sok cad satımdan uhdesinde yaşanan olayı mah sayıda şubesine istirdat

Anahtar kelimeler: Sok Cad Satımdan Uhdesinde Yaşanan Olayı Mah Sayıda Şubesine İstirdat

T.C

İSTANBUL

15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkilinin uhdesinde iken, müvekkiline ait ... Mah. ... Sok. No: 11/A .../İstanbul adresindeki işlerinde █████/2018 tarihinde yaşanan hırsızlık olayı neticesinde çok sayıda taşınır eşya ile birlikte ... ... Şubesine ait, keşide tarihi 25.10.2018, seri numarası ... ve miktarı 30.000,00 TL olan çek, ... Bankası ... Şubesine ait, keşide tarihi 30.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 37.000,00 TL olan çek, ... Bankası ... Şubesine ait, keşide tarihi 30.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 15.700,00 TL olan çek, ... Bankası ... ... Cad. Şubesine ait, keşide tarihi 20.11.2018, seri numarası ... ve miktarı 30.000,00 TL olan çek, ... ... ... Cad. Şubesine ait, keşide tarihi 15.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 25.000,00 TL olan çek ve ... ... Şubesine ait, keşide tarihi 30.01.2019, seri numarası ... ve miktarı 13.000,00 TL olan çeklerinin çalındığını, hırsızlık olayına ilişkin suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu çekler hakkında İstanbul Anadolu ... Başsavcılığı 2018/... Sor. No sayılı dosyasıyla soruşturmanın devam ettiğini, davaya konu çeklerin içerisinde bulunduğu 20 adet çek ve 3 adet senet yönünden İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasından Çek İptali Davası açıldığını, çok sayıda kıymetli evrak yönünden ödemen men yasağı kararı verildiğini, çalıntı çekler hakkında ödemeden men yasağı kararı verilmiş olmasına rağmen ve çek iptali davası henüz devam ederken çalıntı çeklerin icra takibine konu edildiğini, iptal kararı verilmeden önce ortaya çıkan çekler yönünden İstanbul .... Asliye Tic. Mah. 2018/... Esas sayılı dosyasından davaya konu çekleri elinde bulunduran davalıya karşı istirdat davası açmak için taraflarına süre verildiğini, huzurdaki iş bu davanın ikame edildiğini, davalı tarafın çeki kötüniyetli bir şekilde iktisap ve tahsil ettiğini, davalı tarafın söz konusu çeki ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini, faktoring şirketinin müşterisinden temliken aldığı bir alacağı takip edebilmesi için; alacak bir kambiyo senedinden kaynaklansa bile faktoring sözleşmesi ile beraber alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri de bulundurmak zorunda olduğunu, davalı tarafça alacağın tahsili için çeklerdeki bütün ciro silsilesine karşı takip yapılmış gibi gösterildiğini, ancak davalı tarafça takibe geçildikten bir süre sonra davalıdan önceki son ciranta ile ilgili ... ELEKTRONİK hakkındaki takipten sebepsiz olarak feragat edildiğini, bu durumun dahi başla başına ortada gerçek bir alacak borç ilişkisi olmadığı gibi davalı faktoring firmasının üzerine düşün tüm sorumluluğunu yerine getirmediğini ve ortada danışıklı bir işlem olduğunun açık göstergesi olduğunu, dava konusu 5 adet çekin ... firması tarafından icra takibene konu edildiğini, icra takibine konu dosya borcunun ilgili icra müdürlüklerine bir kısmı cirantalar bir kısmı da müşteri çeki olması nedeniyle müvekkili tarafından itirazı kayıt altında icra dosyasına depo edildiğini belirterek öncelikle davalının dava konusu edilen ve istirdadı talep olunan miktar tutarınca malvarlığına ihtiyati haciz veya tedbir konulmasına, yargılama neticesinde davanın kabulüne, dava konusu çekler ile ilgili çek zayi davasının derdest olması ve savcılıkta yer alan hırsızlık soruşturması neticesinde toplanacak deliller ve sair tüm deliller anlaşılacağı üzere müvekkilinin dava konusu çekler yönünden haklı ve yetkili sıfatıyla alacaklısı olduğunun tespiti ile her bir çek yönünden ayrı ayrı ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2018 tarih 30.000,00 TL bedelli çek için .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası üzerinden ödenen 42.458,17 TL'nin, ... Bankası ... Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 tarihli 37.000,00 TL bedelli çek için .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile tahsil edilen çek bedeli olan 37.000,00TL'nin, ... Bankası ... şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2018 Tarihli 15.700,00 TL bedelli çek için .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyası üzerinden ödenen 20.473,92 TL'nin, ... Bankası ... ... Cad. Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 keşide tarihli 30.000 TL bedelli çek için.... İcra Müdürlüğünün 2018/... E. Sayılı dosyası üzerinden ödenen 38.085,48 TL'nin, ... ... ... Cad. Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek için .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyası üzerinden ödenen 32.614,36 TL'nin yetkisiz hamil olan davalı tarafından istirdadına, Uhdesinde bulunmasına rağmen henüz icra takibene konu edilmeyen ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2019 Tarihli 13.000,00 TL Bedelli çekin yetkili hamil olmaları sebebiyle davalıdan istirdadına vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle;Müvekkili şirket ile dava dışı faktoring müşterisi ... ... arasında █████/2018 tarihli Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, Faktoring müşterisi ... ..., bahse konu Faktoring sözleşmesi uyarınca 24.09.2018 ve 25.09.2018 tarihli Alacak Bilditim Formları ile kendisi tarafından dava dışı ... Elektronik ve Ticaret A.Ş. ("'... Elektrik") adına düzenlenmiş olan Faturalar uyarınca davaya konu; ... ... Şubesine ait, keşide tarihi 25.10.2018, seri numarası 0011662 ve miktarı 30.000,00 TL olan çeki, ... Bankası ... Şubesine ait, keşide tarihi 30.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 37.000,00 TL olan çeki, ... Bankası ... Şubesine ait, keşide tarihi 30.12.2018, seri numarası 0003415 ve miktarı 15.700,00 TL olan çeki, Kuvayttürk ... ... Cad. Şubesine ait, keşide tarihi 15.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 25.000,00 TL olan çekin konu edildiği ilgili icra takipleri neticesinde ödenen miktarlarının istirdadı ile, ... ... Şubesine ait, keşide tarihi 30.01.2019, seri numarası ... ve miktarı 13.000,00TL olan çeki, Müvekkiline ciro etmek suretiyle devrettiğini, bu faktoring işlemi neticesinde de müvekkili tarafından ... ...'e 28.796,00 TL, 10.280,47 TL, 13.832.25 TL, 31.014,08 TL ve 21.894,84 TL' olmak üzere, söz konusu 5 çek için toplamda 105.817,64 TL tutarında finansman sağlandığını ve bahse konu tutar ekte yer alan dekontlardan da görüleceği üzere 24.09.2018 ve 25.09.2018 tarihlerinde ... ...'in ... Iban numaralı hesabına müvekkili şirket tarafından ödendiğini, bahse konu faktoring işlemleri ertesinde müvekkilinin, keşide tarihleri itibariyle davaya konu çekleri bankaya ibraz ettiğini ancak, muhatap bankadan çek tutarını tahsil edemediğini, bunun üzerine faktöring işlemine konu çeklerin tahsili için davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, yine Müvekkili ile dava dişı faktöring müşterisi ... arasında 26.09.2018 tarihli Faktorimng Sözleşmesi imzalandığını, Faktöring Müştaerisi, yukarıda bahse konu Faktoring Sözleşmesi uyarınca, 26.09.2018 tarihli Alacak Bildirim Formu ile kendisi tarafından dava dışı ... Elektronik ve Ticaret A.Ş. ("... Elektrik") adına düzenlenmiş olan| Fatura uyarınca davaya konu; ... Bankası ... ... Cad. Şubesine ait, keşide tarihi 20.11.2018, seri numarası ... ve miktarı 30.000,00 TL olan çeki Müvekkiline ciro etmek suretiyle devrettiğini, Bu faktoring işlemi neticesinde de müvekkili tarafından dava dışı faktoring müşterisi ...'a 27.569,60 TL. tutarında finansman sağlandığını ve bahse konu tutar ekte yer alan ödeme dekontundan da görüleceği Üüzere 26.09.2018 tarihinde ...'ın ... Iban numaralı hesabına müvekkil şirket tarafındarı ödendiğini, Bahse konu faktoring işlemleri ertesinde müvekkilinin, keşide tarihi itibariyle davaya konu çeki bankaya ibraz ettiğini ancak, muhatap bankadan çek tutarını tahsil edemediğini, bunun üzerine faktöring işlemine konu çeklerin tahsili için davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, Müvekkil şirketin, iş bu faktoring işlemleri neticesinde, ilgili faktorinğ müşterilerine işlemlere konu finansmanı sağlamış olduğunu, bu hususta müvekkili şirketin iyi niyetli hamil olduğunu, Buna karşın davacı tarafın söz konusu çekler üzerinde, meşru hamil olduğunu gösterir hiçbir ibare yer almadığını, davacının istirdat talebine ilişkin olarak; Türk Hukukunda çekin isşter hamiline, ister emre yazılı olsun, çek hamili onu kötü niyetle ya da ağır bir kusuru bulunarak ğiktisap etmiş olmadıkça, önceki hamilin elinden ne suretle çıkmış olursa olsun, onu geri vermeye mecbur olmadığını, nitekim TTK.nun 704, Maddesi, “zilyet, iradesi dışında elinden çıkmış olsa bile, para ve hamile yazılı senetleri iyi niyetle edinmiş olan kimseye karşı taşınır davası açamlaz.” hükmünü içerdiğini, müvekkilinin davaya konu çekler bakımından, iyi niyetli hamil olduğunu, müvekkilinin davaya konu; çekler için dava dışı faktöring sözleşmesinin tarafı olan ... ... ve ...'a ödeme yaptığını, İlgili çekler incelendiğinde, müvekkilinin kötü niyetli oldüğunu iddia eden davacı tarafın, davaya konu çekler üzerinde meşru hamil olduğunu kanıtlar hiçbir ibare olmadığı gibi söz konusu çekler üzerinde imzası dahi bulunmadığını, ayrıca davaya konu çeklerin hangi ciro ertesinde davacının elinden çıktığı dahi bilinmediğini belirterek haksız davanın reddine, davacının dava konusunun % 20'sinden aşağı olmamak üzere müvekkile kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafın üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce bilirkişi olarak görevlendirilen Mali Müşavir ... tarafından sunulan █████/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"1. Davalının ibraz olunan e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, davalının 2018 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu,

2. Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin süresinde ve eksiksiz yaptırıldığı, davacının 2018 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu,

3. Dosyaya mübrez bilgi ve belgeler, Davacının ticari defterler kayıtları ile sunulan çek teslim bordrolarına göre davacının dava konusu çeklerin yasal hamili olabileceği,

4. Davalının ticari defter kayıtlarına, göre davalının Dava dışı ... tarafından yine dava dışı ... Elektronik ve Ticaret A.Ş. ("... Elektrik") adına düzenlenmiş olan Fatura uyarınca davaya konu; ... Bankası ... ... Cad. Şubesine ait, keşide tarihi 20.11.2018, seri numarası ... ve miktarı 30.000,00TL olan çeki ciro ile devraldığı, Faktoring işlemine konu çeke istinaden davalının dava dışı faktoring müşterisi ...'a 27.569,60TL ödeme yaptığı,

5. Dava dışı ... ... tarafından yine dava dışı ... Elektronik ve Ticaret A.Ş. ('... Elektrik") adına düzenlenmiş olan Faturalar uyarınca davaya konu toplam tutarı 120.700,00TL olan 5 adet çeki ciro ile devraldığı, Faktoring işlemine konu çeklere istinaden davalının ... ...'e 28.796,00TL, 10.280,47TL, 13.832.25TL, 31.014,08TL ve 21.894,84TL olmak üzere, söz konusu 5 çek için toplamda 105.817,64TL tutarında ödeme yaptığı,

6. 6361 Sayıh Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 38/1 maddesi ile 02.02.2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazetede yayımlanah Faktoring İşlemler,inde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4 ve 5. maddeleri bağlamında, hem ... ...'e ait faturaların hem de ...'a ait faturanın borçlusunun aynı yani “... ELEKTRONİK VE TİCARET A.Ş” olması hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi ... ... tarafından 1 veya 2 gün arayla düzenlenen ..., A-... seri sıra numaralı "sıralı" faturaların aynı müşteriye düzenlenmesi de hayatın olağan akışına aykırı olduğu, buna göre dava dışı ... ELEKTRONİK VE TİCARET A.Ş'nin savcılık dosyasındaki beyanı da göz önüne alınarak faktöring işleminin dayanağı faturaların (vergi hukukunun tabiriyle) “Sahte ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge” olabileceği ve faktöring işleminin sahte faturalara dayanılarak gerçekleştirilmiş olabileceği" sonuç ve kanaatini varıldığını belirtmiştir.

Davalı tarafın itirazları dikkate alınarak dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların iddia ve savunmaları, ibraz edilen deliller ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, uyuşmazlık konusu hakkında ayrıca dosyada mevcut bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların da incelenmesinin istenilmesine dair karar verildiği, Yeminli Mali Müşavir ..., Dr Öğr. Üyesi ... ... ile Banka Emekli Müdürü ... tarafından sunulan █████/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle;

"1- Davacı ... ait 2018 yılı ticari defterlerin sahibi lehine delil olma vasfını haiz olduğu anlaşıldığı,

2- Davalı ... A.Ş.'ne ait 2018 yılına iat ticari defterlerin sahibi lehine delil olma vasfını haiz olduğu anlaşıldığı,

3- Davacı ... ait ticari defterlerinde dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait, ... tarafından keşide edilen 30.12,2018 vade tarihli ... seri numaralı 37,000,00.-TL Tutarlı çek ile ... ... ... Cad. Şubesine ait, ... ... tarafından keşide edilen 15.12.2018 vade tarihli, ... seri numaralı 25.000,00.-TL tutarlı çekin ticari defterlerinde kaydının mevcut olduğu diğer çeklerin ticari defterlerde kayıtlı bulunmadığı,

4-Davalı faktoring şirketi dava dışı ... ... ile dava dışı ...'la faktoring sözleşmelerinin mevcut olduğu,

5-Davalı faktoring şirketi 24-25.09.2018 tarihlerinde dava dışı ... ...'e 105.817,64.-TL, 26.09.2018 tarihinde ise dava dışı ...'a 27.596,60.-TL ödemede bulunduğu ve ödemelerin ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu,

6-İncelemeler 6. Maddede detaylı verilen 3 adet icra dosyası ile 3 adet çek için davalı faktoring şirketi tarafından icra takibi yapılmış ve davacı ... tarafından icra müdürlüklerine ödendiği,

7-Dava konusu senetlerin hamiline yazılı çekler olması sebebiyle, senedin, borçlunun rızası olmaksızın tedavüle çıkarıldığı yolunda bir def'i ileri sürülemeyeceği,

8-Kanunun iyiniyetli hamiline yazılı senet hamilini koruması sebebiyle davalının iyiniyetinin irdelenmesi gerektiği,

Davalının Yönetmelikte belirlenen istihbarat çalışması görevini gerektiği şekilde yerine getirmemesinin iyiniyeti etkileyen bir faktör olup olmadığının mahkemenin takdirinde olduğu" sonuç ve kanaatine ulaşıldığı belirtilmiştir.

GEREKÇE

Mahkememizden verilen █████/2022 tarih ve ... Karar sayılı karara karşı taraf vekilleri tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile mahkememizin anılan kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmakla, İstinaf ilamı doğrultusunda yapılan yargılamada;

Dava, altı adet çekin davacı iş yerinde yaşanan hırsızlık olayı sonucu çalındığı, davalının Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu hükümlerine riayet etmeden çekleri ağır kusurlu olarak iktisap ettiği iddiasıyla takibe konulan beş adet çek için ödenen bedeller ile takibe konu edilmeyen bir adet çekin davalıdan istirdatı istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığa konu çekler; ... ... Şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2018 tarih 30.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 tarihli 37.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2018 tarihli 15.700,00 TL bedelli, ... Bankası ... ... Cad. Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 keşide tarihli 30.000 TL bedelli, ... ... ... Cad. Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli, henüz icra takibine konu edilmeyen ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2019 tarihli 13.000,00 TL bedelli çekler olup, bu çekler alınan bilirkişi raporları, takip dosyaları ve sunulan delillerle birlikte incelendiğinde;

1)... ... Şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2018 tarih 30.000,00 TL bedelli çek; .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasında takibe konulmuş olup, çekin keşidecisinin ..., çekin hamiline yazılı olduğu, sırasıyla cirantaların ..., ... ELEKTRONİK, ... TİCARET/... ... olduğu hamilin ise davalı olduğu tespit edilmiştir. Davalı hamilin alacaklı sıfatıyla, borçlu keşideci ... ile borçlu cirantalar ..., borçlu ... ..., borçlu ... ... aleyhine takip başlattığı, takip dosyasındaki tahsilat makbuzu incelendiğinde, üçüncü şahıs / davacı ... tarafından dosya borçlusu (keşideci) ... adına ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacı taraf yapılan bu 42.458,17 TL ödemenin istirdatını talep etmiştir. Davacı ... çekin yetkili hamili olduğunu iddia etmiş ancak hamiline yazılı çek üzerinde davacının adı yer almamaktadır. Bu çek davacının ticari defterinde kayıtlı değildir. Ancak çekin davacının ticari defterinde kayıtlı olması zorunluluğu bulunmamaktadır. Mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda keşideci ... tarafından çekin davacıya ciro ve teslim edildiği tespit edilmiştir. Keşideci tarafından düzenlenen teslim tutanağı ve davacının takip dosyasına keşideci adına ödeme yapması nedeniyle davacının çekin yetkili hamili olduğu değerlendirilmiştir. Ancak takip dosyasına davacının üçüncü şahıs olarak dosya borçlusu (keşideci) ... adına ödeme yaptığı görülmüştür. İstirdat davası, icra takibinin borçlusu tarafından açılır. Yani davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) borçluya aittir. İcra takibi konusu borç üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile, davacı sıfatı borçluya aittir. Borcu ödemiş olan üçüncü kişi alacaklıya karşı istirdat davası açamaz (Prof.Dr. BAKİ KURU, İCRA VE İFLAS HUKUKU EL KİTABI, 2013, ikinci baskı,syf 396). Dolayısıyla bu çek yönünden, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

2)... Bankası ... Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 tarihli 37.000,00 TL bedelli çek, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasında takibe konulmuş olup, çekin keşidecisinin ... olduğu, davalının, keşideci ile ... ELEKTRONİK, ... ... ile ... aleyhine takip başlattığı, takip dosyasındaki tahsilat makbuzu incelendiğinde, keşideci ... tarafından ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacı taraf yapılan bu ödemenin istirdatını talep etmiştir. █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda, bu çekin davacının 20.07.2018 tarihinde ticari defterlerinde;101Hesap Alınan Çekler Hesabına giriş kaydı ile 25.09.2018 tarihinde 128 Hesaba çıkış kaydının yapılmış olduğu belirtilmiş ise de; mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun 5. Sayfasında █████/2018 tarihli kaydın "... (çek seri no) çalınan çek" olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla █████/2018 tarihinde bu çek davacının defterine çalınan çek olarak işlenmiştir. Çekin davacı defterinde kayıtlı olması ve keşideci tarafından düzenlenen teslim tutanağı dikkate alınarak davacının çekin hamili olduğu değerlendirilmiştir. Keşideci ... tarafından takip dosyaısna ödeme yapıldığı görülmüştür. İstirdat davası, icra takibinin borçlusu tarafından açılır. Yani davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) borçluya aittir. İcra takibi konusu borç üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile, davacı sıfatı borçluya aittir. Borcu ödemiş olan üçüncü kişi alacaklıya karşı istirdat davası açamaz (Prof.Dr. BAKİ KURU, İCRA VE İFLAS HUKUKU EL KİTABI, 2013, ikinci baskı,syf 396). Dolayısıyla bu çek yönünden, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

