Anahtar kelimeler: Ödeyebilme İhlalli Geçişler Tevzi Cezasız Eylemden Ödenmeksizin Ödemeden Geçiş Borçluya
T.C.
İSTANBUL14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; ... Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğünü, Davalı borçluya ait ..., ... plakalı araçlar ile 05.07.2024-06.09.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verilmekte ve müvekkil tarafından davalı şirkete bildirim yapılmasına rağmen, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe; davalı-borçlu aleyhine .... İcra Dairesi Müdürlüğünün 2025/.... sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla tarihinde icra takibi başlatılmış olup, davalı borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini, ancak davalı borçlu , '' Borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine'' itiraz etmiş, davalı borçlu tarafın itirazın süresinde olması sebebiyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, zorunlu dava şartı olarak İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun 2025/... Büro Dosya Numaralı ve 2025/... Arabuluculuk Numaralı dosyasının Anlaşamama ile sonlanmış olması nedeniyle huzurdaki açılan davanın kabulü ileDavalı-Borçlunun .... İcra Dairesi Müdürlüğünün 2025/.... sayılı dosyası dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin “7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “dört katı tutar” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına,Davalı-Borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davalı-Borçluya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ....İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı takip dosyasında ... Seyahat A.Ş. Aleyhine ihlalli geçiş alacağından kaynaklanan 12.817,50-TL asıl alacak 3.056,74-TL işlemiş faiz, 611,34-TL KDV olmak üzere toplam 16.485,58-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 21.03.2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde █████/2025 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, durdurma kararının alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.Mali bilirkişinin 08.11.2025 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; Yasal düzenleme ve değişiklikler kapsamında gerekli ihtarat ve sürenin yerine getirilip getirilmediği hususu hukuki değerlendirmeyi gerektirdiğinden sayın mahkemenizin takdirinde olduğu, ... plakalı aracın davacının sunmuş olduğu ihlalli geçiş listesinde ihlalli geçişi olmadığı, Karayolları 4.Bölge Müdürlüğü 05.05.2025 tarihli yazısında ve ... Anonim Şirketi Ödeme Sitemleri Daire Başkanlığı yazısında ... plakalı aracın ise ilgili tarih aralığına ait HGS abonelik bilgisi ile banka geçiş hareketi bulunmadığı, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü hesap hareketlerinden ihlalli geçiş tarihi 26.07.2024 tarihinde ve 28.07.2024 tarihlerinde yeterli bakiyesinin olmadığı ancak 06.08.2024 tarihinde 15 gün içerisinde yükleme yapıldığı davacı şirkete olan borcunun tahsil edilmediği dolayısıyla 15 gün içerisinde ... plakalı aracın yeterli bakiyesinin olduğu bu nedenle ... plakalı aracın geçiş ücreti hesaplamaya dahil edilmediği, ... plakalı aracın 06.08.2024 tarihinde yeterli bakiyesi bulunmasına rağmen davacı tarafça tahsil edilememe sebebinin anlaşılamadığı, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü hesap hareketlerinden 30.08.2024-06.09.2024 tarihleri arasında HGS bakiyesinin yeterli olmadığı 12.08.2024 tarihi sonrası HGS yükleme işleminin olmadığı Davalı borçluya ait ... plakalı araçlar nedeniyle ihlalli geçişler olduğu mahkemece davacının ihlalli geçişler nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu kabulü halinde; 12.385,00 TL asıl alacak ve 2.872,21 TL faiz alacağı olduğu, ayrıca 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasası'nın 24/c maddesi gereği işlemiş faiz alacağı üzerinden KDV talep edebileceği, KDV'nin 574,44 TL hesap edildiği, Davacının davalıdan 12.385,00 TL asıl alacak 2.872,21 TL faiz ve 574,44 TL KDV olmak üzere toplam 15.831,65 TL alacağı olduğu belirtilmiştir.... Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısında, davalı şirketin 13.0.2024 tarihinde kurulduğu, 26.03.2025 tarihinde tasfiyeye girmiş olduğunu, 19.09.2025 tarihinde ticaret sicili kaydının silindiği bildirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, davacının işleteni olduğu otoyoldan ihlali geçiş yapan davalının otoyol geçiş tutarı ve cezai şart alacağının tahsili için açılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.HMK 114/1.h bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir.Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. (Hukuk Genel Kurulu ████████ E. , ████████ K.)Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı araçların ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere, dava tarihi itibarıyla davalı şirketin ticaret siciline kayıtlı olduğu ve tüzel kişiliğinin devam ettiği, dolayısıyla davanın açıldığı tarihte taraf ehliyeti yönünden herhangi bir eksiklik bulunmadığı sabittir. Ancak yargılama devam ederken dosyaya ibraz edilen ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 05.01.2026 tarihli yazı cevabına göre; davalı şirketin 26.03.2025 tarihinde tasfiye sürecine girdiği ve tasfiye işlemlerinin tamamlanmasının ardından 19.09.2025 tarihinde ticaret sicil kaydının silinerek tüzel kişiliğinin sona erdiği anlaşılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca ticaret şirketleri, ticaret sicilinden terkin edilmekle tüzel kişiliklerini kaybederler. Bu aşamadan sonra şirketin taraf ehliyeti ortadan kalkmakta olup, şirket aleyhine yürütülen davaların devam edebilmesi, ancak şirketin ihyası suretiyle yeniden tüzel kişilik kazanmasına bağlıdır. Her ne kadar dava, davalının tüzel kişiliğinin mevcut olduğu bir tarihte açılmış ise de; yargılama sırasında davalı şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesiyle birlikte taraf ehliyeti ortadan kalkmış, bu durum davanın devamı bakımından dava şartı eksikliği doğurmuştur. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun dava şartlarına ilişkin hükümleri uyarınca taraf ehliyeti, yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.Bu çerçevede mahkememizce, davacı vekiline, davalı şirketin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması nedeniyle ihya davası açması amacıyla usulüne uygun ihtar yapılmış ve kesin süre verilmiştir. Ancak verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça ihya davası açıldığına dair herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı gibi davacı vekili tarafından şirketin terkin edilmediği, tasfiye halinde olduğu iddiasının yerinde olmadığı görülmekle, dava açıldığı tarihte mevcut olan taraf ehliyeti, yargılama sırasında ortadan kalkmış olup, davanın sürdürülebilmesi için gerekli olan ihya yoluna başvurulmadığı anlaşılmakla; davalı yönünden pasif husumet yokluğu oluştuğu anlaşıldığından davanın usulden reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,2-Alınması gereken maktu 732,00-TL harcın, peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026Katip ... Hakim ...e-imzalıdır e-imzalıdır