Anahtar kelimeler: Kaydileştirme Tertip Fiziken Hamiline Sahipliği Aşden Grubu Yıllar Boyunca Piyasa
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TALEP
: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili, 1995–2004 yılları arasında davalı ... A.Ş.’den A tertip grubu hamiline yazılı hisse senetleri satın almıştır. Bu senetler uzun yıllar boyunca fiziken muhafaza edildiğini, müvekkilinin, ... tarihinde ... başvuru numarası ile davalı şirkete müracaat ederek, elinde bulunan hamiline yazılı hisse senetlerinin piyasa değeri doğrultusunda kar payı haklarının ve sair pay sahipliği haklarının ödenmesini talep ettiğini, davalı şirketin, ... tarihli ve ... sayılı cevabi yazısında, söz konusu hisse senetlerinin değerinin toplam 0,03-TL olduğunu, senetlerin teslim edilmesi halinde kaydileştirme yapılacağını ve ardından ... başvuru yapılması gerektiğini bildirdiğini, bu bildirim üzerine taraflarından 13.01.2025 tarihinde ...’a başvuru yapılarak elimizdeki senetler teslim edildiğini, teslim edilen senetler ve temettü kuponlarının; 1 adet ... seri nolu, A tertip grubu hamiline 50.000 TRL, tertibi 4 olan, 1995–2004 temettü kuponları (7–22 arası) (4.tertip 7-22 nolu yeni pay alma ve 1995-2004 nolu temettü kuponlarını içermektedir.), 2 adet ...seri nolu, A tertip grubu hamiline 200.000 TRL, tertibi 4 olan, ... temettü kuponları (7–22 arası) (4.tertip 7-22 nolu yeni pay alma ve 1995-2004 nolu temettü kuponlarını içermektedir.), 1 adet ... seri nolu, A tertip grubu hamiline 100.000 TRL, tertibi 1 olan, 1997–1999 temettü kuponları (5–16 arası) (4.tertip 7-22 nolu yeni pay alma ve ... nolu temettü kuponlarını içermektedir.), 8 adet ... seri nolu, A tertip grubu hamiline 120.000 TRL, tertibi 2 olan, ... temettü kuponları (5–18 arası) (4.tertip 7-22 nolu yeni pay alma ve ...nolu temettü kuponlarını içermektedir.), 1 adet ... seri nolu, A tertip grubu hamiline 2.000 tertibi 3 olan kesir makbuzu, 1 adet ... seri nolu, A tertip grubu hamiline 2.000 tertibi 3 olan kesir makbuzu, 1 adet 548 seri nolu, A tertip grubu hamiline 27.530 tertibi 4 olan kesir makbuzu olduğunu, bu işlemleri takiben taraflarından ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle ...’ne başvuru yapıldığını, ..., ... tarihli ve ... sayılı cevabında, alacağımızın toplam 3.751,30-TL olduğunu, bu bedelin ödenebileceğini bildirdiğini, ... hisselerinin 2025 yılı itibariyle borsa piyasa değeri, teslim edilen senetlerin temsil ettiği paylara oranla çok daha yüksek bir bedel ifade etmekte olduğunu, müvekkiline önerilen bedel, gerçek piyasa rayicinin çok altındadır ve mülkiyet hakkının özünü zedelemekte olduğunu, müvekkilinin elinde bulunan hamiline yazılı hisse senetleri, ... sermayesinde gerçek pay sahipliği hakkına haiz olduğunu, ...’nin belirlediği 3.751,30 TL, sembolik bir değer olup borsa rayiciyle orantısız olduğunu, müvekkilinin pay oranına karşılık gelen gerçek piyasa değerinin tespiti ve taraflarına ödenmesi için iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek müvekkilinin elinde bulunan ve ...’a teslim edilen hamiline yazılı hisse senetlerinin temsil ettiği payların, 2025 yılı itibariyle ...’ın borsa piyasa değeri esas alınarak rayiç bedelinin, bu zamana kadar tarafımıza ödenmesi gereken temettü haklarımızın ve sair tüm haklarının bilirkişi marifetiyle tespitine, 6100 sayılı HMK 107/2.maddesi gereğince dava değerini artırma hakkımız saklı kalmak üzere şimdilik 3.751,30-TL bedelin davalı ... A.Ş.’den tahsiline, alacaklarına davalı şirkete başvuru yaptıkları 05.07.2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 4667 Sayılı Kanunla değişik 164/son fıkrası uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin avukat olarak adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi mümkün olmadığını, davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının, müvekkili şirkete karşı “pay sahipliği” sıfatı bulunmamakta olduğunu, dava konusu payların ...’ye intikal ettiğini, ve akabinde piyasada satıldığını, davacının, “güncel piyasa borsa rayici” üzerinden talepte bulunması mümkün olmadığını, davacının hak sahibi olabileceği herhangi bir temettü ödemesi bulunmamakta olduğunu, davacının müvekkili şirketten talep ettiği alacaklarına avans faizi istenmesi mümkün olmadığını belirterek öncelikle, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, aksi halde, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi mümkün olmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, aksi halde, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, aksi halde, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve her türlü yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, kaydileştirilmemiş hisse senetlerinin bedelinin, kâr paylarının ve temettü haklarının ödenmesi talebine ilişkindir.İstanbul Bam 43. Hukuk Dairesinin ... E., ...K. Sayılı ilamında "Davacı tarafından dava açılmadan önce ... başvurmuş olması ve ayrıca davalının cevabi ihtarnamesi ile ... davacının dilekçesine verdiği cevap birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu edilen hisselerin belirtilen süre içerisinde kaydileştirilmemiş olmaları nedeniyle ... devredildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda ... devredilen hisse senetlerinin bedelinin davalı tarafından tazmin edilmesi mümkün değildir. Davacı tarafın bedel talebini ... yöneltmesi gerekir. Hal böyle olunca davacı tarafın dava konusuyla ilgili olarak davalıdan talep edebileceği bir hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla davalıya husumet yöneltilemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesi ile hisse senetlerinin belirtilen süre içerisinde kaydileştirilmemiş olması nedeniyle ... devredildiği ve davacının bedel talebini ... yöneltmesi gerektiği belirtilmiştir.Sermaye Piyasası Kanunu(SPK)'nun 13/4. Maddesi, "kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur. Teslim edilen sermaye piyasası araçları kendiliğinden hükümsüz hâle gelir. Teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ise kaydileştirilme kararından sonra borsada işlem göremez, aracı kurumlarca bu sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ...(...)’ye intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ...’nin hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır." şeklinde düzenlenmiştir.Anayasa Mahkemesi'nin... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2015 tarih ve E..., K.... sayılı kararıyla; itiraz konusu kuralın, kişilerin maliki oldukları menkul kıymetler üzerindeki mülkiyet hakkını sınırsız ve süresiz olarak ortadan kaldırması, sermaye piyasalarında alım satım yapacak kişilerin tam bir güvenceye sahip olarak yatırım yapabilmesine olanak tanımaması, kişilerin sahibi oldukları menkul değerler üzerinde rahat, kolay ve güvenli bir şekilde tasarrufta bulunmalarına imkân vermemesi ve aracı kuruluşların iş ve işlemlerinden doğacak zararları tazmine yönelik bir mekanizma öngörmüş olmasına rağmen sermaye piyasalarında işlem yapan kişilerin haklarının kaybı durumunda telafi edici herhangi bir yol veya tazmin mekanizması öngörmemesi nedeniyle kamu yararı ile bireyin hak ve özgürlükleri arasında adil bir denge oluşturamadığından ölçülülük ilkesini ihlal ettiği, bu yönüyle, aracı kurumlarca katılma belgelerinin geri alımının yapılamayacağını, kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçlarının...'ye intikal edeceğini, bunların üzerindeki sınırlı ayni hakların kendiliğinden sona ermiş sayılacağını ve son olarak teslim edilmeyen sermaye piyasası araçlarının ...'nin hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılacağını öngören kuralın, kamu yararı ile bireyin mülkiyet hakkı arasında adil ve makul bir denge gözetmemesi nedeniyle mülkiyet hakkına aykırı olduğu kanaatine varılarak ... tarihli ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun (SPKn) md.13/f.4 hükmünde yer alan "…ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ...'ye intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ...'nin hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır." düzenlemesinin Anayasa'nın 13. ve 35. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.Anayasanın 153. Maddesinde, Kanun hükümlerinin, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkacağı ve iptal kararlarının geriye yürümeyeceği düzenlenmiştir. Buna karşın, iptal kararı müktesep hakları ihlal etmemek kaydıyla derdest davalara da uygulanır.28.11.2005 tarihinde ...'ta Müşteri İsmine Saklama Sistemi'nde fiziken saklanmakta olan tüm hisse senetleri iptal edilerek, bu hesap kayıtları ... tarafından devralınarak pay senetleri artık sadece ...'da kayden hak sahibi bazında izlenmek suretiyle kaydi sisteme geçilmiştir. Bu tarihten sonra...A.Ş.'de alım-satımı yapılacak pay senetlerinin takasına sadece kaydi pay senetleri kabul edilmektedir. Pay senetlerinin kaydileşme tarihinden sonra yapılan tüm bedelli ve bedelsiz sermaye artırımlarında artık fiziki senet basım ve teslimi yapılmamakta sadece kaydi pay ihracı söz konusu olmaktadır. Likit fonlar dışındaki yatırım fonlarının kaydi sisteme dahil edilmesi işlemleri 31.12.2005 tarihinde tamamlanmıştır. Bu halde kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları 31.12.2012 tarihi itibariyle ...'ye intikal etmiştir.Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra,... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlarak yürürlüğe giren 14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunla SPKn'na eklenen "Mülkiyeti ...'ye intikal eden sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar" Geçici Madde 10 ile, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti ...'ye intikal etmiş olan sermaye piyasası araçlarının iadesi ile satışlarının yapılmış olması hâlinde bunların bedellerinin ödenmesi talebiyle yapılacak başvuruların ve başvuru üzerine hak sahiplerine ... tarafından yapılacak ödemelerin usul ve esasları, hak sahiplerince teslim edilecek sermaye piyasası araçlarının iptal ve imha esasları ile ihraççıların bu başvurulara ilişkin yükümlülüklerinin Kurulca belirleneceği, şu kadar ki, ...'ye intikal eden sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanların aynen; satışı yapılmış olanların ise, Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanacak satış tutarları üzerinden nakden ödeneceği düzenleme altına alınmıştır....tarihli ve ... sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesine dayanılarak çıkarılan ve 07 Eylül 2016 Tarih ve 29824 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13 üncü Maddesinin Dördüncü Fıkrasının Kısmen İptali Üzerine ... Tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 4/1. maddesinde, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti ...’ye intikal eden sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanların 8 inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde aynen, satışı yapılmış olanların ise 9 uncu maddedeki esaslar çerçevesinde belirlenen satış tutarları dikkate alınarak, 10 uncu maddede belirtilen nemaları ile birlikte, ...’ye başvuran hak sahiplerine EK-1’de yer alan taahhütname ve ibraname alınmak kaydıyla ödeneceği, 2. fıkrada ise ödeme için 5 inci maddede yer alan belgelerle birlikte ...’ye başvurulmasının gerektiği düzenlenmiştir. 5 inci maddedeki düzenlemeye göre ise, Yönetmelik kapsamında ödeme talep eden hak sahipleri veya noter onaylı vekâletname ibraz eden vekili tarafından, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 10 yıl içinde iadeli taahhütlü posta yolu ile veya özel şirketler aracılığıyla imza karşılığı teslim suretiyle ...’nin merkez adresine başvurulması zorunludur. Anılan bu düzenlemeler kapsamında dava konusu senetlerin, Yönetmelikte belirtilen alternatifli durumlara göre aynen veya nakden tazmini hususu ...'nin sorumluluğundadır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının 1995-2004 yılları arasında davalı şirketten hamiline yazılı hisse senedi aldığını, bu senetlerin fiziken muhafaza edildiğini, █████/2024 tarihinde davalı şirkete başvurarak hamiline yazılı hisse senetlerinin kâr payı ve pay sahipliği haklarının ödenmesini talep ettiğini ve senetlerin davalıya teslim edildiğini, ayrıca ... de başvurulduğunu, ... alacağını 3.751,30 TL olarak belirlediğini belirterek, davalı şirkete teslim edilen hisse senetlerinin rayiç bedelinin, temettü hakları ve pay sahipliği haklarının kendisine ödenmesine karar verilmesini talep ettiği, ... gelen müzekkere cevabı ile davacının dava açılmadan önce ... başvurduğunun anlaşıldığı, davacı tarafın dava konusu ettiği hisselerin belirtilen süre içerisinde kaydileştirilmemiş olmaları nedeniyle ... devredildiği, davacı tarafın dava konusuyla ilgili olarak davalıdan talep edebileceği bir hakkının bulunmadığı, dolayısıyla davalıya husumet yöneltilemeyeceği gözetilerek davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,2-Alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 3.751,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 4.700 TL ücretin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.