Anahtar kelimeler: Rücusu Promil Eylemden Kazada Çarpması Kasko Alkollü Alkollüolduğunun Plaka Gören
T.C.
İSTANBUL15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVADavacı vekilinin dava dilekçesi özetle; 07.11.2022 tarihinde: Alkollü sürücü ...’ ın idaresindeki, davalının maliki olduğu ve müvekkil şirket nezdinde trafik sigortalı olan ... plakalı aracın çarpması sonucu; ... ve ... plakalı araçlarda hasar meydana geldiği; Kaza Tespit Tutanağına göre kazada sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...’ ın kusurlu ve 1.58 promil alkollüolduğunun tespit edilmiş olduğu; Kazada hasar gören dava dışı ... plaka sayılı aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından kendi sigortalısına yaptığı hasar ödemesinin rücusu kapsamında müvekkil şirkete başvuru yapıldığı; Hasara ilişkin eksper raporu dikkate alınarak ve poliçe limiti ile sınırlı olarak müvekkil şirket tarafından 2022 T .../1 hasar dosyasından ... Sigorta A.Ş.' ye █████/2023 tarihinde 25.657,12 TL hasar bedeli olarak ilgilisine ödenmiş olduğu; Sigortalı araç sürücüsü ...' nın 1,58 promil alkollü iken araç kullanması ve kazada %100 oranında kusurlu olması nedeniyle; poliçe genel ve özel şartlarının ihlal edilmiş olması hasebiyle davalı sigortalıya rücu edilmekte olduğu; Davaya konu sigorta hasarı müvekkil şirketçe ödenmiş olup, anılan hasardan sorumlu olan davalı hakkında yasal süre içerisinde .... İcra Müdürlüğü – 2024/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış ve borçlu tarafından takibe itiraz edilmiş olduğunu beyanla Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile: Davalı tarafın .... İcra Müdürlüğü –2024/... E. sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin devamına; Davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine; Yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep edilmiştir.CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmede araç uzun süreliğine kiralandığından tarihinin belirtilmediği. Söz konusu kazanın yaşandığı tarihte aracın zilyetliği ve sorumluluğu aracı kullanan şöförde iken bir trafik kazasının meydana geldiği, bu trafik kazası nedeniyle açıldığı ve işbu davayı pasif husumet yokluğu nedeniyle kabul etmediği, araç uzun süreli kiralandığından ve bu sebeple aracın işleteni olmadığından izafe edilebilecek hiçbir sorumluluğunun olmadığı, Yargıtay'ın emsal nitelikteki kararları ve açıklanan sebepler göz önünde bulundurulduğunda müvekkil söz konusu kaza tarihinde aracını uzun süreli kiralamış olduğu ve söz konusu ticari araçta işleten sıfatının müvekkile değil kiracıya ait olduğunu, söz konusu kaza tarihinde müvekkilin aracın işleteni olmadığı açık olduğundan müvekkili huzurdaki davada hiçbir şekilde taraf sıfatı bulunmadığından, davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERTrafik Kaza Tespit Tutanağına göre
:a) ... plakalı aracın ...- ... marka 2020 model ticari otomobil ve sahibinin davalı ... olduğu anlaşılmıştır.b) ... plakalı aracın ... marka 2015 model hususi otomobil ve sahibinin dava dışı ... (okunamadı) olduğu anlaşılmıştır.c) ... plakalı aracın ise ... marka 2015 model hususi kamyonet ve sahibinin .... (okunamadı) olduğu anlaşılmıştır.Alınan bilirkişi raporunda özetle, ; Bu trafik kazasının meydana gelmesinde; Önceden teknik olarak belirlenmiş trafik kurallarına (KTK' nun 84/g,j,l. Md. yoluyla: 46, 47/c,d, 48, 52/b, 56/a, 67a. Md. ile KT. Yönet. 97, 137-A. Mö. Trafiğin akışı, Trafik İşaretlerine Uyma, Alkollü araç kullanma yasağı, Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama, Şerit İzleme, Araç manevraları)) karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı ticari otomobil sürücüsü dava dışı ...' ın "100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu" olacağı, trafik görevlileri tarafından düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisi belirtilmeyen; Yol kenarında park halinde durmakta iken çarpılmaya maruz kalan ... plakalı araçların dava dışı maliki/sürücülerinin kazada etkileri olmadığı, alabilecekleri bir tedbir bulunmadığı ve "Tamamen Kusursuz" olacakları, Kaza tarihinde ... plakalı ticari otomobilin maliki olan davalı ...' nın ise normal olarak (KTK' nun 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı ...' ın kusuru oranında, adı geçen sürücüyle birlikte müştereken ve müteselsilen sigorta sorumlu olacağı; Ancak davalı ...' nın vekilinin cevap dilekçesinde özetle " ...Davalı müvekkil ile, dava dışı ... Otomotiv ... ... şirketi arasında 15.04.2005 tarihinde ticari plaka kira sözleşmesi akdedildiği; Sözleşmenin akdedildiği günden, günümüze kadar olan 20 yıllık süreçte de müvekkil yalnızca plakasını söz konusu dava dışı şirkete kiralamış olup aracı kimin kullandığı, aracın ne zaman kullanıldığı veyahut kullanılmadığı konusunda bir bilgisi bulunmadığı; dolaysıyla söz konusu kaza tarihinde müvekkilin aracın işleteni olmadığı açık olduğundan müvekkili huzurdaki davada hiçbir şekilde taraf sıfatı bulunmadığı...." Belirtilmiş ise de; Belirtilen iddiaların taktirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı, nörolojik yönden: ... plakalı araç sürücüsü ...' ın 07.11.2022 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 1,58 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran (salt- tek başına) alkole bağlı olarak meydana geldiği, Gerçek zarar yönünden: ... plakalı dava konusu araçta meydana gelen gerçek zararın hasar tarihi itibariyle KDV hariç 19.000,00 TL, KDV dahil 22.494,70 TL olduğu, Sigortacılık yönünden: Davacı trafik sigortacısı tarafından zarar gören için yapılan tazminat ödemesinin nitelik bakımından poliçe kapsamında olduğu, heyetimiz üyesi kusur ve nörolog bilirkişilerince yapılan belirlemeler doğrultusunda gerek sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında tam kusurlu olması, gerekse de kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleştiği hususları bir bütün olarak ele alındığında, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda sigortacılık yönünden dosyada rücu şartlarının oluştuğu ve sayın mahkemece belirlenecek rücu sorumlusuna karşı dosyada rücu kabiliyeti olduğu tespit edilmiştir.GEREKÇEDava, ZMMS poliçesi kapsamında davacı tarafından zarar gören 3. kişilere ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nin 95/2 maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.Tüm dosya kapsamına göre; somut olayda dava konusu olayda hasar ve kusur Tespiti yönünden trafik kazasının meydana gelmesinde; Önceden teknik olarak belirlenmiş trafik kurallarına karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... plakalı ticari otomobil sürücüsü dava dışı ...' ın "100 Oranda Asli ve Tam Kusurlu" olduğu, trafik görevlileri tarafından düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağında herhangi bir kural ihlali bilgisi belirtilmeyen; Yol kenarında park halinde durmakta iken çarpılmaya maruz kalan ... plakalı araçların dava dışı maliki/sürücülerinin kazada etkileri olmadığı, alabilecekleri bir tedbir bulunmadığı ve "Tamamen Kusursuz" oldukları, Kaza tarihinde ... plakalı ticari otomobilin maliki olan davalı ...' nın ise normal olarak (KTK' nun 85. Md. işleten) kurallar gereği araç sürücüsü dava dışı ...' ın kusuru oranında, adı geçen sürücüyle birlikte müştereken ve müteselsilen sigorta sorumlu olacağı anlaşılmakla ( davalı ...' nın vekilinin cevap dilekçesinde özetle, ...Davalı müvekkil ile, dava dışı ... Otomotiv ... ... şirketi arasında 15.04.2005 tarihinde ticari plaka kira sözleşmesi akdedildiği; Sözleşmenin akdedildiği günden, günümüze kadar olan 20 yıllık süreçte de müvekkil yalnızca plakasını söz konusu dava dışı şirkete kiralamış olup aracı kimin kullandığı, aracın ne zaman kullanıldığı veyahut kullanılmadığı konusunda bir bilgisi bulunmadığı; dolayısıyla söz konusu kaza tarihinde müvekkilin aracın işleteni olmadığı açık olduğundan müvekkili huzurdaki davada hiçbir şekilde taraf sıfatı bulunmadığı Belirtilmiş ise de söz konusu sunulan kira sözleşmesi yılının 2005 olduğu aradan geçen zaman dikkate alınarak ve yine süre sonunda plakanın mal sahibine devrolacağının belirtilmesi karşısında öne sürülen iddiaların bir geçerliliğinin olduğuna dair somut bir delil sunulmadığı yani dava konusu aracın oluşan kazasında davalının sorumluluğunu ortadan kaldıracak bir durumun ispatlanamadığı kanaati ile) nörolojik yönden de ... plakalı araç sürücüsü ...' ın 07.11.2022 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 1,58 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran (salt- tek başına) alkole bağlı olarak meydana geldiği tespiti ile ... plakalı dava konusu araçta meydana gelen gerçek zararın hasar tarihi itibariyle KDV hariç 19.000,00 TL, KDV dahil 22.494,70 TL olduğu hesaplanmakla sonuç olarak davacı trafik sigortacısı tarafından zarar gören için yapılan tazminat ödemesinin nitelik bakımından poliçe kapsamında olduğu, yapılan belirlemeler doğrultusunda gerek sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında tam kusurlu olması, gerekse de kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleştiği hususları bir bütün olarak ele alındığında, anılan mevzuat hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda sigortacılık yönünden dosyada rücu şartlarının oluştuğu ve rücu sorumlusuna karşı bedeelin rücu kabiliyeti olduğu kanaatine varılarak açılan davanın kısmen kabulüne belirlenen gerçek zarar bedeli olan Takibin 22.494,70 tl asıl alacak ve 2.202,01 tl faiz üzerinden takibine devamına, alacak likit olmadığından tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının .... İCRA DAİRESİ 2024/... ESAS sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen İPTALİNE, Takibin 22.494,70 tl asıl alacak ve 2.202,01 tl faiz üzerinden takip koşullarında devamına,2-Tazminat isteminin REDDİNE,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince alınması gereken 1.687,03-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan harçtan mahsubu ile eksik kalan 1.071,63-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 24.696,71-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 3.472-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan ilk gider, tebligat ve müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 29.734,30-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 25.274,15 tl sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,7-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdır.Hakim¸e-imzalıdır.