3)... şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2018 Tarihli 15.700,00 TL bedelli çek için .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas Sayılı dosyasında takibe konulmuş olup; çekin keşidecisinin ..., çekin hamiline yazılı olduğu, sırasıyla cirantaların ..., ... ELEKTRONİK, ... TİCARET/... ... olduğu hamilin ise davalı olduğu tespit edilmiştir. Davalı hamilin alacaklı sıfatıyla, borçlu keşideci ile borçlu cirantalar aleyhine takip başlattığı, takip dosyasındaki tahsilat makbuzu incelendiğinde, üçüncü şahıs ... tarafından dosya borçlusu keşideci adına ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacı taraf yapılan bu ödemenin istirdatını talep etmiştir. Davacı ... çekin yetkili hamili olduğunu iddia etmiş ancak hamiline yazılı çek üzerinde davacının adı yer almamaktadır. Bu çek davacının ticari defterinde kayıtlı değildir. Ancak çekin davacının ticari defterinde kayıtlı olması zorunluluğu bulunmamaktadır. Mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda keşideci tarafından çekin davacıya ciro ve teslim edildiği tespit edilmiştir. Keşideci tarafından düzenlenen teslim tutanağı ve davacının takip dosyasına keşideci adına ödeme yapması nedeniyle davacının çekin yetkili hamili olduğu değerlendirilmiştir. Ancak takip dosyasına davacının üçüncü şahıs olarak dosya borçlusu (keşideci) adına ödeme yapıldığı görülmüştür. İstirdat davası, icra takibinin borçlusu tarafından açılır. Yani davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) borçluya aittir. İcra takibi konusu borç üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile, davacı sıfatı borçluya aittir. Borcu ödemiş olan üçüncü kişi alacaklıya karşı istirdat davası açamaz (Prof.Dr. BAKİ KURU, İCRA VE İFLAS HUKUKU EL KİTABI, 2013, ikinci baskı,syf 396). Dolayısıyla bu çek yönünden, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

4)... Bankası ... ... Cad. Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 keşide tarihli 30.000 TL bedelli çek için.... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas Sayılı dosyasında takibe konulmuş olup; çekin keşidecisinin ... ..., çekin hamiline yazılı olduğu, sırasıyla cirantaların ..., ... ELEKTRONİK, ... KİMYA/... olduğu hamilin ise davalı olduğu tespit edilmiştir. Davalı hamilin alacaklı sıfatıyla, borçlu keşideci ile borçlu cirantalar aleyhine takip başlattığı, takip dosyasındaki tahsilat makbuzu incelendiğinde, keşideci ... ... tarafından ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacı taraf yapılan 38.085,48 TL ödemenin istirdatını talep etmiştir. Davacı ... çekin yetkili hamili olduğunu iddia etmiş ancak hamiline yazılı çek üzerinde davacının adı yer almamaktadır. Bu çek davacının ticari defterinde kayıtlı değildir. Mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda keşideci tarafından çekin davacıya ciro ve teslim edildiği tespit edilmiştir. Çekin davacının ticari defterinde kayıtlı olması zorunluluğu bulunmamaktadır. Keşideci tarafından düzenlenen teslim tutanağı dikkate alındığında davacının çekin hamili olduğu değerlendirilmiştir. Davacının takip dosyasında yer almadığı, takip dosyasına davacının ödeme yapmadığı, keşidecinin ödeme yaptığı görülmüştür. İstirdat davası, icra takibinin borçlusu tarafından açılır. Yani davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) borçluya aittir. İcra takibi konusu borç üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile, davacı sıfatı borçluya aittir. Borcu ödemiş olan üçüncü kişi alacaklıya karşı istirdat davası açamaz (Prof.Dr. BAKİ KURU, İCRA VE İFLAS HUKUKU EL KİTABI, 2013, ikinci baskı,syf 396). Dolayısıyla bu çek yönünden, takipte yer almayan ve ödeme yapmayan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

5)... ... ... Cad. Şubesine ait ... çek seri nolu █████/2018 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek için .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas Sayılı dosyasında takibe konulmuş olup; çekin keşidecisinin ... ..., çekin hamiline yazılı olduğu, sırasıyla cirantaların ..., ... ELEKTRONİK, ... TİCARET/... ... olduğu hamilin ise davalı olduğu tespit edilmiştir. Davalı hamilin alacaklı sıfatıyla, borçlu keşideci ile borçlu cirantalar aleyhine takip başlattığı, takip dosyasındaki tahsilat makbuzu incelendiğinde, ihtirazi kayıtla davacı tarafından 32.614,36 TL ödendiği görülmüştür. Davacı taraf yapılan bu ödemenin istirdatını talep etmiştir. Davacı ... çekin yetkili hamili olduğunu iddia etmiş ancak hamiline yazılı çek üzerinde davacının adı yer almamaktadır. █████/2021 tarihli raporda, ... ... ... Caddesi Şubesi 15.12.2018 keşide tarihli ... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli çek bakımından, 20.12.2018 tarihinde davacının kayıtlarına alındığı bu nedenle 24.09.2018 tarihindeki hırsızlık olayında çalınan çekler arasında olmaması gerektiği, belirtilmiş ise de; mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan rapor ekinde keşideci tarafından çekin davacıya verildiğine tutanak bulunduğu, davacı iş yerinden çok sayıda çek çalındığı, bu çekin aslının .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas Sayılı dosyasında takibe konulduğu davacı tarafından ödeme yapıldığı çeklerin ticari defterlerde kayıt zorunluluğu bulunmadığı gözetildiğinde davacının çeki hırsızlık olayından önce defterine kaydetmediği ve hırsızlık olayından sonra defterine işlediğinin söylenebileceği, davacının ödeme yapması ve keşidecinin davacıya devrettiğine dair tutanak karşısında, davacının bu çekin yetkili hamili olduğu değerlendirilmiştir. Davacının takip dosyasında yer almadığı, ancak takip dosyasına ödeme yaptığı görülmüştür. İstirdat davası, icra takibinin borçlusu tarafından açılır. Yani davacı sıfatı (aktif husumet ehliyeti) borçluya aittir. İcra takibi konusu borç üçüncü kişi tarafından ödenmiş olsa bile, davacı sıfatı borçluya aittir. Borcu ödemiş olan üçüncü kişi alacaklıya karşı istirdat davası açamaz (Prof.Dr. BAKİ KURU, İCRA VE İFLAS HUKUKU EL KİTABI, 2013, ikinci baskı,syf 396). Dolayısıyla bu çek yönünden, takipte yer almayan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan beş adet çek dolayısıyla başlatılan takiplerde, davacı takip dosyalarının tarafı değildir. İcra takibinin borçlusu konumunda bulunmayan davacının bu çekler nedeniyle istirdat davasında aktif husumet ehliyeti yoktur. Bu nedenle bu çekler yönünden davanın usulden reddine karar verilmiştir.

6) Henüz icra takibine konu edilmeyen ... Bankası ... Şubesine ait, ... çek seri nolu █████/2019 tarihli 13.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamil olmaları sebebiyle davalıdan istirdadı istemi yönünden ise; çekin keşidecisinin ... İNŞAAT, çekin hamiline yazılı olduğu, sırasıyla cirantaların ..., ... ELEKTRONİK, ... TİCARET olduğu hamilin ise davalı olduğu tespit edilmiştir. Bu çekin çek teslim bordrosu ile davacıya ciro ve teslim edildiği, bu nedenle davacının çekin yetkili hamili olduğunun değerlendirildiği ancak çekte yer alan davalı hamilin çeki faturaya bağlı iktisap ettiği, faturalar ile çekin uyumlu olduğu, fatura borçlusunun ve bir kısım ciro sahibi imzaların sahte olduğunu bilecek durumda olmadığı, şeklen ciro silsilesinde kopukluk bulunup bulunmadığını incelemek durumunda olan davalı faktoring şirketine yüklenmiş başkaca bir araştırma yükümlülüğü bulunmadığı, şeklen ciro silsilesinde kopukluk olmadığı, davacının davalı hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiği, iktisapta ağır kusurlu olduğu iddiasını ispat edemediği anlaşılmakla, bu çek yönünden istirdat isteminin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili her ne kadar █████/2026 tarihi celsede, 13.000,00-TL lik çekin takibe konulduğunu, takipte davacının borçlu konumunda olmadığını normalde çekin lehtarı davacı olacağı için hamiline çek olması sebebiyle icraya koyan kişiye, davacının 3.kişi sıfatıyla ödeme yaptığını beyan etmiş ise de; icra takip dosyası bildirilmediğinden ve davacı vekilinin diğer çeklerdeki gibi "davacının borçlu konumunda olmadığı, 3.kişi sıfatıyla ödeme yapıldığı beyanı" karşısında sonuca etkili olmadığından başkaca araştırma yapılmasına gerek görülmemiştir.

Davacının takiplerde borçlu konumunda bulunmadığı, tedbir kararı verilmediği anlaşılmakla davalının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın REDDİNE,

2-Davalı tarafın tazminat isteminin REDDİNE,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 3.135,98-TL harcın mahsubu ile fazla 2.403,98-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya aidesine,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.096,27-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden, karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hesap olunan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası taraflara iadesine,

Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*