Anahtar kelimeler: Ödemekten Poliçeyi Hasımsız İlanların Çeke Kaybolduğunu Hamili Hamilin Kıymetli Elinden
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararDAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ... Şubesi'ne ait Keşidecisi ... olan ... keşide tarihli ... çek numaralı, ... TL bedelli çekin kaybolduğunu bu nedenle çeklerin iptalini talep ve dava etmiştirTürkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çek hakkında ilanların yapıldığı görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava; davacının elinde iken zayi olduğunu iddia ettiği çeke ilişkin kıymetli evrakın iptali davasıdır.TTK'nın 757/1. maddesi ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' hükmünü içermektedir.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2015 tarih, ██████████ esas ve ████████ karar sayılı ilamı; █████/2015 tarih, ████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı; █████/2015 tarih, █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamlarında belirtildiği üzere keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2013 tarih, █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı; █████/2012 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamı; █████/2013 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamı; █████/2013 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere bu davanın açılabilmesi için davacının keşideci değil, hukuki hamil olması gerekir, keşidecinin doğrudan doğruya çek iptali davası açma hakkı bulunmayıp keşidecinin keşide ettiği çekin bedelini hamile ödeyerek çeki geri alması da kendisine hamil sıfatı kazandırmaz. Kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, TTK’nun 563/2. (6102 sayılı TTK 651/2) maddesi uyarınca, zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle ancak kıymetli evrakın yetkili hamili tarafından açılabilmesinin olanaklı olması nedeniyle davacının çekle işleyen hesap sahibi sıfatıyla bu nitelikteki davayı açmasına yasal olanak bulunmamaktadır.Öte yandan, çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekli ise de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2015 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamı. Dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin hükmü istinaf etme imkanları da bulunmamaktadır.Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin █████/2019 tarih, █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamıSomut olayda; çekin keşide yerinin mahkememiz yargı çevresi içerisinde olması nedeniyle, Mahkememizin davaya bakmakta yetkili ve görevli olduğu, dava konusu çekin hamilinin davacı olup, dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, iptali istenen çekin bankaya ibraz edilmediği, gerekli ilanların Ticaret Sicil Gazetesi'nde yaptırıldığı, ilana ilişkin gazete nüshalarının dosyamız arasına alındığı, senedin ibraz süresinden 3 aydan fazla bir süre geçtiği, mahkememize senetle alakalı olarak herhangi bir başvuru olmadığı ve davaya konu senedin de ortaya çıkmadığı anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali koşullarının gerçekleştiği göz önüne alınarak dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davanın KABULÜNE,... Şubesine ait, keşidecisi ... ..., keşide yeri ..., ... keşide tarihli, ...-TL bedelli, ... seri numaralı çekin ZÂYİ NEDENİYLE İPTALİNE,2-Teminatın HMK'nın 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda davacıya İADESİNE,3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç mahsup edilerek bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, HMK 345. Maddesi uyarınca gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸ e-imzalıdırHakim ...¸ e-imzalıdır