dostluk başpolis nüfuzunu iğdır kin fiilini başkalarına müşaviri ibarettir çıkar

Anahtar kelimeler: Dostluk Başpolis Nüfuzunu İğdır Kin Fiilini Başkalarına Müşaviri İbarettir Çıkar

Danıştay 2. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR)

: 1- ... Bakanlığı

2- ... Genel Müdürlüğü

VEKİLLERİ

: Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem

: Dava; Iğdır İl Emniyet Müdürlüğünde başpolis memuru olarak görev yaptığı dönemde davacının, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında davacının, uyuşturucu madde kullanmak suçundan yakalanan birtakım şahıslarla irtibatlı olduğu ve bunların idrar örneklerini değiştirmek için kendisine menfaat temin ettiği iddiaları ile başlayan disiplin soruşturması neticesinde davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edilmesiyle çıkan uyuşmazlıkta; savcılık tarafından telefon konuşma ve mesaj kayıtları ile kamera kayıtları incelemesi yapılması sonucu ilgili şahısların olay günü davacı ile telefon yoluyla iletişim kurmaya çalıştıkları, davacı ile ilgili samimi ikrarlarının olduğu, yapılan bütün teknik ve fiziki takip ve incelemelerden, davacının söz konusu şahıslarla iletişiminin olduğu, öte yandan ... Ağır Ceza Mahkemesinin ...günlü, E:... K:... sayılı kararı ile davacı hakkında rüşvet alma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 252/1. maddesi gereğince mahkumiyet kararı verildiği, bu durumda, davacının sabit olduğu tespit edilen eylemine uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; disiplin soruşturma raporu ve dosyada bulunan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; disiplin cezasına konu eylemin █████/2017 tarihinde gerçekleştiği, █████/2019 tarihli Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile davacı hakkında meslekten çıkarma cezası verildiği, ancak 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinde, il polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası kararlarının valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceğinin hükme bağlandığı görüldüğünden, Yüksek Disiplin Kurulu kararının görüş mahiyetinde olduğu ve söz konusu cezanın Bakan Oluru ile █████/2020 tarihinde verildiği anlaşıldığından, davacının iki yıllık zaman aşımı süresi geçirildikten sonra meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davalı idare işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

: Davalı idareler tarafından, davacı hakkında isnat edilen fiilin sübut bulduğu, tesis edilen dava konusu işlemin zamanaşımına uğramadığı, hukuka ve mevzuata uygun olduğu, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Iğdır İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde, Iğdır ilinde uyuşturucu madde kullanmak suçundan yakalanan bazı şahıslarla irtibatlı olduğu ve bunların idrar örneklerini değiştirmek için kendisine menfaat temin ettiği iddiaları nedeniyle Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturmadan dolayı, davacı hakkında Valilik tarafından soruşturma onayı verilip, akabinde muhakkik görevlendirilerek disiplin soruşturulmasına başlanıldığı, yürütülen disiplin soruşturması süreci sonrasında muhakkik tarafından hazırlanan ...günlü, ...sayılı Soruşturma Raporu düzenlendiği, soruşturma raporunda hakkında isnat olunan “yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak” suçlamasının sübuta erdiğinden bahisle muhakkik tarafından davacının meslekten çıkarılması gerektiği yönünde getirilen teklif sonrası █████/2019 tarihli son savunması da alınarak Iğdır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun... günlü,...sayılı kararı ile 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul edilmesine Dair Kanunun 8/6-ç maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası verildiği, aynı şekilde Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ...sayılı kararının tesis edildiği, söz konusu kararın iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-ç maddesinde ise, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir.";

Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;

"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;

a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,

...

kesinleşir. ... ";

"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,

b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Nitekim, █████/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra █████/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde; "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir. Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir. Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak, iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir.

Bu bağlamda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2025 günlü, E:████████, K:█████████ sayılı kararıyla disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği yolundaki bölge idare mahkemesi ısrar kararı onanmıştır.

Buna göre; yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte, olayda, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan il disiplin kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olması karşısında; uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verme yetkisine ilişkin zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine dayanan Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.