benzersiz çakmaklardan lider satmakta gövdesi üretip dünyada markalı dünya özgün

Anahtar kelimeler: Benzersiz Çakmaklardan Lider Satmakta Gövdesi Üretip Dünyada Markalı Dünya Özgün

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ Esas, ███████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Marka (Manevi Tazminat İstemli)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin ...'li yıllardan bu yana üretip satmakta olduğu tanınmış "..." markalı .... dünyada lider olduğunu, .... gövdesi ile dünya piyasasında bulunan diğer çakmaklardan özgün ve benzersiz bir tasarıma sahip olduğunu, müvekkilinin bu benzersiz tasarımı koruma altına almak amacıyla Türkiye ve dünyada birçok marka ve tasarım tescili aldıklarını, müvekkili markasının ayrıca TPE'nin ...01.2014 tarih ve ....... sayılı kararı ile tanınmış marka statüsü kazandığını, ancak hal böyle iken davalının, kendi malını başkasının malıymış gibi göstererek, alıcıların yanılmasına ve belli bir mal yerine başka bir mal almalarına yol açan davranışların TTK'nın 56 ve 57/5 maddeleri kapsamında değerlendirilerek, davalının ambalaj benzerliğinin, tüketicilerin ürünlerin kökeni yönünden yanıltılmasına yol açıldığını, davalının çakmak üzerindeki "..." ibaresi ile kendilerinin "...." markalı ...özgün şekli olan ...... formun sayısız seçenek özgürlüğü bulunduğu ve hiçbir teknik zorunluluk bulunmadığı halde aynen kopyalanarak taklit edildiğini, bu hususların müvekkilinin marka ve tasarım hakkına tecavüz oluşturduğunu, "...." .... pazara sunulduğu zaman gövde üzerinde yer alan "....” şeklinin .... standının arkasında kalarak sadece ön kısım olan .... şeklin gözüktüğünü, işbu sebepten dolayı da müvekkiline özgü ... gövdeyi taklit eden davalı ...... tasarımı ile ortalama tüketici nezdinde karışıklığa neden olduğunu, davalının ... markasını ürettiği biçimde ... şekilli ...üreterek ... .. koleksiyonlarını da aynen taklit ettiğini, müvekkilinin tüm bu tecavüz ve haksız rekabet eylemleri sonucunda maddi zarara uğradığını iddia ederek, müvekkilinin marka ve tasarım hukukundan doğan haklarına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, men'ini, haksız rekabet neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini, 78.783,47TL olarak arttırmıştır.Davacı vekili 29.01.2018 havale tarihli dilekçesinde; ... marka hakkının ihlali nedeni ile 556 sayılı KHK 66/2 md a bendi uyarınca tasarımın tescil edildiği 04.05.2011 den itibaren tazminat hesaplanmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın tefrik edilmeden önce açıldığı İstanbul 1. FSHHM'nin ilgili dosyasında davalı olarak dört kişinin gösterildiğini, ancak müvekkilinin diğer davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığının söz konusu olmadığı gibi, ortak eylemlerinin de olmadığını, dava dilekçesinde davacı .... ile kendi ... iltibas meydana getirdiği iddia etmiş ise de, bahsi geçen ...... .......tescil numarası ile müvekkili adına tescilli olduğunu ve davacının tasarım hükümsüzlüğü ve haksız rekabetin tespiti, men'i talebi ile Ankara 4. FSHHM ███████ E., ████████ K. sayılı dosyası ile açtığı davanın reddedildiğini, kararın kesinleştiğini ve bu nedenle söz konusu hususların yeniden yargılama konusu yapılamayacağını, davacının ... stantları ile müvekkiline ait .... stantlarının iltibas meydana getirdiği iddia etmişse de,.... standının...... tescil numarası ile müvekkili adına tescilli olduğunu, davacının bu hususta da Ankara 4. FSHHM ████████ Esas sayılı dosya ile dava açtığını ve davanın halen derdest olduğunu, bu nedenle bu talep yönünden de derdestlik itirazında bulunduklarını, tescilli tasarımlarına rağmen el koyma ve tedbir kararının hukuken uygun olmadığını ve ürünlerin taraflarına iade edilmesi nedeniyle de, marka ve tasarım hakkına yönelik eylem ve tecavüz bulunmadığından, maddi-manevi tazminat talebinin de reddedilmesi gerektiği savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

İlk derece mahkemesinin ████████E, ████████ Karar sayılı, █████/2019 tarihli ilamında; "...-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli ....... nolu teşhir standı tasarımına ve sunumuna yine davacı adına olan ... şekil markasına benzer şekilde kendi markasını kullanması suretiyle olan tasarım ve marka haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, menine, ortadan kaldırılmasına, bu şekilde olan davalı stant ve ürünlerinin toplatılarak imhasına,Toplam 25.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan karşılanarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan bir gazetede ilanına,Fazlaya dair talebin REDDİNE, " şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF KARARI

:Dairemizin █████/2022 tarih ve █████████ Esas, █████████ karar sayılı ilamı ile; "...İlk derece mahkemesince bilirkişi raporuna göre karar verilmiş ise de; kararın gerekçesinde davacının hangi şekil markasına ne şekilde tecavüzün gerçekleştiğinin açıklanmadığı, davacının birden fazla ... şekil markası olduğu, davacı vekilinin aşamalarda beyan dilekçesinde yer alan ...... numaralı sarı renkli ... şekil markasının kayıtlarının ve ...... sayılı tasarım tescil belgelerinin getirtilmediği, bilirkişi heyeti tarafından da marka kayıtları üzerinde herhangi bir inceleme ve karşılaştırma yapılmadığı, ... ibaresinin davalı markası olduğuna dair açıklamalara yer verilmiş ise de dosya içeresinde davalı tarafa ait marka kaydına rastlanmadığı, davalının savunmasında tescilli marka ve tasarıma uygun kullanım olduğunu savunduğu; mahkemenin gerekçesinde markanın tescilli şekilde kullanılıp kullanılmadığının tartışılmadığı, esasen .... sayılı çoklu tasarımın hangisine tecavüz teşkil ettiği somutlaştırılmadan "... davalının davacı adına tescilli ... ....nolu teşhir standı tasarımına ve sunumuna yine davacı adına olan ... şekil markasına benzer şekilde kendi markasını kullanması suretiyle olan tasarım ve marka haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, menine, ortadan kaldırılmasına, bu şekilde olan davalı stant ve ürünlerinin toplatılarak imhasına.." karar verildiği anlaşılmıştır.

Eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu ile ve davalı vekilinin rapora itirazları giderilmeden, somut gerekçesi de açıklanmadan karar verilmesi yerinde olmadığından davalı vekilinin sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dairemiz kararında işaret edildiği üzere Davacının asıl dayanağı olan; .... ... şekil markasının ve ... nolu tasarım kayıt örneğinin, tanınmış marka kaydının ve davalı marka kayıtlarının TPMK'dan celp edilerek dosyaya alındıktan sonra marka vekili bilirkişinin de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak marka tescil belgeleri, tasarım tescil belgeleri ve ürünler karşılaştırılarak, davalı ürününün davacı markaları ve tasarım tescil belgelerine tecavüz edip etmediği, ayrıca tarafların ürünlerinin ticari takdim şeklinin benzer olup olmadığı, davalının ticari sunumunda kullandığı standın haksız rekabet teşkil edip etmediği konusunda rapor alındıktan sonra, davalının fiilinin subut bulması halinde, davacı vekilinin 29.01.2018 havale tarihli dilekçesindeki tazminat taleplerine göre tazminat talebinin değerlendirilerek karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Davacı vekili, maddi tazminat miktarı yönünden istinafa başvurmuş ise de kaldırma sebebine göre bu aşamada davacı vekilinin istinaf istemi hakkında inceleme yapılmayarak Davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, Davacı vekilinin katılma yolu ile istinaf isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın KALDIRILMASINA" şeklinde karar vermiştir.

DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:

İlk derece mahkemesinin istinafa konu ████████, ███████ Karar sayılı, █████/2024 tarihli ilamında; "...Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, Bölge Adliye Mahkemesi kararı , bilirkişi rapor ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafa ait ...... tescil içeriğinde bulunan ..... tasarımları ile davacı tarafa ait ....,.... ve .... numara ile tescilli ... tasarımlarının farklı algılandığı, dosya kapsamında sunulan ve davalı tarafa ait çakmak numunelerinin davacı tarafa ait ..., ... ve ... numara ile tescilli tasarımlara göre farklı algılandıkları, davacı tarafa ait .... numaralı stand tasarımı ile davalı tarafa ait ... numaralı stand tasarımının farklı algılandığı, davacı tarafa ait ...... numaralı tescil içeriğindeki . nolu stand ile davalı tarafa ait olup, ..... satışa arzı sırasında kullanılan sarı renkli standın bilgilenmiş kullanıcıda yarattıkları genel izlenimin benzer olduğu, taraflara ait standlar ile içerisinde bulunan .......

kullanımları bakımından değerlendirme yapıldığında, üzerlerinde bulunan ...... desenlerinin ve desenlerin sıralanış şekillerinin de benzer olması sebebiyle ticari takdim bakımından benzer oldukları, taraflara ait çakmak numunelerinin desen, renk, marka kullanım alanlarının ve marka ibaresi kullanımlarının benzer olduğu, taraflar adına 34. sınıfta aynı mallar için tescil edilmiş olan markaların aynı veya benzer olmadığı; ancak davalının ürün ambalajı üzerinde kullandığı markanın davacı markasına yaklaşmakta olduğu; davacı markası tanınmış bir marka olmakla ayırt edici gücünün yüksek olduğu da göz önüne alındığında davalının markasal kullanımı genel görünüş itibariyle davacı markası ile karıştırılmaya sebebiye t verebileceği mahiyette olduğu anlaşılmakla, davalının davacı adına tescilli .......... nolu stand tasarımından doğan haklarına tecavüz eyleminin gerçekleştiği, ayrıca davalının kendi markasını ambalajı üzerinde kullanırken davacı adına tescilli ... tescil nolu markaya yaklaştırılmak suretiyle olan kullanımının davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğu anlaşılmakla, bu talepleri yönünden davanın kabulü gerekmiştir. Sair marka ve tasarımlar yönünden dava reddedilmiştir. Davacının maddi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise; hem davacının hem de davalının muhasebe kayıtlarında (600-satış hesaplarında) ürün marka ayrımına uygun kayıt düzeni oluşturulmadığından tazminat tutarını tam olarak tespiti mümkün olmadığından, davalının toplam satış tutarı, davacı markasının bilinirliği değerlendirilerek, TBK 50 -51 maddeleri kapsamında davacı yararına 25.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Fazlaya dair talep reddedilmiştir. Bu itibarla;-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalının davacı adına tescilli .... nolu stand tasarımından doğan haklarına tecavüz ve davalının kendi markasını ambalajı üzerinde kullanırken davacı adına tescilli ... tescil nolu markaya yaklaştırılmak suretiyle olan tecavüz ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, tecavüz veya haksız rekabet teşkil eden davalıya ait stand ve ürün ambalajlarına el konularak imhasına, takdiren 25.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak hüküm özetinin ülke çapında yayınlanan bir gazetede ilanına, fazlaya dair talep yönünden davanın reddine " şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince verilen kararda, her ne kadar .... nolu stand tasarımı bakımından müvekkilin ticari takdiminin benzer olduğuna ilişkin yapılan tespitte, çakmakların sıralanış biçimlerinin benzer olması, standın sarı renkli olması nedenleriyle kullanıcıda yarattıkları genel izlenimin benzer olduğu ifade edilmişse de, sarı rengin ve ürünlerin sunuma dair düzeninin, tescilli bir hakka dayanıp dayanmadığına dair bir inceleme yapılmadığını, raporda stand hakkında "Davalı tarafa ait .... tescil içeriğinde bulunan çakmak tasarımları ile davacı tarafa ait ... ve . numara ile tescilli çakmak tasarımlarının farklı algılandığı, davacı tarafa ait .... numaralı stand tasarımı ile davalı tarafa ait ... numaralı stand tasarımının farklı algılandığı,davacı tarafa ait ... numaralı tescil içeriğindeki 2 nolu stand ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen sarı renkli standın bilgilenmiş kullanıcıda yarattıkları genel izlenimin benzer olduğu, taraflara ait standlar ile içerisinde bulunan çakmakların kullanımları bakımından değerlendirme yapıldığında, üzerlerinde bulunan çakmak desenlerinin ve desenlerin sıralanış şekillerinin de benzer olması sebebiyle ticari takdim bakımından benzer oldukları" tespit edildiğini, ancak bu tespitler doğrultusunda, farklı algılanan ürünler, farklı algılanan standlara konulmakla, ticari takdim bakımından benzer bir takdimin söz konusu olduğu tespiti hatalı olduğunu, farklı algılanan tescilli tasarımların ticari takdim açısından da bir benzerlik göstermediği ve çakmak desenlerinin sıralanış biçimlerinin benzerliği söz konusu olmadığını, ... .... nolu tasarımda standların içinde bulunan çakmakların birbiri ile benzer sıralanışta ticari takdim açısından benzerlik olmadığını, dosya kapsamında incelenen ve raporlarda fotoğrafları bulunan numunelerin üzerinde yer alan desenler birbirlerinden oldukça farklı olduğunu, incelenen numune fotoğraflarında görülebileceği üzere, incelenen numuneler arasında yalnızca davacıya ait ürünlerin üzerinde marka bildirir ibare bulunduğu, müvekkiline ait ürünlerde marka bildirir ibare bulunmadığını, Taraflar adına 34. sınıfta aynı mallar için tescil edilmiş olan markaların aynı veya benzer olmadığı; ancak müvekkilin ürün ambalajı üzerinde kullandığı markanın davacı markasına yaklaşmakta olduğu ve bu bakımdan iki markanın karıştırılmasına sebebiyet verebileceği tespiti yer aldığını, bu tespite dayanak görsellere bakıldığında, numune olarak çakmakların değil, çakmakların toplu olarak geldiği paket ve ambalajlar üzerinden inceleme yapıldığının anlaşıldığını, Ürünler satışa sunulurken, inceleme yapılan ambalajlar çıkartılarak satış yapılmakta olduğunu, ürünü satın alacak müşterilein ürünleri satın alırken bu tespitte incelenen ambalajları aslında hiç görmediğini, söz konusu ambalajlar ile iltibas veyahut haksız bir kazanç sağlama mümkün olmadığını, satışa sunulmayan, çakmakların yerleştirildiği standlarda tespit edilen geometrik farklılıklar ve bunun tespiti de ürünlerin farkını ortaya koymakta olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, markaya ve tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni ile maddi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporunda, dava konusu tasarımlarda seçenek özgürlüğü bakımından bir kısıtlılık olmadığına yer verilerek davalının sarı renkli standı ile davacının ... numaralı tescilli tasarım belgesi karşılaştırıldığında bilgilenmiş kullanıcıda yarattığı genel izlenimin benzer olduğunun tespit edildiği, davacının ... numaralı tasarımına tecavüz koşullarının oluştuğu, davacı tarafın ticari takdimde kendisine ait ... numaralı tescil içeriğindeki... nolu stand tasarımına bağlı kaldığı, davacının tescil içeriğindeki sol alt köşede bulunan ikonik yapıdaki çakmak görselinin ayırt edilemeyecek derecede benzerinin davalı tarafa ait ... ibareli standlarda yer aldığının fotoğraflara yer verilerek açıklandığı, stand kullanımları karşılaştırıldığında üzerlerinde bulunan çakmak desenlerinin ve desenlerin sıralanış şekilleri, renk, marka kullanım alanlarının benzer olması sebebiyle ticari takdim bakımından da benzerlik olduğu, davalının ... markası tescilli ise de, davalının markasal kullanımının tescilli şekle uygun olmayıp, davacının .... numaralı ... markasına yaklaştığı, davacının ... numaralı ... markasının tanınmış marka marka olarak korunduğu, ayırt edici gücü yüksek bir marka olduğu, davalının markasal kullanımının genel görünüş itibariyle davacı markası ile karıştırılmaya sebebiyet verecek nitelikte olduğu ve iltibas yarattığı yerinde olarak tespit edilmiş olmakla mahkemece yeterli nitelikteki rapora göre davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenle istinaf sebepleri ile sınırlı ve kamu düzenine ilişkin ilkeler dikkate alınarak yapılan incelemede ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 1.707,75TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,15TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026