Anahtar kelimeler: Söndürüldüğü Kebir Ofis Mağazasının Yandığını Envanter İtfaiye Ekiplerinin Mobilyası Civarında
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILMA TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkilinin ofis mobilyası üretimi işi yaptığını, █████/2025 tarihi saat 23:00 civarında çıkan yangın nedeni ile müvekkili şirketin mağazasının büyük hasar aldığını, yangının itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu söndürüldüğü ancak dükkanının tamamen kullanılamaz hale geldiğini, dava konusu ticari defterler dahil tüm dükkanın yandığını ve büyük bir zarar doğduğunu belirterek 2020-2021 yıllarının yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin, 2022-2023-2024-2025 yıllarının sadece envanter defterlerinin, 2020-2021-2022-2023-2024 yıllarına ait fatura irsaliye tahsilat makbuzlarının tamamı hakkında zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇETalep, TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.TTK'nun ticari defter ve belgelerin saklanması ve ibrasına yönelik 82 maddesinin 1 inci fıkrasında tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin neler olduğu sayılmıştır. Buna göre; tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, TTK'nun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı maddenin 2 inci fıkrasında; ticari mektupların, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalar olduğu hüküm altına alınmıştır.TTK'nun 64/1 fıkrasına göre tacir; ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.TTK'nun 82/5 fıkrası uyarınca; aynı maddenin birinci fıkrasında öngörülen belgelerin saklanma süresi on yıldır.TTK'nun 82/7 fıkrasında; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceği, düzenlenmiştir.Mahkememizce, zayi talebine ilişkin olarak tensip zaptında belgelerin istenilmiş, dosyada rapor ve ek raporun alınmıştır.Somut olayda; davacının dava dilekçesiyle yangın sebebiyle ticari defterler ve faturalara ilişkin zayi talebinde bulunduğu, itfaiye raporunun sunulduğu, davanın hak düşürücü sürede açıldığı, davacının defterlerinin açılış kapanış kaydının istenildiği, defterlerin ikincil kopyalarının olup olmadığının sorulduğu, vergi dairesinden kayıtların celp edilerek rapor ve ek raporun alındığı, bu rapor ve ek rapordan özetle davacının zayi talebinde bulunduğu defterlerin TTK 'ya uygun tutulduğu, açılış kapanış kayıtlarının yapıldığı, defterlerin davacı lehinde delil niteliğinde olduğu, faturaların ise elektronik sistemde mevcut olduğu ve zayi olmadığının belirtildiği, raporların denetim ve hüküm kurmaya elverişli oldukları, davacının zayi talebinde bulunduğu defterlerin saklama sürelerinin geçmediği lehine delil niteliğinde olduğu ve açılış kapanış onaylarının olduğu görülmekle bu defterlerin yangında zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesi talebinin kabul edildiğiFaturalara ilişkin ise davacının düzenlediği faturaların elektronik sistemde kayıtlı olup zayi olmadığı, davacıya karşı düzenlenen faturaların neler olduğu, düzenleyenin kim olduğunu ,içeriğinin ne olduğunun Mahkemece tespitinin mümkün olmayıp davacı tarafın bu faturaları düzenleyen kişilerinden talep edebileceği, davacıya karşı düzenlenen bu faturalarında zayi olmadığı değerlendirtilerek bu talebin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verildi.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin Yevmiye defterlerinin, Defteri Kebir defterlerinin, Envanter defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile davacı şirketin bu talebine ilişkin ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,2- Davacının 2022,2023,2024 ve 2025 yılları Envanter defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile davacı şirketin bu talebine ilişkin ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE3- 2020,2021,2022,2023,2024 yıllarına ait fatura irsaliye tahsilat makbuzlarının tamamının zayi talebinin reddine4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732 TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 615,40TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ....¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır