görmeden yakıtın ekleyerek kredili kurumsal otomatik taşıt yanca çözüm tanıma

Anahtar kelimeler: Görmeden Yakıtın Ekleyerek Kredili Kurumsal Otomatik Taşıt Yanca Çözüm Tanıma

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Vekâletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı şirketin kurumsal çözüm ortaklarından akaryakıt aldığını, taşıt tanıma sistemi üzerinden alınan yakıtın davalı firma tarafından fatura edildiğini ve söz konusu fatura bedellerinin müvekkilinin kredili otomatik ödeme hesabından davalı tarafça tahsil edildiğini, söz konusu sistemle müvekkilinin, davalı firmanın kurumsal ortaklarından alınan indirimden kısmen faydalandığını ve davalı yanın indirimli fiyatının üzerine kar ekleyerek ticari kazanç elde ettiğini, davalı yanca haksız ve herhangi bir hukuki dayanağı bulunmayan ... tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli "Sözleşme Fesih Cezası " açıklamalı fatura keşide edilmek suretiyle müvekkilinin ... IBAN numaralı kredili otomatik ödeme hesabından 100.000,00 TL çekim yaptığını, müvekkilinin kredili otomatik ödeme hesabı bulunması ve taraflar ile ilgili banka nezdinde yapılan sözleşme gereği davalı yanın fatura ibrazı sonrası ödeme yapıldığını, söz konusu ödeme işlemi yapılan protokol gereği müvekkilinin rıza veya onayı olmadan yapılabildiğini, davalı yan tarafından keşide edilen sözleşme fesih cezası açıklamalı faturanın herhangi bir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı şirketçe 23.07.2025 tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli "Sözleşme Fesih Cezası " açıklamalı faturaya karşılık olarak aynı tarihli ... seri numaralı iade faturası düzenlenmişse de davalı yanca ihtilaf konusu fatura bedeli sözleşmeli bankaya ibraz edilerek fatura bedeli tahsil edildiğini, davalı yanın fatura bedeline ilişkin herhangi bir hizmet vermediğini, taraflar arasında yürürlükte bulunan herhangi bir sözleşme ve sözleşmenin feshine ilişkin bir ceza şartı da bulunmadığını, anılan sebeplerle davalı tarafından haksız ve mesnetsiz şekilde keşide edilip tahsil edilen bedelin iadesi amacıyla ... 28. İcra Müdürlüğü'nün...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, taraflar arasında arabuluculuk başvurusu yapılmışsa da söz konusu müzakerelerde anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle davalının ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı yandan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili olduğu şirketin, uzun yıllardır ...'in Türkiye Genelinde Distribütör firması olduğunu, davacı şirketle 29.01.2021 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi imzaladığını, sözleşme kapsamında davacı şirkete belirli sayıda taşıt tanıma cihazı teslim edildiğini, iskonto oranları belirlendiğini ve faturalandırıldığını, müvekkili şirket tarafından cihazların aktif hale getirilmesiyle birlikte, davacı şirket adına ... açıldığı ve yakıt alımlarının bu sistem üzerinden yapıldığını, ilgili sözleşme uyarınca, araçlara yerleştirilen tanıma cihazları sayesinde yapılacak her yakıt alımı için ... üzerinden ödeme alınması ve sözleşmede kararlaştırılan fesih şartlarının gerçeklemesi halinde müvekkili şirketin, cihaz başına belirlenen cezai şartı ... limiti üzerinden tahsil edebileceğinin hüküm altına alındığını, bu doğrultuda, sözleşmenin temel şartlarından biri, davacının yeterli limite sahip ... hesabını sözleşme süresince açık tutması gerektiğini, ... sistemi bu sözleşme kapsamında teminat ve tahsilat aracı olarak kullanıldığını, Sözleşmenin 7. maddesi uyarınca davacının sözleşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi, süresinden önce sözleşmeyi feshetmesi, davacının adına ... kapsamında kredi tanımladığı banka tarafından söz konusu ... kredisinin veya ...'nin iptaliyle ilgili müvekkili şirkete bilgi gelmesi durumunda cezai şartı ... üzerinden tahsil etme ve sözleşmeyi herhangi bir bildirimde bulunmaksızın feshetme hakkı tanındığını, davalı adına ... kredisi tanımlayan bankanın ... Bankası olup, bankadan gelen 22.07.2025 tarihli mail ile davacının ... limitinin ...tarihinde iptal edileceğine dair müvekkiline bilgi verildiğini, davacı şirketin ... limitini iptal ettirmesiyle birlikte, sözleşmenin tarafı olarak yükümlülüklerine devam etmeyeceğini açıkça ortaya koyduğunu, bu doğrultuda, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca müvekkili şirket tarafından 100.000,00-TL bedelli fesih tazminatı davacının ... kredi limitinden tahsil edildiğini, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca, müvekkili şirketin ... hesabı üzerinden davacıya herhangi bir ön bildirimde bulunmaksızın cezai şartı tahsil etme hakkı bulunmadığını, sonuç olarak davacı tarafından ... 28. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasıyla 100.000,00- TL'yi icra takibine koyulması üzerine yapılan itirazın hukuka uygun olduğunu beyan ederek davanın reddini, %20'den aşağı olmamak kaydıyla davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Huzurdaki davada davacı taraf, davalı şirketin kurumsal çözüm ortaklarından akaryakıt almak hususunda anlaşıldığını, davalının ... tarihli ... numaralı 100.000,00 TL bedelli "SÖZLEŞME FESİH CEZASI " açıklamalı fatura keşide ederek davacının kredili otomatik ödeme hesabından 100.000,00 TL çekim yaptığını, bu faturaya karşılık olarak aynı tarihli ... seri numaralı iade faturası düzenlenmişse de davalı yanca ihtilaf konusu fatura bedelinin tahsil edildiğini davalı yan tarafından haksız ve mesnetsiz şekilde keşide edilip tahsil edilen bedelin iadesi amacıyla ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişilmişse de davalı yan tarafından söz konusu takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalı taraf davanın reddini talep etmiştir.

... 28. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı ... Ltd. Şti, borçulunun dosyamız davalısı ..Tic. Ltd. Şti olduğu alacak kaleminin 100.000,00 TL bedelli cari hesap alacağı 242,47 TL işlemiş faiz olmak üzere 100.242,47 TL olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 89. maddesine göre iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede cari hesap sözleşmelerinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK'nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır.

Açık hesap ilişkisi ise önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK'daki cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz (YHGK 28.03.2018 tarih, ...Esas ve ...Karar sayılı ilamı). Huzurdaki davada taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında bir borç ilişkisi bulunduğu, cari hesap ilişkin şartların oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davacı yan cari hesap ilişkisine dayanmış ise de teknik olarak taraflar arasında açık hesap ilişkisi olduğu görülmüştür.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda davacı taraf davalıdan alacağı olduğunu ispatlamak durumundadır.

Dosya, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafça sözleşme fesih cezası adı altında davacının hesabından yapılan 100.000,00 TL ödemenin iadesi için davacının davalı aleyhine başlattığı ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasında takip başlatmakta haklı olup olmadığı, davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı hususunda rapor sunmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişiler dosyaya sunduğu █████/2026 tarihli raporda; Taraflar arasındaki somut uyuşmazlığın, 29.01.2021 tarihinde akdedilen Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesinin süresinden önce feshi sebebiyle davacı tarafından ödenen fesih tazminatın hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iadesine yönelik davalı aleyhine ... 28. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasından neşet ettiği; Sözleşmenin 29.01.2021 tarihinde akdedildiği göz önüne alındığında, 22.07.2025 tarihi itibarıyla banka hesabının kapatılacağı yönündeki bilgi üzerine bayinin, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca süresi öncesinde sözleşmenin sona erdirilmesi sebebiyle fesih tazminatı talep etmesinin yerinde olduğu, Sözleşmeye tabi kılınan araçların adedinin fesih tazminatının hesaplanmasında önem teşkil ettiği, dosya münderecatında bu hususta net bir bilgi ve belge mevcut olmamakla birlikte sözleşmenin son sayfasında plakaları ve yakıt türüne el yazısı ile yer verilen 7 araç esas alındığı takdirde davalı tarafından fatura edilen 100.000- TL'lik fesih tazminatı bedelinin sözleşmeden kaynaklandığı, Tüm bu sebeplerle davacının itirazı iptali talebinin yerinde olmadığı yönünde rapor ibraz etmiştir.

Taraflar arasında akdedilen taşıt tanıma sistemi sözleşmesinin incelenmesinde Şüpheye mahal vermemek adına, Müşteri'nin yeterli limite sahip kredili hesabını Sözleşme süresince açık tutması işbu Sözleşmenin temel şartıdır. Kredili hesapta yeterli bakiye bulunmaması veya herhangi bir talimat veya banka tarafından Bayi'ye Müşteri'nin kredi hesabının herhangi bir nedenle kullanılamıyor veya yetersiz bakiyede olduğunun bildirilmesi, BAYİ'inin işbu Sözleşmeyi haklı nedene dayanarak feshi için gerekçe teşkil edecektir ve bu durumda Sözleşme'nin 7'nci maddesinde belirtilen usul uygulanacaktır.” denmiştir.

Sözleşmenin 7.FESİH maddesinde “Taraflardan herhangi birinin bu sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlere uymaması durumunda MÜŞTERİ'nin adına ... kapsamında kredi tanımlandığı banka tarafından söz konusu ...kredisinin veya ...'nin iptaliyle ilgili BAYİ'ye bilgi gelmesi durumunda MÜŞTERİ'nin BAYİ'ye olan vadesi gelmiş! gelmemiş olan tüm borçlarının derhal muaccel olarak ve BAYİ'nin MÜŞTERİ'ye ihbarda bulunmaksızın uhdesinde bulunan faturaları, cihaz bedellerini ve sair ceza şartı bedellerini ilgili DBS-DTS hesabından ya da BTM'den tahsil edecektir, diğer taraftan sözleşmeyi herhangi bir bildirimde bulunmak zorunda olmaksızın tek taraflı olarak ve derhal feshetme hakkına sahiptir. MÜŞTERİ'nin bu Sözleşme'deki edimlere uymaması ya da yukarıdaki 2.1.8 maddesi gereğince belirlenen alım miktarının yerine getirilmemesi dolayısıyla beher Sözleşme yılı itibarıyla iskonto farkının doğması ve sözleşmenin zamanından önce MÜŞTERİ tarafından feshi durumunda; bu madde kapsamında Bayi'ye tanınan hak ve yetkilere ilaveten MÜŞTERİ, cihaz başı 500$+KDV'yi fesih tazminatı (BAYİ uygun görmesi durumunda 300,00 $+KDV haricinde MÜŞTERİ'nin tutumuna göre TL olarak uygun gördüğü tutarı da tahsil edebilecektir.) adı altında Bayi'a öder. Bu durumda dilerse ... tek taraflı olarak derhal işbu Sözleşmeyi feshetme hakkına sahiptir. BAYİ gerek gördüğü takdirdeherhangi bir mükellefiyetle bağlı olmaksızın işbu sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Anlaşmanın süresi içinde dolması veya feshini takiben MÜŞTERİ, BAYİ'ın ariyeten kendisine vermiş olduğu ekipmanları Bayiye 1 ay içerisinde iade edecektir. Bu ekipmanların sökülme işlemleri MÜŞTERİ tarafından yetkili servislere yaptırılacaktır.” denmiştir.

Davacının sözleşme gereği hesabının bulunduğu ... Bankasından davalıya gelen █████/2025 tarihli mailde davacı şirket lehine tahsis edilen100.000,00 TL limit ve talimat, Banka/Şube Kararı doğrultusunda 23.07.2025 tarihinde mesai saati sonu itibariyle iptal edilecek olup, firmanın sistemde olan açık faturası bulunamamaktadır.” denilerek davacının hesabının kapatılacağı davalıya iletilmiştir.

Sözleşmenin 7. Maddesi gereği, müşterinin banka hesabının kapatılacağına yönelik Bayi'ye yapılan ihbar üzerine tüm ödenmemiş faturaların muaccel olacağının yanısıra, müşterinin cihaz başına 500USD + KDV (Sözleşmede BAYİ'nin tutumuna göre 300 USD + KDV veyahut TL cinsinden fatura düzenleyebileceği belirtildiğinden ve taraflar arasındaki sözleşmede 7 adet araç açık bir şekilde belirtildiğinden davalının davacı aleyhine 3500 USD+ KDV tutarında cezai şart düzenleme imkanı ve hakkı bulunmakta olup davalının davacıdan 100.000,00 TL cezai şart talep etmesinin taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesine uygun olduğu kanaatine varılarak davacının davalıdan cezai şartın iadesine yönelik bir alacağı bulunmadığı kanaatine varılmış ve davanın reddine karar verilmiş, alacağın varlığı yapılan yargılama neticesinde ortaya çıktığından davacının takip başlatmakta kötüniyetli olmadığı kanaaatine varılmış ve davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın reddine

2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine

3-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.210,69-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 478,69-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğine göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Kullanılmayacak olan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır