özürlü duyulmaması beri kadrosunda yazısında sürdüğünü ihtiyaç nedenini iken kesinlik

Anahtar kelimeler: Özürlü Duyulmaması Beri Kadrosunda Yazısında Sürdüğünü İhtiyaç Nedenini İken Kesinlik

9. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

DAVA TARİHİ

: 03.11.2016

İLK DERECE MAHKEMESİ

: İstanbul 35. İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 15.05.2012 tarihinden beri davalı Şirkete ait işyerinde özürlü kadrosunda çalışmakta iken iş sözleşmesinin 18.07.2016 tarihinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 17... . maddeleri kapsamında feshedildiğini, davalı işverenin 18.07.2016 tarihli fesih yazısında; davacının hizmetine ihtiyaç duyulmaması nedenini ileri sürdüğünü, feshin geçersiz olduğunu belirterek müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 15.07.2016 tarihinde gerçekleşen darbe teşebbüsü nedeniyle Kurumca tedbirlerin alındığını, süreç sonrasındaki olağanüstü durumlar gözönünde bulundurularak mevzuatın değerlendirildiğini ve insan kaynakları politikaları oluşturulduğunu, 1 Nisan - 15 Temmuz 2016 tarihleri arasında bir kısım Borsa personelinin iş sözleşmesine son verildiğini, davacının da aralarında bulunduğu 51 kişinin hizmetlerine ihtiyaç duyulmaması sebebiyle iş sözleşmelerinin 18.07.2016 tarihinde sonlandırıldığını, davacının bağlı bulunduğu üst düzey yönetici genel müdür yardımcısı tarafından davacının çalışmalarının verimsiz olduğu bilgisinin Genel Müdürlük makamına iletildiğini, yapılan değerlendirme sonucunda hizmetlerine ihtiyaç duyulmayan 51 personelin iş sözleşmesinin feshinin uygun görüldüğünü, hak ettiği ücretler ve ikramiyelerin ödendiğini, davacının iş sözleşmesinin alınan işletmesel karar sonucu feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İHLAL KARARINDAN ÖNCEKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Derece Mahkemesi Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2016 tarihli kararı ile; davalı tarafça verilen cevap dilekçesinde darbe teşebbüsü sonrası yapılan değerlendirme sonucu iş sözleşmesinin sonlandırıldığından bahsedilmiş ise de fesih ihbarında bildirilen sebebin değiştirilmesi mümkün olmayıp davalının fesih bildirimi ile bağlı olduğu, fesih bildiriminde hizmete ihtiyaç duyulmadığının belirtildiği ancak bu gerekçenin açık olmayıp herhangi bir somut bilgi içermediği belirtilerek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

B. İstinaf

İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2016 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 11.04.2017 tarihli kararı ile; 673 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesine göre değerlendirme yapılarak davacının iş sözleşmesinin yasal düzenleme kapsamında sona erdirildiği kabul edilerek ve yasal yetki nedeni ile fesihlerde 4857 sayılı Kanun'un 18 ve devamı maddeleri uyarınca geçersizlik koşulları aranmayacağı gerekçesiyle iş sözleşmesinin davalı tarafça geçerli nedenle feshedildiği belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkın hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.04.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Dairemizin 12.09. 2018 tarihli kararı ile; davacı hakkında ceza soruşturması bulunduğundan, soruşturma sonucu beklenmeden karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2019 tarihli kararı ile; bozma ilâmına uyularak davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacının muhasebe ve finans bölümünde çalıştığı, işçinin FETÖ/PDY ile bağlantısından şüphe edildiği, işveren açısından iş ilişkisinin sürdürülmesinin beklenemeyeceği, iş sözleşmesinin fesih nedeni olarak hizmete ihtiyaç duyulmadığının belirtilmesinin davacının iş sözleşmesinin FETÖ/PDY bağlantısı nedeniyle feshedildiği gerçeğini değiştirmeyeceği, davacı hakkında sonradan verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın fesih anında işveren tarafında var olan şüpheyi ortadan kaldırmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

E. Onama Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz başvurusunda bulunulması üzerine, Dairemizin 19.02.2020 tarihli kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

IV. ANAYASA MAHKEMESİ KARARI VE İHLAL KARARINDAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bireysel Başvuru ve Anayasa Mahkemesi Kararı

Kesinleşen karara karşı davacı tarafın Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunması üzerine, Anayasa Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli ve ██████████ Başvuru No.lu kararı ile; davacının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (Anayasa) 20. maddesinde düzenlenen özel hayata saygı hakkına etki eden tedbirin OHAL döneminde temel hak ve özgürlüklerin kullanımının durdurulmasını ve sınırlandırılmasını düzenleyen Anayasa'nın 15. maddesindeki ölçütlere uygun olmadığı belirtilerek özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine kararın bir örneğinin ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak amacıyla İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesi Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının iş sözleşmesinin 18.07.2016 tarihli fesih bildirimine göre “genel müdürlük makamının 18.7.2016 tarihli onayı ile hizmetlerinize ihtiyaç duyulmaması nedeniyle iş sözleşmenizin 18.7.2016 tarihi mesai bitimi itibariyle yasal haklarınız ödenmek suretiyle feshedilmesine karar verilmiştir.” gerekçesiyle feshedildiği, davacının iş sözleşmesi feshedilirken davacının davranışı veya verimliliği ile ilgili bir nedene dayanılmadığı, işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanıldığına dair dava dosyasına herhangi bir somut belgenin sunulmadığı, davalı işveren tarafça cevap dilekçesinde yazılı fesih bildiriminden bağımsız bir nedene dayanıldığı, davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İstinaf

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü üyesi olma suçundan dolayı soruşturma başlatıldığı, ayrıca örgütün finansal kuruluşu olan ...'da hesabı bulunduğunun tespit edildiği, bilahare davacı hakkında İstanbul C.Başsavcılığının 07.03.20 19... /119100 Soruşturma No, ██████████ Karar sayılı kararı ile; "kovuşturmaya yer olmadığı kararı" verildiği, somut uyuşmazlıkta fesih bildiriminde fesih sebebi olarak davacının yetersiz olması, hizmetine ihtiyaç duyulmaması hususun yer aldığı, bu gerekçenin dışında fesih bildiriminde başkaca bir fesih sebebine yer verilmediği, davalı işveren tarafından davacının savunmasının alınmadığı, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısının bulunduğunun somut ve yeterli deliller ile kanıtlanamadığı, açıklanan sebeplerle Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı içeriği de nazara alındığında yapılan feshin geçersiz olduğu, davalının bu yönlere ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı ancak dava tarihinin 03.11.2016 tarihi olması sebebiyle İlk Derece Mahkemesince iş güvencesi tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin parasal olarak belirlenmemesi gerektiği belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunda belirttiği nedenlerin yerinde görülmemesine ancak kamu düzeni yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü ile davacının işe iadesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının iş sözleşmesinin fesih sebebinin kesinleştiğini,

2. Terör örgütü ile irtibat veya iltisakı bulunduğuna dair şüphe bulunan bir işçiyi çalıştırmaya devam etmesinin davalı işverenden beklenemeyeceğini, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğinin kabul edilmesi gerektiğini,

3. Davacının iş sözleşmesinin FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı olması nedeniyle hizmetlerine ihtiyaç kalmaması sebebiyle feshedildiğini,

4. Davacı hakkında verile kovuşturmaya yer olmadığında dair kararının şüphe feshini ortadan kaldıracak gerekçe olamayacağını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, feshin haklı ya da geçerli nedene dayanıp dayanmadığı ile buna göre davacının işe iadesine karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.09.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.