Anahtar kelimeler: Tungsten Bilye Firmayla Çabalara Rakip Çapında Alımına İhaleden Mesajları İhaleyi
T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.ANKARA12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R...DAVA
: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2015KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ..arasında █████/2013 tarihinde 225.750 adet 15 mm çapında tungsten bilye alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, müvekkilinin ihaleyi en düşük teklifi vererek kazanması üzerine davalı kurumun bazı yetkililerinin rakip firmayla iş birliği içinde ihaleyi iptal ettirmek için usulsüz girişimlerde bulunduklarını, müvekkilinin kapasite raporunu iptal ettirmeye çalıştıklarını ve ihaleden çekilmesi için telefon mesajları ile tehdit ettiklerini, tüm bu çabalara rağmen sözleşmenin imzalandığını ve müvekkilinin sözleşme gereği ilk parti olan 5.300 adet bilyeyi yasal süresi içinde teslim ettiğini, davalı kurumun bu kez de teknik şartnamenin 3.1 maddesini gerekçe göstererek sözleşmeyi feshetmek için bahaneler ürettiğini, teslim edilen ürünlerin ...'de yaptırılan █████/2013 tarihli analizle şartnameye uygunluğunun kanıtlandığını, davalının ise müvekkilinin tesislerinden usulsüz şekilde numuneler alarak ... taraflı bir rapor temin ettiğini ve neticede sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini ileri sürerek, feshin haksızlığının tespitini, ... şubesinden alınan 98.743,05 TL'lik teminat mektubunun iptalini, teslim edilen 5.300 adet bilyenin bedeli olan 38.633,00 TL'nin KDV'si ile birlikte teslim tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsilini, işin sürüncemede bırakılması nedeniyle işçilere ödenen maaşlar için şimdilik 1.000,00 TL, bu süreçte başka iş yapılamaması nedeniyle mahrum kalınan kar için şimdilik 1.000,00 TL ve sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan mahrum kalınan kar için şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere tüm alacakların fesih tarihinden itibaren reeskont faiziyle davalıdan tahsilini ve teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya bakma yetkisinin sözleşmenin 42. maddesi ve HMK'nın 17. maddesi uyarınca ... olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğunu, esasa ilişkin olarak ise davacı yüklenicinin kendi tesislerinde ürettiğini beyan ederek teslim ettiği 5.300 adet bilyenin üretim metodu hakkında çelişkili ve gerçeğe aykırı beyanlarda bulunduğunu, davacının tesislerinde yapılan denetim sırasında yanıltıcı ve aldatıcı hareketlerde bulunduğunun komisyonca tespit edildiğini, fabrikaya teslim edilen 5.300 adet bilya ile davacı tesislerinde komisyon gözetiminde üretilen 3 adet bilyenin farklı üretim metotları ile üretildiğinin ve aynı hattan çıkmadığının ... alınan raporla doğrulandığını, teslim edilen 5.300 adet bilyenin davacının tesislerinde üretilmeyip ... yerleşik bir şirketten ithal edildiğinin gümrük belgeleriyle sabit olduğunu, bu durumun davacının sözleşmenin ifası sırasında hileli davrandığını ve 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde sayılan yasak fiillerde bulunduğunu gösterdiğini, bu nedenlerle sözleşmenin 36.1.c maddesi uyarınca protesto çekmeye gerek kalmaksızın feshinin haklı olduğunu, kesin teminatın gelir kaydedildiğini ve davacı hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, muayene ve kabul işlemi yapılmayan malzeme için bedel istenemeyeceğini savunarak davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.DELİLLER
: █████/2013 tarihli sözleşme ve ekleri, ... Karar sayılı ilamı ve bu karara ilişkin Danıştay onama ilamı, █████/2016 tarihli bilirkişi raporu, █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporu, █████/2026 tarihli bilirkişi 2. ek raporu, tarafların ticari defter ve kayıtları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, eser sözleşmesinin haksız feshedildiğinin tespiti ile sözleşme uyarınca teslim edilen mal bedeli, mahrum kalınan kar ve diğer zararların tazmini istemine ilişkindir.Taraflar arasında █████/2013 tarihinde 225.750 adet tungsten bilye üretimi için eser sözleşmesi imzalandığı, davacının ilk parti olarak 5.300 adet bilyeyi teslim ettiği, davalının sözleşmeyi █████/2013 tarihinde feshettiği, davacı vekilinin feshin haksız olduğunu, davalı kurum yetkililerinin ihaleyi başından beri rakip bir firmaya kazandırmak amacıyla hareket ettiklerini, teslim edilen ürünlerin şartnameye uygun olduğunu ileri sürerek teslim edilen mal bedeli ile fesihten kaynaklanan zararlarının tazmini istemiyle bu davayı açtığı, davalı vekilinin ise, davacının sözleşmeye aykırı olarak bilyeleri kendi tesislerinde üretmek yerine ... ithal ettiğini, denetim komisyonunu aldatmaya yönelik hileli davranışlarda bulunduğunu, bu nedenlerle feshin 4735 sayılı Kanun ve sözleşme hükümleri uyarınca haklı olduğunu savunarak davanın reddini istediği görülmüştür.Dosyanın ... Karar sayılı kararı ile yetkisizlik nedeniyle mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde eser sözleşmesi, "yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme" olarak tanımlanmıştır. Yüklenicinin borçları arasında, TBK'nın 471. maddesi uyarınca üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Yüklenicinin özen borcunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.Uyuşmazlık, kamu ihalesi neticesinde imzalanan sözleşmeye ilişkin olduğundan, davada 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerinin de dikkate alınması gerekir. Anılan kanunun "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 25. maddesinde, sözleşmenin uygulanması sırasında hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma gibi yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya teşebbüs etmek ile sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak yasaklanmıştır. Davalı idare, feshin bu maddeye dayandığını iddia etmektedir. Sözleşmenin 36.1.c maddesinde de, yüklenicinin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespiti halinde, idarenin protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmeyi feshedebileceği düzenlenmiştir.Sözleşme hukukçusu bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2016 tarihli raporda, davacının sözleşmeye konu bilyeleri kendi tesislerinde üretmeyip ...den ithal ettiğinin ... yazısıyla sabit olduğu, bu durumun idari şartnamenin "ihaleye sadece yerli istekliler katılabilir" yönündeki hükmüne aykırı olduğu, davacının denetim sırasında komisyonu yanıltmaya çalıştığı ve ... raporuyla teslim edilen bilyeler ile denetimde üretilenlerin farklı metotlarla üretildiğinin anlaşıldığı, davacının bu eylemlerinin 4735 sayılı Kanun'da sayılan yasak fiil ve davranışlar kapsamında kaldığı, nitekim ... kararıyla davacının kamu ihalelerinden yasaklanması işleminin hukuka uygun bulunduğunun tespit edildiği, bu nedenlerle davalının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu ve davacı taleplerinin yerinde görülmediği bildirilmiştir.█████/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu üretimin multi-disipliner bir mühendislik bilgisi gerektirdiği, bu nedenle dosyaya bir metalurji ve/veya malzeme mühendisliği uzmanlık alanıyla ilgili bilirkişilerin atanmasının sağlıklı bir teknik değerlendirme açısından önemli ve gerekli olduğu, bu nedenle uyuşmazlığın esası hakkında sonuca ulaşılamadığı belirtilmiştir.█████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda, üniversitelerde yapılan testlere göre incelenen numunelerin tüm teknik (mekanik, fiziksel ve kimyasal) özelliklerinin eser sözleşmesine uygun olduğu ve teknik açıdan reddedilmemesi gerektiği, bu nedenle sözleşme feshinin teknik inceleme neticesine göre haksız olduğu, ancak davacının sözleşmenin 15.3. maddesine aykırı olarak bilyeleri yurtdışında ürettirmek için davalıdan önceden yazılı olur almadığı ve bu bilgiyi gizlediği için haksız (kusurlu) olduğu, sözleşmenin feshinde davacı kusurlu olduğundan imalat bedeli dışındaki taleplerin koşullarının oluşmadığı, teslim alınan 5.300 adet bilyenin iade edildiğine dair bir belge olmadığından davacıya bu bilyelerin bedelinin ödenmesi gerektiği görüşü bildirilmiştir.█████/2026 tarihli 2. ek bilirkişi raporunda, önceki rapordaki görüşler tekrar edilerek, sözleşmenin feshinde davacı kusurlu olduğundan imalat bedeli dışındaki taleplerinin koşullarının oluşmadığı, ancak teslim edilen 5.300 adet bilye bedeli olarak 5.300 adet x 7,29 TL = 38.637,00 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği, davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz talep edilemeyeceği hesaplanmıştır.Davacı vekili █████/2026 tarihli beyan ve itiraz dilekçesinde, raporların ürünlerin teknik olarak şartnameye uygun olduğu ve teslim edildiği yönündeki tespitlerinin doğru olduğunu, ancak feshin haklı olduğu yönündeki mütalaaya katılmadıklarını, iş akış şemasının kuruma sunulduğunu ve itiraz edilmediğini, ürünlerin şartnameye uygun olması halinde üretim tekniğinin farklı olmasının fesih sebebi olamayacağını, ürünlerin yurt dışından getirtilmediğini, sadece arge çalışmaları için ham mamul ithal edildiğini, davalı kurum yetkililerinin baştan beri kötü niyetli hareket ederek feshe zemin hazırladıklarını, raporun bu husustaki değerlendirmesinin önyargılı olduğunu beyan etmiştir.Davalı vekili █████/2026 tarihli beyan ve itiraz dilekçesinde, raporların davacının fesihte kusurlu olduğu yönündeki tespitlerinin doğru olduğunu, ancak imalat bedelinin ödenmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeye katılmadıklarını, davacının ürünleri kendi tesislerinde üretmeyip ... ithal ettiğinin gümrük belgeleriyle sabit olduğunu, bu durumun idari şartnameye ve TBK'nın 471. maddesindeki özen borcuna aykırı olduğunu, davacının hileli davranışları nedeniyle sözleşmenin feshinin haklı olduğunu, bu hususun kesinleşmiş idari yargı kararıyla da sabit olduğunu, sözleşmenin 12.1. maddesi uyarınca ödemenin malın kabulüne bağlı olduğunu, teslim edilen 5.300 adet bilyenin █████/2013 tarihli raporla reddedildiğini ve bu nedenle bedelinin ödenmesinin söz konusu olamayacağını, davacının bir imalat yapmadığı için imalat bedeli talep edemeyeceğini, bu yönüyle █████/2016 tarihli hukukçu bilirkişi raporunun esas alınması gerektiğini beyan etmiştir.Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, █████/2013 tarihli sözleşme, ... █████/2013 tarihli malzeme test raporu,... █████/2013 tarihli yazısı, ... Karar sayılı kesinleşmiş ilamı, ... █████/2013 tarihli fesih kararı, mahkememizce dosyaya uygun ve gerekçeli görülerek hükme esas alınan █████/2016 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;Davanın eser sözleşmesinin haksız feshine dayalı alacak ve tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin kamu ihalesi neticesinde imzalandığı ve idari şartnamesinde ihaleye sadece yerli isteklilerin katılabileceğinin açıkça düzenlendiği, buna rağmen davacının, sözleşme konusu bilyeleri kendi tesislerinde üretmek yerine ... yerleşik bir firmadan ithal ettiğinin ... yazısı ile sabit olduğu, davacının bu eyleminin sözleşmenin ve ihalenin temel şartlarından olan "yerli üretim" koşulunu esaslı bir şekilde ihlal ettiği, ayrıca davalı idare komisyonunca davacının tesislerinde yapılan denetim sırasında davacının komisyonu yanıltmaya yönelik davranışlarda bulunduğunun tutanak altına alındığı, ... alınan raporla da davacı tarafından daha önce teslim edilen 5.300 adet bilya ile denetim sırasında üretilen numunelerin farklı üretim metotlarıyla imal edildiğinin tespit edildiği, davacının bu eylemleri nedeniyle hakkında tesis edilen kamu ihalelerine katılmaktan 2 yıl süreyle yasaklanma işleminin iptali istemiyle açtığı davanın ... Karar sayılı kararıyla reddedildiği ve bu kararın ...█████/2021 tarihli ilamıyla onanarak kesinleştiği, anılan idari yargı kararının, davacının sözleşmenin ifası sırasında hileli ve sözleşmeye aykırı davrandığı olgusunu güçlü bir delil olarak ortaya koyduğu, tüm bu hususların, davacının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunu gösterdiği, bu durumda davalı idarenin sözleşmenin 36.1.c maddesi uyarınca sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, feshin haklı olması nedeniyle davacının fesihten kaynaklanan menfi veya müspet zarar kalemlerini (mahrum kalınan kar, işçi ücretleri vb.) talep edemeyeceği, davacının teslim ettiği 5.300 adet bilyenin ise sözleşmeye aykırı ve hileli bir şekilde temin edildiği ve davalı idare tarafından █████/2013 tarihli Giriş Kalite Kontrol Raporu ile reddedildiği anlaşıldığından, sözleşme uyarınca kabul işlemi yapılmayan ve reddedilen mallar için davacının bir bedel talep hakkının bulunmadığı, bu itibarla █████/2025 ve █████/2026 tarihli bilirkişi raporlarında yer alan, ürünlerin teknik olarak uygun olduğu ve bu nedenle bedelinin ödenmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeye, feshin temel nedeninin ürünün teknik uygunsuzluğu değil, davacının hileli eylemleri ve sözleşmenin temel şartlarını esaslı şekilde ihlal etmesi olduğu anlaşıldığından itibar edilmediği, sonuç olarak davalının fesihte haklı olduğu ve davacının taleplerinin reddi gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın reddine,2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 2.397,35 TL peşin harçtan düşümü ile artan 1.665,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,3-Davalının karşıladığı 115,00 TL yazışma giderinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 140.380,05 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer ... ya da bulunmadığı takdirde ... dilekçe verilmesi sureti ile ... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026...¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır