menemen usûlüne adalet evrakı görüşü istinaden başvuran istemi uyuşturucu bakanlığının

Anahtar kelimeler: Menemen Usûlüne Adalet Evrakı Görüşü İstinaden Başvuran İstemi Uyuşturucu Bakanlığının

10. Ceza Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

SUÇ

: Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

İNCELEME KONUSU KARAR

: Mahkûmiyet

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN

: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile hükümlü hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 191/1, 62/1 ve 43/1. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 08.09.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 17.09.2024 tarihli ve ██████████ sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2024 tarihli ve KYB-██████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.10.2024 tarihli ve KYB-██████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, sanığın inceleme konusu █████/2020 tarihli eylemine ilişkin olarak Menemen Cumhuriyet Başsavcılığının █████/2020 tarihli ve █████████ esas sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasına ilişkin yapılan yargılama sonunda sanığın mahkûmiyetine ilişkin Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2023 tarihli kararının istinaf edilmeksizin █████/2023 tarihinde kesinleştiği,

Yine sanığın inceleme dışı █████/2018 tarihli aynı türden eylemine ilişkin olarak Menemen Cumhuriyet Başsavcılığının █████/2020 tarihli ve ████████ esas sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasına ilişkin yapılan yargılama sonunda sanığın, 5237 sayılı Kanun'un 191/1 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2020 tarihli ve ████████ esas, ███████ sayılı kararının istinaftan feragat üzerine █████/2022 tarihinde kesinleştiği nazara alındığında,

Somut olayda, inceleme dışı Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas esas sayılı dosyasına konu suç tarihinin █████/2018, iddianame tarihinin █████/2020 olduğu, inceleme konusu Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasına konu suç tarihinin █████/2020, iddianame tarihinin ise █████/2020 olduğunun anlaşılması karşısında,

İnceleme konusu Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasına konu █████/2020 tarihli eylemin, Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyası kapsamında yer alan █████/2020 tarihli iddianameden önce işlendiği ve iki eylem arasında hukukî kesinti oluşmadığı nazara alındığında, Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada, zincirleme suç hükümleri uygulanarak tek bir uyuşturucu madde kullanmak suçundan mahkûmiyet kararı verilip, dosya safahati itibariyle birleştirme imkânı kalmayan Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasından █████/2020 tarihinde verilen mahkûmiyet hükmünün mahsubuna karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla,

1- Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2023 tarihli kararı ile zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiş ise de; sanık hakkında Menemen Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen █████/2020 tarihli iddianamede anılan Kanun'un 43. maddesinin uygulanmasına ilişkin istemde bulunulmadığının anlaşılması karşısında, mahkemesince sanığa 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226/3. maddesi gereğince ek savunma için süre verilmesi ve bu sürede sanığın ek savunması alındıktan sonra karar verilmesi gerekirken, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- Kabule göre de,

A- Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin █████/2023 tarihli kararı ile zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiş ise de, hangi tarihlerde gerçekleştirilen eylemlerin zincirleme suçu oluşturduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmaksızın 5237 sayılı Kanun'un 43/1. maddesi uyarınca 1/4 oranında artırım yapılmasında,

B- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 61/4. maddesinde belirtilen “Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hâllerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır.” hükmü ile aynı Kanun'un 61/5. maddesinde belirtilen “... belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.” hükümleri uyarınca sanık hakkında yüklenen suçtan dolayı 5237 sayılı Kanun'un 191/1. maddesi uyarınca uyarınca temel cezanın belirlenmesini müteakip, önce zincirleme suç nedeniyle artırıma ilişkin anılan Kanun'un 43/1. maddesi, ardından takdirî indirime ilişkin aynı Kanun'un 62/1. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, takdirî indirime ilişkin 62/1. maddenin uygulanmasını takiben artırıma ilişkin 43/1. maddenin uygulanması suretiyle 5237 sayılı Kanun'un 61. maddesi kapsamında sıralama hatası yapılarak karar verilmesinde,

C- Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin zincirleme suç hükümleri uygulanmak suretiyle verilen █████/2023 tarihli kararında, dosya safahati itibariyle birleştirme imkânı kalmayan Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasından █████/2020 tarihinde verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmünün mahsubuna karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde,

İsabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Şüpheli hakkında, 08.03.2020 tarihli eylemi nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Menemen Cumhuriyet Başsavcılığının 11.09.2020 tarihli ve █████████ Soruşturma, █████████ Esas, █████████ sayılı iddianamesi ile, birleştirme talepli kamu davası açıldığı, iddianamede herhangi bir eylem anlatımı bulunmadığı,

B. Yapılan yargılama sonucunda; Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.09.2021 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 191/1 ve 62/1. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının anılan Kanun'un 51. maddesi gereğince ertelenmesine ve 1 yıl 8 ay denetim süresi belirlenmesine karar verildiği, sanığın istinaf talebi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin 17.05.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozulmasını müteakip Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 20.06.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 191/1, 62/1 ve 43/1. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin kesinleştiği,

Anlaşılmıştır.

D. Dosya kapsamına göre;

1. Ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yargılama faaliyetinin yapılabilmesi ve hüküm kurulabilmesi için yargılamaya konu edilecek eylemle ilgili, usulüne uygun olarak açılmış bir ceza davası bulunması gerekmektedir. 5271 sayılı CMK'nın 170. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ceza davası, dava açan belge niteliğindeki icra ceza mahkemesine verilen şikâyet dilekçesi, son soruşturmanın açılması kararı gibi istisnai hükümler dışında kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır. Anılan Kanun'un 170. maddesinin dördüncü fıkrasında da "İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5271 sayılı CMK'nın 225. maddesinde ise "Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu madde gereğince hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise, ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir.

Anılan kanuni düzenlemelere göre, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu iddia olunan eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması kanuna açık aykırılık oluşturacaktır. Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak ifade edilen bu ilke uyarınca hâkim, ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuki çözüme kavuşturacaktır.

Dolayısıyla, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan düzenlenen iddianame içeriğinde de, kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına esas alınan eylem anlatımının yanında ve 5237 sayılı TCK'nın 191/4-a maddesinde yer alan yükümlülük ihlâlinin ya da 5237 sayılı TCK'nın 191/4-b-c maddelerinde yer alan ihlâl sayılan eylem anlatımının, kamu davası 5237 sayılı TCK'nın 191/6. maddesi kapsamında açılıyorsa bu eylem anlatımının açık bir şekilde yer alması gerekmektedir.

Ancak, dosyanın incelenmesinde, Menemen Cumhuriyet Başsavcılığının 11.09.2020 tarihli ve █████████ Soruşturma, █████████ Esas, █████████ sayılı iddianame içeriğinde 08.03.2020 tarihli eyleme ilişkin herhangi bir anlatıma yer verilmediği gözetilmeksizin sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

2. Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli kararı ile zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiş ise de; sanık hakkında Menemen Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 11.09.2020 tarihli iddianamede anılan Kanun'un 43. maddesinin uygulanmasına ilişkin istemde bulunulmadığının anlaşılması karşısında, mahkemesince sanığa 5271 sayılı CMK'nın 226/3. maddesi gereğince ek savunma için süre verilmesi ve bu sürede sanığın ek savunması alındıktan sonra karar verilmesi gerekirken, savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi,

3. Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli kararı ile zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiş ise de, hangi tarihlerde gerçekleştirilen eylemlerin zincirleme suçu oluşturduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmaksızın 5237 sayılı TCK'nın 43/1. maddesi uyarınca 1/4 oranında artırım yapılması,

4. 5237 sayılı TCK'nın 61/4. maddesinde belirtilen “Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hâllerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır.” hükmü ile aynı Kanun'un 61/5. maddesinde belirtilen “... belirlenen ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsî sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.” hükümleri uyarınca sanık hakkında yüklenen suçtan dolayı 5237

sayılı TCK'nın 191/1. maddesi uyarınca uyarınca temel cezanın belirlenmesini müteakip, önce zincirleme suç nedeniyle artırıma ilişkin anılan Kanun'un 43/1. maddesi, ardından takdirî indirime ilişkin aynı Kanun'un 62/1. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, takdirî indirime ilişkin 62/1. maddenin uygulanmasını takiben artırıma ilişkin 43/1. maddenin uygulanması suretiyle 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi kapsamında sıralama hatası yapılarak karar verilmesinde,

5. Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin zincirleme suç hükümleri uygulanmak suretiyle verilen 20.06.2023 tarihli kararında, dosya safahati itibariyle birleştirme imkânı kalmayan Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasından 22.10.2020 tarihinde verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmünün mahsubuna karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

B. Menemen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı CMK'nın 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.12.2025 tarihinde karar verildi.