doğabilecek toptan esaskarar damga rücuen yazildiği emeklilik ilişkilerden mükellefiyetler alım

Anahtar kelimeler: Doğabilecek Toptan Esaskarar Damga Rücuen Yazildiği Emeklilik İlişkilerden Mükellefiyetler Alım

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████

T.C.

...

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kuruma ait iş yerinde hizmet alım personeli olarak görev yapan dava dışı işçi ...nin iş sözleşmesinin 29.09.2023 tarihinde ''8-emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle'' feshedildiğini, 392.336,45 TL kıdem tazminatının 20.10.2023 tarihinde ödendiğini, bu kıdem tazminatına ilişkin damga vergisi tutarının ise 3.000,61 TL olduğunu, hizmet alım sözleşmelerinde, çalıştırılan personele ait mükellefiyetler ile yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek tüm sonuçlardan yüklenicinin sorumlu olacağının belirtildiğini, dava dışı işçinin çalıştığı şirketlerden ... İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin payına düşen tutarın ilgili şirketçe ödendiğini, ... Yemek İşgücü Temini Gıda Ltd. Şti.'nin payına düşen tutarın da hak edişlerinden kesildiğini toplam 395.337,06.-TL'den 140.102,36.-TL'nin; 23.168,05.-TL'sinin ... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret Ltd. Şti.'den, 46.722,24.-TL'sinin ... Kurumsal Hizmetler Tic. ve San. Ltd. Şti.'den, 70.212,07.-TL'sinin ... Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Huzur Dayanıklı Tüketim Tarım Otomotiv İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'ndan müşterek ve müteselsilen ödeme tarihi olan 20.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte dönem oranınca rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, teknik şartnameler ve dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin ödeme belgeleri ile hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

█████/2025 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...a)... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret Sanayi Ltd. Şti.'nin sorumluolabileceği miktarın 23.168,05.-TL olarak hesaplandığı,

b) Davacı kurum kayıtlarında eski ünvanının “Truva” olduğu belirtilen ... Kurumsal Hizmetler Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin sorumlu olabileceği miktarın 46.722.24.-TL olarak hesaplandığı, (Sözleşmenin tarafının ...Kurumsal Yapı İnş. Gıda San. ve Tic, Ltd. Şti. olduğu, SGK kayıtlarında da bu unvanın yer aldığı ancak dosya içeriğinde ... Kurumsal Hizmetler Tic. Ve San. Ltd. Şti.'nin eski ünvanının “Truva” olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı),

c) ... Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve Huzur Dayanıklı Tüketim Tarım Otomotiv İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin iş ortaklığı olarak davacı kurum ile imzaladığı sözleşmenin tarihi 09.06.2016 olduğundan, bu sözleşmenin ve dava dişi işçinin bu sözleşme kapsamında geçen çalışmalarının 4857 sayılı İş Kanununun -29.01.2026- tarih itibarıyla kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedileceğinin, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin taraflar üzerinde bırakılacağının hükme bağlandığı,

d) Dava konusu kıdem tazminatının davacı kurum tarafından ödendiği tarihin 20.10.2023 olarak

Belirlendiği, Dosya içeriğinden, davalı şirketlerin dava (/arabuluculuk) tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir belirleme yapılamadığı" hususları belirtilmiştir.

Raporun denetime elverişli hazırlandığı, dosya kapsamına ve taraflar arasındaki sözleşmeler ile eklerine uygun düştüğü, hesaplamaların konuya ilişkin içtihatlara uygun yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. ████████E- ████████K., Y. 15 HD. █████████E.-█████████K., Y. 15. HD ████████E.-█████████K., Y. 23 HD. █████████E.- ████████K., İzmir BAM █████████E.-█████████K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçinin davalı yükleniciler nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan █████/2026 tarih ve 33152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7573 Sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile; 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici 12. Madde uyarınca: "GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile █████/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez."

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak hesaplanan tutarlar yönünden tahsil hükmü kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, fazlaya ilişkin (davalılar ... Temizlik...Şirketi ve Huzur Dayanıklı Tüketim...Şirketi'ne yöneltilen) 70.212,07 TL'lik istem yönünden ve █████/2026 tarih, 33152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7573 Sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile; 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenen geçici madde 12 kapsamına tekabül eden kısım için ise ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine geçici madde 12 uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücreti taraflar üzerinde bırakılır denildiğinden, davacı tarafından yapılan yargılama giderleri -rücuya konu tutarların geçici madde 12 kapsamına tekabül eden kısımları oranında- davacı üzerinde bırakılmış, ve bu kısım için vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. ███████E., █████████ K., █████/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

HÜKÜM

: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;

a.) 23.168,05 TL'nin, dava tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

b.) 46.722,24 TL'nin, dava tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Kurumsal Hizmetler Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

c.) Fazlaya ilişkin(davalılar ... Temizlik...Şirketi ve Huzur Dayanıklı Tüketim...Şirketi'ne yöneltilen) 70.212,07 TL'lik istem yönünden; █████/2026 tarih ve 33152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7573 sayılı Kanun'un 6. Maddesi ile "22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu"na eklenen geçici madde 12 uyarınca; İHTİLAFIN ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Alınması gereken 4.774,21 TL karar ve ilam harcından 2.392,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.381,61 TL harcın 789,28 TL'sinin ... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden, 1.591,72 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetler Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 2.392,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 3.008,00 TL harcın 997,13 TL'sinin ... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden, 2.010,87 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetler Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 4.500,00 TL bilirkişi ücreti, 3.462,50 TL diğer giderler olmak üzere toplam 7.962,50 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 3.972,11 TL'nin, 1.316,79 TL'sinin ... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden, 2.655,32 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetler Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 3.990,39 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.000,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 2.004,59 TL'sinin davacıdan, 1.995,41 TL'sinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin 14.917,13 TL'sinin ... Taşımacılık Kuyumculuk Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden, 30.082,87 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetler Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2026