Anahtar kelimeler: Bilinilirliğinin Ütüleme Tablasını Ütü Sayede Pazardaki Kalitesi Ettirmiş Piyasada Endüstriyel
T.C. BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi ve Maddi TazminatDAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi ve Maddi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin, faaliyet alanı içerisinde piyasada bilinen ve kalitesi ile ün yapmış bir firma olmakla birlikte kendisine ait tescilli tasarımlar ile de pazardaki payını her geçen gün artırmakta olduğunu, bu sayede sadece ütüleme araçlarının kalitesi ile bilinilirliğinin tüketici nezdinde de mevcut olduğunu, müvekkilinin, kendi endüstriyel tasarımı olan ütü tablasını 22.09.2006 tarih, ... tescil numarası ile tescil ettirmiş olduğunu, tescil ile hak kazanılan koruma süresinin sonunda müvekkilinin, 22.09.2016 tarihinde 2 kez yenileme yaparak Türk Patent Enstitüsü nezdinde korumanın devamını sağladığını, söz konusu tasarımın müvekkili tarafından “...” markası ile satışa arz edilmiş olduğunu, “...” markasını taşıyan ürünün, kendisine has tasarımı ve ürün üzerinde marka konumlandırılması ile hem sanal ortamda hem de fiziki satışa arz edilerek piyasaca bilinen, tutulan ve çokça satış yapan bir ürün haline geldiğini, davalı ..., müvekkilinin yukarıda arz edilen ürüne birebir benzer olan, algı seviyesi en yüksek tüketici gözünde dahi aynı ürün algısı oluşturacak bir ürünü ... Anonim Şirketi’ne fason ürettirerek “...” markası adı altında hem sanal hem de fiziki ortamda satışa arz etmiş olduğunu, işbu tasarımın ise ... tescil numarası ile 3. Şahıs konumundaki ... adına tescil edilmiş olup söz konusu tescilin hükümsüzlüğü istemi ile Bakırköy ... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyası davasının açıldığını, davalı tarafından gerçekleştirilen bu haksız eyleme karşı ise kendilerince Bakırköy .... Noterliği 29.01.2018 tarih, ... Yevmiye numaralı ihtarname ile haksız eylemin derhal sonlandırılması, ürünlerin piyasadan çekilmesi ve reklam faaliyetlerinin sonlandırılması konulu ihtarname gönderilmiş olduğunu, işbu ihtarnameye cevaben davalı ... Gaziosmanpaşa .... Noterliği 15.02.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname ile tecavüz iddialarına konu ürünün ... endüstriyel tasarım numaralı ile, ütü masası çalışma sisteminin de ... numaralı faydalı maodel olarak tescil edildiğini ifade ettiğini, davalının söz konusu tasarıma ait mülkiyet hakkının bulunmamakta olduğunu, fason üretim yaptırdığı şirket olan ... Anonim Şirketi adına tescil edilen haksızlığa konu ürün üzerinde korunmaya değer üstün hakkının da olmadığını, kaldı ki işbu tasarım hakkında da yukarıda arz edildiği üzere hükümsüzlük davası açılmış olmakla birlikte yargılama neticesinde 3. şahsın korunmaya değer bir mülkiyet hakkının olup olmayacağının belirleneceğini, davalının satışa arz ettiği ürün ile müvekkilinin ürününün tasarımsal olarak birebir aynı olacak şekilde imal edildiğinin aşikar olduğunu, iki ürün arasında tasarım olarak benzerliğinin yanı sıra davalının, müvekkili tarafından dizayn edilen ütü masası örtüsünün de birebir benzerini üreterek, masa örtüsünün rengine ve müvekkilinin markasının örtü üzerindeki dizilimine varıncaya kadar birebir benzerliği ürününe işlediğini, açıklanan nedenlerle, haksız rekabetin tespitini, önlenmesini, haksızlığa konu olan ürünün piyasadan toplatılmasını ve imhasını, HMK 107 uyarınca dava değerinin artırılması hakkı mahfuz olmak üzere davalı aleyhine şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminata, yasal faizi ile birlikte hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı ... üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili olan ... A.Ş.’nin (.... AVM) 1990 yılında kurulduğunu, kurulduğundan bu ... geçen sürede 70’e yakın şubesi ile sektöründe köklü bir yere ve geçmişe sahip olup kendi piyasa pazarında ilk 3’te yer aldığını, müvekkilinin davacının iddia ettiği şekilde bir haksız kazanç peşine düşmesinin mümkün olmadığını, Açılmış olan işbu davanın dahi Müvekkilinin ticari itibarını zedeleyici bir durum olduğunu, davacı ... kötü niyetle işbu davayı açtığını, davasının haksız olduğunu, davacının işbu dava tarihi itibari ile talep etmiş ve işbu dava ile birleştirilmek üzere açılacak olan davalar ve talepler yönünden, yasal süreler tahtında zamanaşımına uğramış olan kısımları yönünden taleplerini kabul etmediklerini ve bu alacaklar yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının zamanaşımına uğrayan taleplerinin de bu nedenle reddinin gerektiğini, açıklanan nedenlerle, öncelikle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesine, iş bu dosya yönünden Bakırköy .... Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasının yargılaması bitinceye dek HMK m. 165 gereği bekletici mesele yapılmasına, davanın husumet ve zamanaşımı yönünden reddine, haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın reddine ve red kararının yurtiçinde tirajı en yüksek üç gazeteden birinde yayınlanmasına, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan davacı adına kayıtlı ... sayılı endüstriyel tasarım tescil belgeleri ve ... sayılı faydalı modelin tescil belgeleri celp olunmuştur.Dosya, davalı tarafın davacı tasarımına tecavüzü veya haksız rekabeti olup olmadığı yönünden rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş, tasarım uzmanı bilirkişi █████/2019 tarihli raporunda; "davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel İzlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları" hususlarını tespit ve rapor etmiştir.İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp olunmuştur.Dosya, davalı kullanımının davacı adına olan ... numaralı tasarım kapsamında mı, yoksa İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava konusu edilen ... sayılı tasarım ve ... nolu faydalı model kapsamında mı olduğu yönünden, davalı itirazlarını karşılar ek rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi █████/2019 tarihli ek raporunda; "Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile davalı tarafa ait ... (1) numaralı tasarım ve davalıya ait ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, hu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait kullanımların, davalı tarafa ait ... (1) numaralı tasarım ve ... başvuru numaralı faydalı modelin kapsamı içinde olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmiştir.Bekletici mesele yapılan İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı kararı celp olunmuş, tetkikinde; davacı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalı ... Anonim Şirketi aleyhine, davalı adına kayıtlı ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine yönelik dava açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda █████/2019 tarihinde, "Sabit olmayan tasarım hükümsüzlük davasının reddine" karar verildiği, dosyanın istinafa gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin █████/2022 tarihli ... karar sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği, davacı vekilinin istinaf ilamını temyiz etmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin █████/2024 tarihli ... karar sayılı ilamı ile istinaf ilamının onanmasına karar verilmekle "Onama Üzerine Kesinleşme" ile hükmün, █████/2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Dosya, davalının davacıya ait tasarımlarından doğan haklarına tecavüzünün bulunup bulunmadığı, tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı hususlarında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler █████/2025 tarihli raporlarında; "Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafın, yoksun kaldığı kazancı hesap edebilmemiz için, davalı tarafın, dava konusu tasarımlara ait ürünlerden kaç adet satış yaptığı tespit edilerek, davacı taraf bu ürünleri piyasada satışa sunmuş olsaydı, elde edeceği kazanç hesaplanması gerektiği, ancak davalı tarafından, ticari defter ve belgeler incelemeye sunulmadığından, dava konusu tasarıma ait kaç adet satış yaptığının tespit edilemediği, davacı tarafın, maddi tazminat talebi doğrultusunda, davalı tarafından ticari defter ve belgeleri incelemeye sunulmadığından, muhtemel kazanç hesabının yapılamadığı, davacı tarafın maddi tazminat talebinin Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir.Dava, davalının, davacıya ait tasarımından doğan haklarına haksız rekabetinin tespiti, önlenmesi ve maddi tazminat talebine yöneliktir.Dosyada davalı ... tecavüz iddialarına konu ürünün Dava dışı üçüncü kişi adına kayıtlı ... endüstriyel tasarım numaralı ile, ütü masası çalışma sisteminin de ... numaralı faydalı model olarak tescil edilmiş olduğu, davalının söz konusu tasarıma ait mülkiyet hakkının bulunmadığı, fason üretim yaptırdığı şirket olan ... Anonim Şirketi adına tescil edilen haksızlığa konu ürün üzerinde korunmaya değer üstün hakkının devam ettiği, bekletici mesele yapılan İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyasında yer alan raporda; hükümsüzlüğü istenilen davalıya ait ... nolu tasarımın davacıya ait ... sayili tasarim karsisinda yeni ve ayirt edici nitelige sahip olduğu tespiti ile birlikte ilgili dosyada davacının sabit olmayan tasarım hükümsüzlük davasının reddine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin █████/2024 tarihli ... karar sayılı ilamı ile █████/2024 tarihinde kesinleştiği,Davalının, husumet itirazı olmakla marka sahibi olan davacının marka tecavüzü olduğunu iddia ettiği üretici ve satıcılar için ayrı ayrı dava açma hakkının bulunduğu, satıcı konumunda olan davalıya da markaya tecavüz sebebiyle husumet yöneltilebileceği nedeniyle davalının pasif husumet ehliyetinin olduğu değerlendirilmiştir.Dosyamızda bilirkişi raporunda davacı ve davalı tasarımları arasında farklılıklar bulunmadigi benzer olarak algılandığı tespiti yapılmış ise de, netice itibari ile somut olayda davalının dava dışı üçüncü kişiye ait tescilli ve hukuken koruması devam eden tasarımı kullandığı, 28.08.2019 tarihli tasarım uzmanı ...‘e ait raporunda davalı tarafa ait kullanımların davalı tarafa ait ... bir numaralı tasarım ve ... başvuru nolu faydalı modelin kapsamı içinde olduğu bildirilmiş olmakla davalının tasarım ve faydalı model haricinde bir kullanımının da mevcut olmadığı, tescile uygun bir kullanım söz konusu olduğu, dolayısıyla davalının kullanımı yasal bir nedene dayanmış olup tasarım ve faydalı model haricinde bir kullanımı tespit edilemediğinden ve davalının kullandığı davaya konu tasarımlarla ilgili İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne verilmiş kesin hüküm nedeniyle subut bulmayan davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-Davacının haksız rekabet ve tazminata yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine,2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 696,10 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen haksız rekabet davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmekle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen maddi tazminat davası yönünden 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,6-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸Hakim ...¸