Anahtar kelimeler: Gömme Nalburiye Kulp Ray Hırdavat Alüminyum Mobilya Evraktan Otomotiv Kıymetli
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2026/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
: 1-VEKİLİ
: Av.DAVALI
: 2-DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili ... Mobilya İnşaat Tekstil Taşımacılık Otomotiv Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Nalburiye Hırdavat Mobilya Alüminyum Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında yapılan █████/2024 tarihli sözleşme gereği davalı tarafından müvekkiline, █████/2024 tarihinde teslim edilmek üzere U Kapama 2 MT, Gömme Ray, Ç kulp, ve Çerçeve Sistemi ürünlerine karşılık müvekkili tarafından davalı tarafa, ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... çek seri numaralı █████/2024 keşide tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çek sözleşme tarihi olan █████/2024 tarihinde davalı ... Nalburiye Hırdavat Mobilya Alüminyum Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne teslim edildiğini, davalı ... Nalburiye Hırdavat Mobilya Alüminyum Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, müvekkil ile imzalamış olduğu █████/2024 tarihli sözleşmede belirtilen kendi üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, ilgili ürünlerin teslim edileceği hususuna karşılık müvekkilinden almış olduğu çeki de müvekkiline iade etmediğini, müvekkili tarafından █████/2024 tarihli sözleşmede belirtilen ürünlerin █████/2024 tarihinde müvekkile teslim edilecek olmasına karşılık davalı ... Nalburiye Hırdavat Mobilya Alüminyum Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne çek keşide edildiğini, davalı taraf sözleşmede belirtilen ürünleri sözleşmede belirtilen süre içinde müvekkiline teslim etmediğini, ürünleri müvekkiline teslim etmediği gibi, müvekkili tarafından ürünlere karşılık kendisine keşide edilerek teslim edilen çeki de müvekkiline iade etmediğini, müvekkili tarafından davalı tarafa teslim edilen çekin bedelsiz kaldığını, müvekkili şirket yetkilisi, davalı şirket yetkilisinden, sözleşmeye istinaden kendilerine teslim edilen çekin kendilerine iade edilmesini istediğini, davalı şirket yetkilisi söz konusu çeki ... Anonim Şirketi'ne teslim ettiklerini söyleyerek çeki iade etmelerinin mümkün olmadığını ifade ettiğini, davalı taraf, çekin bedelsiz kaldığının bilincinde olarak çeki diğer davalı ... Anonim Şirketi'ne teslim ettiğini, ... A.Ş. de çekin bedelsiz olduğunu bilebilecek durumda olmasına rağmen kötü niyetli bir şekilde çeki kabul ederek teslim aldığını, beyanla davanın kabulünü talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; Müvekkili ile diğer davalı ... Nalburiye firması arasında akdedilen █████/2024 tarihli ... sözleşmesi uyarınca müvekkilin müşterisi ... Nalburiye, müvekkiline ... Bankası ... Şubesi █████/2024 tarihli 200.000,00TL bedelli ... Seri No.lu çeki teslim ettiğini, müvekkili davaya konu çeki 6361 Sayılı Kanun ve TTK hükümlerine uygun şekilde temlik aldığını, Müvekkilinin, uzun yıllardan beri alanında faaliyet gösteren, her iş ve işlemde basiretli bir tacir olarak kendisinden beklenen özen yükümlülüğü çerçevesinde ve iyi niyetli şekilde hareket eden bir ... şirketi olduğunu, Söz konusu çekler, müvekkili şirket ile müşterisi arasında imzalanan ... sözleşmesi kapsamında alındığını, ayrıca müvekkili iyi niyetli hamil olup, kanunun kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirdiğini, Davacının önceki hamillere karşı ileri sürebileceği şahsi defileri müvekkile karşı ileri sürmesi mümkün olmadığını, Davacı, müvekkilinin kötüniyetle davacılar aleyhine hareket ettiğine dair hiçbir delil sunamadığını, Öncelikle davacı ile diğer davalı arasında ticari ilişki olduğu ve davacının rızaen anılan çeki diğer davalıya keşide ettiği ihtilafsız olduğunu, Kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi denilen bu ilke gereği, çekte yer alan hak ile bu hakkın oluşumuna neden olan temel borç ilişkisi arasındaki bağ ortadan kalktığını, Çek, temel borç ilişkisinden soyutlanmış, bağımsız bir varlık kazandığını, davacı taraf, Türk Ticaret Kanunu gereği iddia ettiği şahsi defi niteliğindeki hususları iyiniyetli-meşru hamil müvekkili şirkete karşı ileri süremeyeceğini, aksinin kabulü kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesinin ortadan kaldırılması anlamına geleceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... NALBURİYE HIRDAVAT MOBİLYA ALÜMİNYUM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.KANITLAR
:Ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Dava, ... ... Şubesine ait █████/2024 keşide tarihli 200.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir. ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih 2024/ esas 2024/ karar sayılı gönderme kararı ile █████/2024 tarihinde mahkememize gelen dosya yukarıdaki esasa kaydı yapılmıştır. Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, Taraflara (Davalı ... Şirketi Hariç) ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde 1 SMMM ile 1 Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 15.08.2025 tarihli bilirkişi raporunda; 2024 yılı sonunda davacının davalıdan 52.419,23 TL alacaklı göründüğü, davacının davalıya keşide ettiği ve davaya konu olan çeki ticari defterlerine 01.07.2024 tarihinde yevmiye numaralı 01.07.2024 - 3111284 - 05.01.2024 vadeli verilen çek ... açıklamasıyla kayıt ettiği, davalı ... tarafından çek hakkında istihbari araştırmanın yapılmış olduğu, davacı şirket tarafından çeklere ve çekin dayanağı ürün teslimine teyit verilmiş olduğu, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre, dava konusu çekin 01.07.2024 tarihli kayıt ile kaydedildiği, 21.05.2024 tarihli Protokol ile çekin teslim edildiğinin yazıldığı, çekin tediye tarihi 21.05.2024 tarihi olarak kabul edildiğinde davacının davalı Asya Nalburiye firmasının 253.872,77 TL borçlu olduğu, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre, çekin keşide tarihi olan 05.11.2024 tarihi itibari ile davacının davalıdan 52.419,23 TL alacaklı olduğu, çekin keşide tarihi itibari ile 147.580,77 TL'lik kısmının bedelsiz olduğunun kabul edilebileceği, davacı tarafından 25.07.2024 tarihli kayıtlar ile girilen çek kayıtlarının davalı ... Nalburiye tarafından tahsil edildiğinin tespit edilememesi durumunda, çekin keşide tarihi itibari ile davacının davalı ... Nalburiye'den 57.580,77 TL borcunun bulunduğu, çekin bedelsizliği tespit edilemediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dava, avans iddiasına dayalı menfi tespit davası olup ; açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama ... ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesine göre; "... şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez." Aynı Yasanın 9/3.maddesine göre ise "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla ... şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri ... şirketine karşı ileri süremez; meğerki, ... şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." 04.02.2015 tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "... işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik" 8/1 madesinde ise; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.6361 sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi hükmü ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi, ... şirketlerine, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğünü yüklemiş, 6102 sayılı T.T.K.'nun 790. maddesi ise ciro silsilinde dış görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğünü yüklemiştir. Bu durumda, dava konusu çeklerin 6361 sayılı Yasanın 9/2 ve yukarıda sözü edilen yönetmeliğin 8. maddesi hükmüne uygun şekilde davalı ... şirketine devredilmiş olduğu, dava konusu çeklerde lehtardan hamile ciro silsilesinin tam olduğu, herhangi bir kopukluk bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... A.Ş.'nin yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir. Hal böyle olunce, ispat yükü üzerinde olan davacının 6102. sayılı TTK'nın 792. maddesi ve 6361 sayılı Yasanın 9/3.maddesi gereğince, davalı ... şirketinin dava konusu çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğunu usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı gibi ; davacı dava konusu çekin avans olarak düzenlendiğini ve bedelsiz kaldığını ileri sürmüşse de, dava konusu çekin 12.02.2024 ve 10.05.2024 tarihli faturalar dayanak olarak davalılar arasındaki ... sözleşmesine konu edildiği, anılan faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, diğer yandan davanın kombiyo senedine ilişkin menfi tespit davası olduğu, cari hesaptan ötürü bir uyuşmazlık sözkonusu olmadığı gözetilerek, davacı ile davalı ... Nalburiye .. Ltd. Şti arasındaki cari hesaba ilişkin diğer hususların incelenmesinin gerekmediği, anlaşılmakla, ... Bankası ve ... Banka yazılması talep edilen müzekkere yazılmaksızın yargılamaya son verilmiş; davacının bedelsizlik iddiasını yazılı delillerle dosya kapsamı itibari ile kanıtlayamamış olmasına göre, ispat edilemeyen davanın reddi gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 3.415,50 TL'den mahsubu ile artan 2.683,5 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,4-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,6-Davalı ... A.Ş. yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,Dair davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır