E-█████████ K) "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde "Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). İzah edilen nedenlerle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.

Buna göre Mahkememizce yukarıda açıklanan nedenler ile usule uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporları doğrultusunda ve de poliçe teminat limitleri olan 1.800.000,00 TL olduğu tespiti ile davacı tarafça poliçe teminat limiti göz önünde bulundurularak .....tarihinde talep artırımında bulunduğu tespiti ile açılan davanın aşağıdaki şekilde kabulüne ilişkin hüküm ihdas edilmiştir.

Davacının dava tarihinden önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca davalıya başvurduğu sabit olup sigorta şirketine başvurduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası olan .....tarihinde temerrüt tarihi belirlenmiş olup kazaya sebebiyet veren aracın kullanım amacının hususi olduğu görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile 546.688,05 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 153.586,54 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 23.802,50 TL bakıcı gideri tazminatı toplamı olan 724.367,09 TL tazminatın (sigorta teminat limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla) sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,

2-Kabul edilen 724.367,09 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 49.481,52 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.899,63 TL harcın düşümü ile eksik kalan 46.581,89 TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 2.472,03 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.327,23 TL harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 773,30 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 3.900,00 TL Adli Tıp Rapor giderleri olmak üzere toplam 9.673,30 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına,

6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 724.367,09 TL üzerinden takdir edilen 114.655,06 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim