Anahtar kelimeler: Eriyik Davabanka İtalyada Bazlı Proforma Sıcak Akreditif Unun Kaplama İnin
T.C.
İSTANBUL11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:███████DAVA
:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat)DAVA TARİHİ
:█████/2020KARAR TARİHİ
:█████/2026Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı banka arasında imzalanan 25.02.2015 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında, İtalya'da bulunan .... ünvanlı üreticinin imal edeceği toplam fiyatı 2.000.000,00 EURO olan (1 adet 'Sıcak Eriyik Kaplama Hattı' ve 1 adet '... ve Su Bazlı Kaplama Hattı MODEL ...' olmak üzere) iki adet makinenin alınıp müvekkiline teslim edileceğini ve bu makinelerin ücretinin %30'unun peşin olarak (600.000,00 EURO) %70'inin akreditif açılarak (1.400.000,00 EURO) ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalı banka tarafından dava dışı yabancı şirkete düzenlenen proforma faturalar doğrultusunda toplam 600.000 EURO ödeme yapıldığını ve bu miktarın hesaba bloke konulmak suretiyle müvekkilinden alındığını ancak, dava dışı şirket tarafından makineler teslim edilmediğini, davalı bankanın doğmamış alacağını teminat altına aldığını fakat dava dışı 3. kişiden doğmuş olan alacağını teminatsız bıraktığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra geçen 1 yıllık süreçte makinelerin teslim edilmeyeceğinin anlaşıldığını, bu sebeple akreditifleri iptal ettirdiklerini, ayrıca makinelerin teslim edilmemesinden kaynaklı müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinden alınan 600.000 Euro'nun, şimdilik 1.000,00 TL fırsat maliyetinin ve şimdilik 1.000,00 TL mahrum kalınan karın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin finansal kiralama sözleşmesine konu malın üreticisi, satıcısı veya sağlayıcısı olmadığını, müvekkilinin sadece finansmanı sağladığını ve mevzuat gereği mülkiyeti edindiğini, malın teslim edilmemesinden dolayı müvekkilinin sorumluluğunun ve kusurunun bulunmadığını, satıcıdan kaynaklı nedenlerden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkili bankanın edimlerini yerine getirdiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.Dava; taraflar arasında yapılmış finansal kiralama sözleşmesi gereği sözleşme konusu malların davacıya teslim edilmemesi nedeniyle, mallar için davacıdan sağlanan finansmanla dava dışı 3.kişiye peşin olarak ödenen bedelin, fırsat maliyetinin ve mahrum kalınan karın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Davaya ilişkin Genel Kredi Sözleşmesi, Finansal Kiralama Sözleşmesi, Kira Ödeme Planı, Kredi Geri Ödeme Planı ve Başvuru Ekleri, Finansal Kiralama Sözleşmesi Proforma fatura ve banka hesap kayıtları ile İbra Fesih Protokolünün dosyamız içerisinde olduğu görülmüştür.Davacı taraf, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi kapsamında malların tarafına teslim edilmediğini ve ödenen peşinatın da iade edilmediğini ileri sürmüş; davalı taraf ise, malların teslim edilmemesinden dolayı kusurlarının bulunmadığını savunmuştur.Mahkememizce yapılan yargılama sonrasında █████/2021 tarih ve ... sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar önce davalı vekili tarafından istinaf edilmiş, daha sonra temyiz edilmiştir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararıyla; Mahkemece, davalı vekilinin cevap dilekçesinden itibaren dayandığı 02.06.2016 tarihli ibra/fesih protokolü hakkında olumlu-olumsuz değerlendirmede bulunulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir. Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.. gerekçesiyle bozulmuştur ve mahkememiz esasına kaydedilmiştir.Yargıtay bozma kararı öncesi mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarında; taraflar arasında yapılmış finansal kiralama sözleşmesi kapsamında, finansal kiralamaya konu malların satın alınmasına ilişkin tüm ödeme ve mal teslimine bağlı ödemeye ilişkin akreditif işlemlerin eksiksiz olarak yerine getirildiği ancak, üretici yabancı firma tarafından siparişe konu malların teslim edilmediği, üretici firmanın taahhütlerine uymadığı, malların finansal kiracı davacıya teslim edilmediği, tesliminin de mümkün olmadığı, akabinde finansal kiralama sözleşmenin sonlandırıldığı, finansal kiralayan davalı banka tarafından dava dışı üretici yabancı firmaya 600.000 Euro peşin ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemeye karşılık üretici firmadan teminat yada kontrgaranti alınmadığı, malın teslim edilmemesi ile birlikte riskin gerçekleşmesinden kaynaklı ödenen bu bedelin üretici yabancı firmanın zimmetinde kaldığı, davalı bankanın, peşin ödemeyi yaparken hem kendisinin hemde finansal kiracısının hak ve menfaatlerini korumak zorunda olduğu, bankanın garantisi olmayan karşılıksız bir ödemeyi yapmasının mümkün olmadığı, davalı bankanın, peşin ödeme karşılığında ödeme yaptığı dava dışı üretici firmadan teminat almamasının, bir sehiv-unutma ve ihmal olduğu düşünüldüğünde, bankanın kendi kusurundan kaynaklanan ve davacı hesaplarından tahsil ederek kapattığı zararı davacıya ödemek durumunda olduğu, bu kapsamda davacı hesaplarından tahsil edilen 600.000 Euro'nun █████/2016 tahsil tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi kapsamında davalı tarafça davacıya ödenmesi gerektiği, davalı bankanın, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında üzerine düşen edimleri yerine getirdiği, malların teslim edilmemesinden kaynaklı kusur ve ihmalinin bulunmadığı; bu nedenle davacı taraf mahrum kalınan kar kaybı isteminin yerinde olmadığı; davacı taraf fırsat maliyeti isteminin ise, yukarıda açıklandığı üzere davalı bankanın kusur, ihmal ve kastının bulunmaması ve ayrıca ödemenin faizi ile birlikte geri ödenmesine kanaat getirilmesi karşısında davacı taraf ekonomik fırsat maliyeti isteminin yerinde olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.Tüm Dosya Kapsamı ve Delillerin Değerlendirilmesinden; taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşme örneğinin dosya içerisinde bulunduğu tarafların kabulündedir.Davacı, finansal kiralama sözleşmesi konusu malın teslim edilmemesi nedeniyle, davalıdan sağlanan finansmanla satıcı dava dışı kişiye yapılan ödemenin peşin bedelin, fırsat maliyeti zararı ve mahrum kaldığı karın davalıdan tahsilini istemektedir.Dosyada bulunan kayıtlara göre; sözleşme konusu malın proforma faturasının █████/2016 tarihli olduğu, davalının 600.000 Euro bedeli █████/2015 tarihinde satıcı İtalyan firmasına ödemiş olduğu, davalı bankanın █████/2015 tarihinde davacının hesabına 600.000 Euro bloke koyduğu, davalı bankanın davacının hesabından █████/2016 tarihinde 620.000 Euro tahsil ettiği, sözleşmede malın teslim tarihinin █████/2016 olarak belirlendiği görülmüştür.Taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin 4.2 ve 4.3 maddelerine göre; belirtilen yürürlük şartları, eksiksiz ve usulüne uygun olarak yerine getirilmedikçe Sözleşme, Kira Bedelinin ödenmesine ilişkin Kiracının yükümlülüğü dışında hüküm ifade etmeyecektir. Kiracı, yürürlük şartlarını yerine getirmenin kendi yükümlülüğü olduğunu, hiç kimse kendi kusuruna dayanamayacağından, yürürlük şartlarının yerine getirmediğinden bahisle Kira Ödemelerini ödememezlik yapamayacağını veya geciktiremeyeceğini kabul ve beyan eder.Yürürlük şartlarının her ne sebeple olursa olsun yerine getirilmemesi sebebiyle Kiralayanın Sözleşmeden dönmesi halinde Kiracı hiçbir ad altında hiçbir talepte bulunamayacağı gibi, Kiralayanın Satıcıya ödemiş olduğu Mal bedelini, Sözleşme giderlerini, Kiralayan tarafından yapılan her türlü diğer giderleri (ücret, masraf, vergi vs.) ve Kiralayanın bu sebeple uğradığı her türlü zararı ilk talepte nakden ve defaten ödemeyi kabul ve beyan eder.Sözleşmenin 15/1-b ve 15.2 maddelerine göre; kira bedeli ödeme borcu, Mal henüz imal edilmemiş veya Kiracı'ya teslim edilmemiş olsa dahi, sözleşme tarihinden itibaren başlar ve Ödeme Planında belirtilen tarih ve tutarlarda tahsil edilir. Malın imal veya teslim süresi 2 (iki) yılı aşsa dahi Kiracı, bu hususu Kiralayan'a karşı ileri süremez, kira bedellerini ödemekten kaçınamaz.Mal, fer'i zilyet sıfatıyla Kiracı tarafından teslim alınır ve Malın muayenesi ile bozukluk, eksiklik, kaliteye uymazlık ve benzeri durumların varlığı halinde ihbarlar Kiracı tarafından yapılır. Kiracı, Malı teslim almanın veya teslim almayı reddetmenin, muayene etmenin, ayıp ihbarı ile diğer ihbarları süresi içinde yapmanın ve zamanaşımı süresi içinde gerekli davayı açmanın, bu hususu makul bir süre zarfında Kiralayana bildirmenin kendi sorumluluğu olduğunu, bu işlemlerin tüm sonuçlarının kendisine ait olduğunu kabul ve beyan eder. Kiracı, Malı teslim aldığında "Malın Kiracı Tarafından Tesellümü (Kabulü) Makbuzu'nu imzalayıp derhal kiralayana verecektir.Kiracı, Malın seçimi ve talebi üzerine üçüncü kişilerden sağlandığı veya Malın bizzat kendisinden sağlandığı hallerde, Kiralayanın Malın teslim edilmemesinden, geç teslim edilmesinden, kararlaştırılan nitelik nicelik, cins ve özelliklere sahip olmamasından veya bozuk olmasından, üçüncü kişilerin Mal üzerinde veya Mal ile ilgili olarak hak iddia etmelerinden ve benzeri nedenlerden Kiralayan'ın hiçbir şekilde sorumlu olmadığını, Sözleşmeden kaynaklanan Kira Bedellerini ödeme dahil tüm sorumluluklarının bu halde de devam edeceğini kabul ve beyan eder.Sözleşmenin bu hükümlerine göre; kiracı, sözleşmenin yürürlük şartlarının yerine getirilmemesi halinde, kira bedelini ödememezlik, yapamayacak, mal bedeli ve diğer hiçbir talepte bulunamayacaktır. Kira bedeli borcu mal henüz teslim edilmemiş olsa dahi sözleşme tarihinden itibaren başlar. Sözleşme konusu malın seçimi tesliminden kiracı sorumlu olacak, malın teslim edilmemesinden dolayı kiralayanın hiç bir sorumluluğu olmayacaktır.Taraflar arasında imzalanan █████/2016 tarihli ibra ve fesih protokolüne göre; ... A.ş. ile ... Yapışkanlı Bantlar Ambalaj Limited Şirketi arasında Finansal Kurumlar Birliğin'ce █████/2015 tarih ve ... tescil numarası ile Finansal Kiralama sözleşmesi akdedilmiştir. Finansal Kiralama sözleşmesinin konusu, 1 adet olvent(doğan kauçuk) ve su bazlı kaplama hattı model clwh-1600 ve 1 adet sıcak eriyik kaplama hattı'dır. ... Yapışkanlı Bantlar Ambalaj İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sözleşme konusu makineyi Leasing yolu ile kiralamaktan vazgeçmesi nedeni ile söz konusu makine Bankamızca satın alınmamıştır. Finansal Kiralama Kanununa göre Sözleşme; “kiralayanın, kiracının talebi ve semimi üzerine üçüncü kişiden satın aldığı veya başka suretle temin ettiği bir malın zilyetilğini, her türlü faydayı sağlamak üzere ve belli bir süre feshedilmemek şartı ile kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmasını öngören bir sözleşmedir.” Ancak müşteri malı almaktan vazgeçtiği ve talebini geri çektiği için kanunda bahsi geçen şartlar oluşmamış ve leasing sözleşmesinden karşılıklı olarak dönülmesi gerekmiştir. Yukarıda kısaca İzah edilen nedenlerle sözkonusu Finansal Kiralama sözleşmesi karşılıklı olarak sona erdirilmiş olup tarafların bu sözleşme nedeni ile birbirlerinden herhangi bir hak, tazminat vs. talepleri bulunmamaktadır. Taraflar birbirlerini Iş bu Leasing sözleşmesi hükümleri konusunda karşılıklı ibra etmişlerdir, hükümlerini içermektedir.Finansal kiralama (veya leasing) orta vadeli finansman yöntemlerinden birisidir. finansal kiralama belirli bir süre için kiralayan (leasing firması) ile; Kiracının talebi ve seçimi üzerine, üçüncü bir kişiden veya bizzat kiracıdan, yurt içi veya yurt dışı satıcıdan / üreticiden/ finansal kiralama şirketinden / kiracı tarafından seçilip, kiralayan tarafından satın alınan / veya kiracının elindeki bir malı al-sat ile/ malın zilyetliğini kiracıya devir ile malın mülkiyetini kiralayanda, kullanma hakkını ise kiracıda bırakan (taraflara karşılıklı borç yükleyen) bir sözleşmedir. (6361/ md 18) kiracı gereksinim duyduğu makina, ekipman veya diğer malları kendi olanakları ile satın almak yerine, leasing şirketine satın aldırarak, bu mallara ilişkin finansman sağlamış olur. Kiralanan malın kullanma hakkı belirli bir kira karşılığında, belirli bir süre için kiracıya bırakılmaktadır. Bu malların mülkiyeti leasing şirketine ait olup, sözleşme süresi boyunca ullanım hakkı kiracıya aittir. Mal bedelini nakit akışına uygun taksitler halinde / ödeme planı çerçevesinde/ leasing şirketine öder. Sözleşme süresi sonunda malın mülkiyetinin kiralayana geçmesi için tarafların iradesinin bu konuda uyuşması gerekmektedir.Davacının; (... ... AŞ nin); İtalyada mukim ... Ünvanlı üreticinin imal edeceği bir adet 'Sıcak Eriyik Kaplama Hattı' ve 1 adet '... Kaplama Hattını , iki adet makineyi , üreticiden almayı, üretici ile yapmış olduğu anlaşma ile kararlaştırmış, davacı ... ... AŞ bu malların/ makinlerin alımını Finansal Kiralama yoluyla sağlamak amacıyla; davalı finansal Kiralama Şti / ... Bankasına başvurmuş olup; başvurusu kabul edilmiş olmaktadır.Swift mesajı ile davalı Banka (... Bankası AŞ) tarafından ... firmasının İtalyan Bankası nezdindeki hesabına gönderilmiş, olduğu swift mesajlarından, görülmüş, Peşin / nakit ödenen bu kısmın teminatını oluşturmak üzere; davacının Banka nezdindeki € hesapları üzerine 06.04.2015 tarihi itibariyle 600.000,- € luk bir bloke konulduğu/ teminat oluşturulduğu, görülmüştür.Taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesine, Finansal Kiralamaya konu malın, Üretimine/ İthalatına/ satın alınmasına ilişkin tüm ödeme ve mal teslimine bağlı ödemeye ilişkin akreditif işlemleri eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmakla birlikte; üretici İtalyan firma ... tarafından siparişe konu malların ; taraflar arasında ve akreditif metninde belirtilen 05.02.2016 son teslim tarihi itibariyle malın (akreditif şartlarına uygun olarak) teslim edilmediği, üretici İtalyan firmanın taahhütlerine uymadığı, sonuç olarak; satın alınması/ ithalatı sağlanamayan makinelerin de; (davacı) Finansal Kiracıya teslim edilemediği, teslimin mümkün olmadığı, görülmüştür. Üretici firmanın taahhütlerine uymaması/ uymasını beklemenin yersiz olduğunun görülmesi üzerine; Finansal Kiralayan davalı Banka tarafından; Üretici ... firmasına hesaben peşin ödenen 600.000,-€ nun (Finansal Kiracı) davacı ... Yapışkanlı Bantl Amb İml San ve Tic AŞ hesaplarından 01.06.2016 tarihi itibariyle “Leasing Avans Kapama, “ açıklaması ile 620.000,-€ (karşılığı 1.972.572,- TL) olarak tahsil edildiği tahsili sonrası 02.06.2016 tarihi itibariyle taraflar arasında 02.06.2016 tarihli bir Finansal Kiralama Sözleşmesi İbra/ Fesih Protokolü akdedilmiş olduğu görülmüştür.Taraflar arasındaki sözleşmede, mal teslim alma sorumluluğunun kiracıda olması, malın teslim edilmemesinden dolayı kiracının kiralayana başvuru ve talep hakkının olmadığının hükme bağlanmış olması, taraflar arasında imzalanmış olan ve tarafların kabulünde olan ibra ve fesih protokolünde; finansal kiralama sözleşmesinin karşılıklı olarak sona erdirildiğinin ve tarafların bu sözleşme nedeniyle birbirlerinden her hangi bir hak, tazminat vs. Taleplerinin bulunmadığını, sözleşme hükümleri konusunda karşılıklı birbirlerini ibra ettiklerini kararlaştırmış olmaları nedeniyle davacının sözleşme kapsamında davalıdan bir talepte bulunamayacağı bu nedenle davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davacının Davasının Reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 67.558,59 TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 66.826,59 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 549.160,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Maliyeye gelir kaydına,6-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı.█████/2026Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır