tersanesi sıhhi mezun sınavı tesisat ederken komutanlığının ocak yüksekokulu yapmış

Anahtar kelimeler: Tersanesi Sıhhi Mezun Sınavı Tesisat Ederken Komutanlığının Ocak Yüksekokulu Yapmış

9. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., █████████ K.

DAVA TARİHİ

: 20.07.2023

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 43. İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bakanlığa bağlı ... Tersanesi Komutanlığının yapmış olduğu sözlü sınavı Ocak 2001 tarihinde kazandığını, hâlen güvenlik soruşturması devam ederken 21.03.2001 tarihinde ... Üniversitesi İzmir Meslek Yüksekokulu Sıhhi Tesisat bölümünden mezun olduğunu, 15.06.2001 tarihinde davalı işyerinde çalışmaya başladığını, üyesi bulunduğu ... Sendikası ile bağıtlanan 28. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi'nin 21/b-(1.ç.1.) hükmüne göre öğrenim durumu nedeniyle davacının ilk işe girişte 13. dereceden işe başlatılması gerektiği hâlde 9. dereceden başlatıldığını, hatalı intibak işlemlerinden dolayı ücretlerinin eksik ödendiğini, bu nedenle işe 13. dereceden başlatılması gerektiğinin tespiti ile ücret farkı, ikramiye farkı ve ilave tediye farkı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının 15.06.2001 tarihinde toplu iş sözleşmesi hükümlerine uygun olarak borucu meslek kodunda endüstri meslek lisesi mezunu olarak işe başladığını, işe başladığı tarihte ön lisans mezuniyetine ait herhangi bir belgeyi İdareye sunmadığını, 18. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi'nin "Yanlış işe alma ve ücret intibakı" başlıklı 41. maddesinin: "Bu sözleşmeye aykırı hizmet akdi yapılamaz. Ancak, sözleşmede belirtilen ücret derecelerinin üstünde veya altında işçi alınmış ve işe alınma tarihi üzerinden iki yıl geçmemiş ise; (a)İşçi bulunması gereken ücret derecesinin üstünde işe alınmış ise derecesi, sözleşmedeki koşullara göre intibak ettirilir. Ancak, fazla ödemede bulunulmadığı gerekçesi ile geriye doğru ücret kesintisi yapılmaz. Yeni ücret derecesi intibakı kabul etmeyen işçinin yasal hakları ödenerek hizmet akdi feshedilir.(b)İşçi sözleşme şartlarına göre alınması gereken ücret derecesinin altında işe alınmış ise aradaki ücret farkları, işlemin yapıldığı tarihten geçerli olmak üzere işçiye verilir ve işçi hakkı olan ücret derecesine intibak ettirilir.(a) ve (b) fıkralarında belirtilen yanlış işe alma ve yanlış intibak işlemini yapanlar hakkında işverence kanuni işlemler yapılır." hükmünü içerdiğini, davacı işçinin dava dilekçesinde bahsettiği gibi işe giriş tarihinden önce ön lisans mezuniyeti bulunuyor olsa dahi o dönemde yürürlükte bulunan düzenleme gereğince iki yıllık müracaat tarihini geçirmiş olduğunu, ilk defa 15.09.2021 tarihinde yapılan başvuruya konu alacakların zamanaşımına uğramış olduğunu, yapılan işlemlerde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığını, davacının taleplerinin haksız olduğunu, yanı sıra talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin de yasal dayanaktan yoksun olunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla: davanın, davacının faydalandığı toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca 4 üst ücret derecesinden (13. ücret derecesinden) işe başlaması gerektiğinin tespiti ile buna bağlı olarak toplu iş sözleşmesi kaynaklı ücret farkı, ikramiye farkı, ilave tediye farkı alacaklarının tahsiline ilişkin olduğu,15.06.2001 tarihinde davalı işyerinde işe başlayan davacının 14.07.2023 olan dava tarihi itibarıyla çalışmasının devam ettiği, davacının 27.06.2001 tarihinde üye olduğu ... Sendikası ile ... ve ... İşverenler Sendikası (...) arasında Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı işyerleri için imzalanan 01.03.2001-28.02.2003 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden faydalandığı, anılan toplu iş sözleşmesinin "Onüçüncü Ücret Derecesinden İşe Alınacak İşçiler" başlıklı 38. maddesinin; "Bu ücret derecesine aşağıda yazılı eğitim, öğrenim ve iş hayatı bulunanlar alınır...(f.) En az (2) yıl teknik öğrenim veren ön lisans okulu mezunları, Meslek Yüksek Okulu Teknik Bölüm mezunları." hükümlerini içerdiği, davacının ... Üniversitesi İzmir Meslek Yüksekokulundan sıhhi tesisat teknikeri ünvanını aldığı kaydını içeren 21.03.2001 tarihli diplomasının, 20.06.1997 tarihli Tesisat Teknoloji bölümü mezuniyetli meslek lisesi diplomasının, 30.06.2019 mezuniyet tarihli ... Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ön lisans diplomasının sunulu olduğu tespit edilmekle davacının söz konusu toplu iş sözleşmesinin 38. maddesi uyarınca 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle yargılama esnasında resen tefrik edilen ancak akabinde yeniden birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 15.06.2001 tarihinde davalı işyerinde işe başladığı ve dava tarihi itibarıyla da çalışmasının devam ettiği, davacının 27.06.2001 tarihinde üye olduğu ... Sendikası ile ... arasındaMillî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı işyerleri için imzalanan 01.03.2001-28.02.2003 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinden faydalandığı, anılan toplu iş sözleşmesinin "Onüçüncü Ücret Derecesinden İşe Alınacak İşçiler" başlıklı 38. maddesinin; "Bu ücret derecesine aşağıda yazılı eğitim, öğrenim ve iş hayatı bulunanlar alınır....(f) En az (2) yıl teknik öğrenim veren önlisans okulu mezunları, Meslek Yüksek Okulu Teknik Bölüm mezunları." hükümlerini içerdiği, özlük dosyasında davacının; ... Üniversitesi İzmir Meslek Yüksekokulundan sıhhi tesisat teknikeri ünvanını aldığı kaydını içeren 21.03.2001 tarihli diplomasının, 20.06.1997 tarihli Tesisat Teknoloji bölümü mezuniyetli meslek lisesi diplomasının, 30.06.2019 mezuniyet tarihli .... Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ön lisans diplomasının bulunduğu, bu durumda davacının toplu iş sözleşmesinin 38/f hükmü uyarınca davalıya ait işyerinde ilk işe başladığı tarih itibarıyla 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiğinin tespitine yönelik Mahkeme kararında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı; davacı davalıya ait işyerinde ilk işe başladığı tarih itibarıyla 13. ücret derecesi yerine 9. ücret derecesinden işe başlatıldığından sonraki kademe ve derece terfilerinin de hatalı yapıldığı, davacının alması gereken ücretlerin eksik ödendiği, ıslahla arttırılan ve hüküm altına alınan alacak miktarlarının zamanaşımınına uğramadığı, hesaplama yöntemi ile faiz tür ve başlangıcı bakımından kararda herhangi bir hatanın bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davaya konu alacakların belirlenebilir alacaklar olmaları nedeniyle belirsiz alacak davasına konu edilmelerinin usule aykırı olduğunu, hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini,

2. Dava açmak ve dava konusu alacakları talep etmek yönünden zamanaşımı süresinin geçirilmiş olduğunu, davanın süre yönünden reddi gerektiğini,

3. İdarenin yapmış olduğu işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğunu, davanın haksız bulunduğunu,

4. Bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını,

5. Dava konusu alacak bakımından yasal faiz yerine en yüksek işletme kredi faizi işletilmesinin hatalı olduğunu,

6. Mahkemenin yeterli araştırma ve inceleme yapmaksızın karar verdiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının eğitim durumu ve önceki hizmet süresine göre derece kademesinin doğru belirlenip belirlenmediği ile intibakına göre ücret farkı, ilave tediye farkı ve ikramiye farkı alacaklarının bulunup bulunmadığına ve faize ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta; davalı Bakanlığa bağlı ... Tersanesi Komutanlığında 15.06.2001 tarihinde borucu meslek kolunda Endüstri Meslek Lisesi mezunu olarak 9. ücret derecesinden işe başlatılan davacının esasen işe başlama tarihinden öncesine ait olmak üzere ... Üniversitesi İzmir Meslek Yüksekokulundan sıhhi tesisat teknikeri ünvanını aldığı kaydını içeren 21.03.2001 tarihli diplomasının, 20.06.1997 tarihli Tesisat Teknoloji bölümü mezuniyetli meslek lisesi diplomasının, 30.06.2019 mezuniyet tarihli .... Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi ön lisans diplomasının bulunduğu görülmekle, davacının 27.06.2001 tarihinde üyesi olduğu ... Sendikası ile ... arasında "... ve İçişleri Bakanlığı'na bağlı işyerleri" için imzalanan 01.03.2001-28.02.2003 yürürlük süreli 18. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin "Onüçüncü Ücret Derecesinden İşe Alınacak İşçiler" başlıklı 38. maddesinin (f) bendinde "En az (2) yıl teknik öğrenim veren önlisans okulu mezunları, Meslek Yüksek Okulu Teknik Bölüm mezunlarının" da sayılmış olduğu düzenleme gereğince Mahkemenin davacının işe girişte 13. ücret derecesinden işe başlatılması gerektiği yönündeki tespiti yerindedir.

Ne var ki davacı işçinin işe girişte meslek yüksek okulundan tekniker ünvanı ile mezuniyetine dair 21.03.2001 tarihli diplomasını davalı Bakanlığa bildirmemesi nedeniyle davalının intibakın hatalı yapılmasında kusuru bulunmadığı, buna göre ancak diplomanın Kuruma ibraz tarihinden sonraki dönem bakımından fark alacak talebinde bulunulabileceği gözetilmeksizin yalnızca zamanaşımına uğramayan dönem bakımından hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Mahkemece davalı Bakanlığın cevap dilekçesindeki diplomanın kendilerine ilk defa 15.09.2021 tarihinde sunulmuş olduğu yönündeki beyanı da gözetilerek, davacının diplomasını davalıya ibraz tarihi tespit edilip, arabuluculuk son tutanak tarihine dek olan dönem bakımından fark alacakların hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.