gib şifahi büyükbaş canlı ihtarda satımdan hayvan hayvanları esaskarar satışa

Anahtar kelimeler: Gib Şifahi Büyükbaş Canlı İhtarda Satımdan Hayvan Hayvanları Esaskarar Satışa

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

HAKİM

KATİP

DAVACI

: ... -

VEKİLİ

: Av.

DAVALI

: ...

VEKİLİ

: Av.

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin davalıya 13 adet canlı büyükbaş hayvan satışını yaptığını ve hayvanları teslim ettiğini, söz konusu satışa ilişkin 06.03.2024 tarihli GİB2024...3 numaralı 1.270.245 TL tutarlı fatura düzenlendiğini, davalın ödemenin 38.500 TL'lik kısmını yapmadığını, davalıya borcunu ödemesi için şifahi ihtarda bulunulduğunu, ancak davalının 26.03.2024 tarihinde gerçeğe aykırı iade faturası düzenlediğini, davacı tarafça aynı gün Şarkışla 1. Noterliğinin 26.03.2024 tarihli 1671 yevmiye numaralı ihtarının gönderilerek iade faturasının kabul edilmediğinin bildirildiğini, davalının 38.500 TL tutarındaki borcunu ödemediğini, söz konusu alacağın tahsili için Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ██████████ E sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, davalı itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; tarafların 13 adet canlı büyükbaş hayvan alımı konusunda anlaşma yaptığını, davacının söz konusu canlı hayvanları teslim ettiğini ve 06.03.2024 tarihli 1.270.245 TL tutarlı GİB2024...3 numaralı faturayı düzenlediğini, fatura bedelinin 1.233.950 TL'lik kısmının ödendiğini, ancak canlı hayvanların bazılarının şirket veterineri tarafından muayene ve analiz sonucunda tüberküloz hastalığı taşıdığı ve hayvanların karkaslarının halk sağlığı açısından sakıncalı olduğunun tespit edildiğini ve bu durumun alacaklıya bildirildiğini, hastalıklı hayvanların ticari emtia olarak değer ifade etmediğini, ancak davacının hastalıklı hayvanların parasını talep ettiğini, davalının muayeneden sonra iade faturası kestiğini, ancak davacının itiraz ettiğini, davacının yasal süreden sonra iade faturası kesildiğini beyan ettiğini, fakat etlerdeki tüberküloz hastalığının analiz ve muayene sonrası anlaşılabildiğini, öğrenme tarihinden hemen sonra derhal iade faturası kesildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: dava konusu fatura, ticari defter ve kayıtlar, Şarkışla 1. Noterliği █████/2024 tarihli ve 1671 yevmiye numaralı ihtarnamesi, tanık beyanları, Kayseri Genel İcra Dairesi' nin, ██████████ Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturaya dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin, ██████████ Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının Adek Derin, borçlusunun ... Hayvancılık Et Ürünleri İnşaat Ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, toplam 38.500,00-TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine █████/2024 tarihinde itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Şarkışla Adliyesi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak, dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davacının ticari defter ve belgelerinin incelenerek davacının takibe dayanak faturalardan dolayı davalıdan bir alacağı olup olmadığı, davalının bu faturalar dolayısıyla davacıya ödeme yapıp yapmadığı hususlarında rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan █████/2025 tarihli raporda özetle; davacı ... tarafından, davalı ... Hay. Et. Ür. İnş. Ve San. Tic. Ltd. Şti.ne 06.03.2024 tarih ve 1.282.947,45 TL. tutarında fatura usulüne uygun olarak tanzim edildiği, davalı şirket adına tanzim edilmiş olan uyuşmazlık konusu bu fatura davacı ...'İN yasal muhasebe defterine vadeli satış olarak kaydı yapıldığı, davacı ...'İN muhasebe defter kayıtlarına göre; davalı şirket adına tanzim edilmiş olan 1.282.947,45 TL. tutarlı faturadan 31.12.2024 tarihine kadar 1.244.447,00 TL tahsil edilmiş 38.500,45 TL bakiye alacak kaldığının kayıtlı bulunduğu, davacı tarafın kendi defterinde Yıl sonu noterden kapanış onayı bulunmadığı için delil olma vasfı bulunmadığı, alacağın dayanağı olan Fatura davacı defterinde kayıtllı olup yıl sonu yevmiye defter kapanış maddesinde davalı şirketten 38.500,45 TL alacağı olduğuna dair kayıt bulunmadığına dair rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizce, dosyanın bir mali müşavir bilirkişiye tevdi ile davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak ,davacının takibe dayanak faturalardan dolayı davalıdan bir alacağı olup olmadığı, davalının bu faturalar dolayısıyla davacıya ödeme yapıp yapmadığı hususlarında rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan █████/2025 tarihli raporda özetle; davacı tarafça davalıya takip konusu 06.03.2024 tarihli GİB2024...3 numaralı 1.282.947,45 TL tutarlı fatura düzenlendiği, söz konusu faturanın hem davacının hem de davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmekte olup taraf defterlerinin faturanın kaydı yönünden uyumlu olduğu, tarafların birbirini teyit eden ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıya 1.244.447 TL ödeme yaptığı, davacının davalıya düzenlediği fatura bedelinden ödeme tutarı mahsup edildiğinde davacının davalıdan 1.282.947,45 TL — 1.244.447 TL = 38.500,45 TL alacaklı olduğu, davalının davacıya düzenlediği ifade faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu iade faturasının mahkemece değerlendirilmesi gerektiği, bahse konu iade faturası kabul edilirse davacı alacaklı olmayacak; ancak iade faturası ve tutarı kabul edilmezse davacı davalıdan 38.500,45 TL alacaklı olacağına dair rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizce bildirilen tanıklar dinlenmiş olup davalı tanığı ... mahkememizde beyanında: " Davalı şirkette usta başı olarak çalışıyorum, davacının satmış olduğu hayvanların 3 tanesinde hastalık çıkmıştı, bu halde etler ya kavurmaya gider, ya da imha edilir, buna veteriner karar verir, hayvandaki tüberküloz hastalığı hayvan kesilmeden anlaşılmaz, kestikten sonra anlaşılır, bana göstermiş olduğunuz tartım fişi hayvan kesilip sakatatlar atıldıktan sonra tartım yapılır, kavurmaya giden et yarı yarıya fire verir, bu nedenle zarar oluşur, veteriner hekimimiz Fatma Polat'tır, Fatih Erdoğan ise etlerin kavurmalık olarak verildiği Arda Et Ürünleri Limited Şirketinin veterineri olabilir, etler kesildikten ve hastalık ortaya çıktıktan sonra davacı taraf kantara gidene kadar işyerinde olduğu için ette hastalık çıktığını kendisi de görmüştür," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalı tanığı ... mahkememizde beyınanda

: "Davalı şirkette kasap olarak çalışıyorum, kesim esnasında tüberküloz hastalığı olduğu anlaşılan hayvan bulunduğunda veterinere bilgi veriyoruz ve kavurmaya gönderiyoruz, hem kendi veterinerimize hem de Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün veterinerine bilgi veriyoruz, devletin veterinerin ismini hatırlamıyorum, bizim veterinerimizin ismini de hatırlamıyorum, davacı taraf hayvan kesimine kadar başında bekler, tutanak tutulduktan sonra tartılmaya gider, hastalık büyükse hayvan imha edilir, değilse eti kavurmaya gider, tartıldıktan sonra kemikli giderse %35 oranında fire düşülür, kemiksiz giderse %25 oranında kavurmalık ette fire düşülür, hayvanlarda hastalık görülürse sahibi o an orda olduğu için bilgi veriyoruz, davacının da bilgisi olmuştur, tutanakta isimleri yazılı Fatma Polat iş yerinin veteriner hekimidir, Fatih Erdoğan'ı tanımıyorum, tartım fişinden sonra hastalıklı etin fiyatı düşülerek fiyat belirlenir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı Akın Derin Şarkışla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nde ki beyanında: "Davacı ... benim babam olur. Davalı ... ile bundan yaklaşık hatırladığım kadarıyla 1,5 yıl önce 13 adet büyükbaş hayvanı babama ait olan hayvan çiftliğinden satın aldılar. Biz bu 13 adet büyükbaş hayvanı canlı olarak Kayseri ilindeki kesimhaneye götürdük. Biz hayvanları ben, davacı babam ve Mahmut Şahinoğlu olduğu halde kestirdik ve kesilen hayvanları davalı şirkete teslim ettik. Sonrasında tutarını hatırlamıyorum ancak kesimhanede kantar fişleri alındı ve davalı şirket ile fiyat hususunda babam anlaştı. Tutarını hatırlamıyorum ancak bedelin tamamı 1-15 gün içinde ödenecekti. Biz kesimhaneden çıktıktan sonra davalı şirket temsilcisi ismini bilmediğim kişi babamı aradı ve hayvanlardan birinde sıkıntı olduğunu, etinde hastalık olduğunu beyan ederek bunun parasını ödemeyeceğini söylemiş. Ancak biz kesimhanede kesim yaptırırken oradaki görevliler hayvanlarda bir sıkıntı olduğunu bize söylemediler, olsa mutlaka görevli veteriner bu durumu bize bildirirdi. Ben daha sonra davalı şirketin davacı babama para ödememiştir. Bunun üzerine davacı babam davalı şirketi icraya vermiştir. Bunun haricinde başkaca bilgi ve görgüm yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı Mahmut Şahinoğlu Şarkışla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nde ki beyanında: "Davacıyı arkadaşım Akın Derin'in babası olması nedeniyle tanırım. Yaklaşık bundan 1,5 yıl önce davacı Kayseri'ye hayvan satmış, hayvanları götürürken bende yanlarında yardımcı olmak için gitmiştim. Sayısını şimdi hatırlamıyorum ancak yaklaşık 15 tane büyükbaş hayvanı kesim için Kayseri'ye götürdük. Burada kesimhanede veteriner kontrolünden geçerek hayvanlar kesildi. Bir sıkıntı olmadığı söylendi ve kesimhaneden faturalarını alarak davalı şirket ile fatura düzenlendi. Ancak hangi bedel üzerinden anlaşıldı bilmiyorum. Bedelini hatırlamıyorum ancak tüm ücret 15 gün sonra davacıya ödenecekti. Biz anlaşmayı yapıp malları teslim ettikten sonra Şarkışla'ya gelirken galiba hayvanları alan kişi davacı Adem'i arayarak hayvanlardan birinde bir sıkıntı olduğunu, bunun ücretini eksik ödeyeceğini söyledi. Ancak daha sonra davacının para alıp almadığını bilmiyorum. Sadece parasını alamadığı için davacı ...'in faturaları icraya verdiğini duymuştum. Hayvanlarda bir sıkıntı olmuş olsaydı kesimhanede kesim yapıldıktan sonra veteriner veya görevliler bize bu durumu söylerdi. Bunun haricinde başkaca bilgi ve görgüm yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Somut olayda; davacı vekili tarafından, taraflar arasında hayvan satışına ilişkin düzenlenen faturadan kaynaklı bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istenmiş, davalı vekili tarafından ise hayvanların gizli ayıplı olduğu, muayene sonrasında tüberküloz hastalığı bulunduğunun tespit edildiğini, iade faturası düzenlendiğini, hastalık taşıyan hayvanların parasının haksız olarak talep edildiği beyan edilerek davanın reddine karar verilmesi istenmiş,davacı vekili beyan dilekçesinde ise ayıbın müvekkiline yasal ihbar süresi içerisinde yapılmadığını, iade faturası düzenlendiğini ve daha sonra düzenlenen veteriner raporu ile ayıp iddiasının ortaya atıldığını ileri sürmüştür.

Dosya kapsamında davacı ile davalı arasında hayvan satışı hususunda anlaşma bulunduğu hususu ihtilafsız olup, hayvanın satımı esnasında hastalığın, ayıbın olup olmadığı,ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususunda ihtilaf bulunmaktadır.

6098 sayılı TBK'da, ayıplı hayvan satışı nedeniyle satıcının sorumluluğu aşağıda gösterilen maddelerde hüküm altına alınmıştır.

Buna göre TBK'nun Madde 220. maddesinde; "Hayvan satışında satıcı, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olmaz."

6098 sayılı TBK'nın 224. maddesinde ise; "Hayvan satışında satıcının sorumlu olacağı süre yazılı olarak belirlenmemiş ve ayıp da hayvanın gebeliğine ilişkin değilse satıcı, ancak ayıbın devrin yapıldığı veya alıcının devralmada temerrüdünün gerçekleştiği günden başlayarak dokuz gün içinde kendisine bildirilmesi ve ayrıca, hayvanın bilirkişilerce gözden geçirilmesinin aynı süre içinde yetkili makamdan istenmesi hâlinde sorumlu olur."

6098 sayılı TBK'nın 224. maddesindeki ayıp ihbarına ilişkin süre "hak düşürücü süre" olup, satıcının ayıptan kaynaklı sorumluluğuna yönelik koşulların mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir.

Somut davada, taraflar arasındaki hayvan satışına ilişkin dosya kapsamındaki fatura ve tartım fişi haricinde yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, davalı satıcının ayıp sebebiyle sorumlu olacağı yönünde yazılı bir taahhüdünün olmadığı anlaşılmaktadır.Hayvanların teslimi █████/2024 tarihinde yapılmış olup TBK 224. maddesine göre 9 gün içinde ayıp ihbarının yapılmadığı ve hayvanların bilirkişilerce gözden geçirilmesinin aynı süre içinde yetkili makamdan istenmediği anlaşılmaktadır. Davalı vekili tarafından hayvanlarda tüberküloz hastalığının tespitine ilişkin veteriner hekimler tarafından imzalanan tutanak dosyaya sunulmuş ise de ilgili tutanağın yetkili kurum tarafından düzenlenmediği,(davalının veterineri ve dava dışı Arda Et Ürünleri Ltd Şti'nin veterineri tarafından düzenlendiği) belgenin düzenlenme tarihinin mevcut olmadığı, her zaman düzenlenebilir nitelikte olduğu gözetilerek itibar edilmemiş, davalı tarafça hayvanların hastalıklı olduğu ve süresinde ihbar yapıldığı ispat edilemediğinden, taraf defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi düzenlenen raporlardan davacının faturadan kaynaklı davalıdan 38.500,45 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davanın KABULÜ ile, davalının Kayseri Genel İcra Dairesi' nin ██████████ Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,

2-İtirazın iptaline karar verilen alacak miktarı olan 38.500,00-TL' nin %20' si oranında (7.700,00-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 2.629,94-TL nispi karar ve ilâm harcından, davacıdan alınan 464,99-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.164,95-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 464,99-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 820,00-TL tebligat masrafı, 329,00-TL posta ve müzekkere masrafı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.149,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 38.500,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı tarafından yapılan bir yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,

8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından, HMK'nun 333/1. maddesi gereğince, yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip

¸E-imzalıdır

Hakim

¸E-imzalıdır