Anahtar kelimeler: Kavşak Seyahat Cismani Girişinde Malul Esaskarar Ciddi Kayseri Motosiklette Yolcu
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO
: ...KARAR NO
: ...HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ........VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 2- ...3- ...VEKİLİ
: Av....DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
: ...KARAR YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " müvekkil ... █████/2020 tarihinde davalı ...'ın kullanmakta olduğu ... plakalı motosiklette yolcu olarak seyahat etmekte iken, dava dışı ...'ın kullanmakta olduğu ... plakalı araç ile meydana gelen trafik kazasında ciddi şekilde yaralanmış ve malul kaldığını, kaza tespit tutanağına göre davalı ... ... plakalı araç ile kavşak girişinde kendisine hitap eden trafik ışıklarında kırmızı ışıkta durmayarak kazanın meydana gelmesinde tam ve tek kusurlu olduğunu, müvekkilin herhangi bir kusur olmadığını ve kaza nedeniyle sakat kaldığını, olay nedeniyle Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyasında soruşturmanın başlatıldığı, trafik kazasının meydana gelmesinde asli kusurlu olan ... araç sürücü, ... araç sahibi olup, davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalandığı, müvekkilin uğradığı maddi zararın karşılanması açısından müteselsil ve müştereken sorumlu olduğunu, ayrıca müvekkilde meydana gelen sakatlık nedeniyle müvekkilin uğradığı manevi zarar açısından araç sürücüsü ve malikinin de aynı şekilde müteselsil ve müşteren sorumlu olduğunu, trafik kazası nedeniyle müvekkil ... hemen hastaneye kaldırıldığını, kırık nedeniyle ameliyata alındığını ve femur kemiğine çivi/platin takıldığını, kaza nedeniyel müvekkilin sol bacağında kalçasından dizine kadar ameliyat izleri meydana geldiğini, uzun süre hastanede ve sonrasında evde tedavi gördüğünü, 6 ay boyunca yürümekte zorlandığını, geçici iş göremezlik raporu aldığını, okuluna devam edemediğini, kişisel ihtiyaçlarını dahi annesinin desteği olmadan gideremediğini, sol femur kemiğinde meydana gelen kırık nedeniyle sakat kaldığını, halen belli bir süre ayakta durmakta zorlandığını, müvekkilin 10.04.2023 tarihinde Kayseri Şehir Hastanesi'ne sağlık kurulu raporu için müracaat ettiğini ve heyet tarafından %5 engelli olduğu tespit edilmiştir, davalı sigorta şirketine başvurulmuş ancak olumsuz sonuçlandığını, arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenlerle zararın tazmini için 1.000,00-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödemesine, maluliyeti nedeniyle uğradığı manevi zararın tazmini için, 300.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... Ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkilke ödemesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " zarar görenin dava açmadan sigorta kuruluşu’na başvuru zorunluluğu bulunduğunu, davacı tarafından yapılmış geçerli bir başvuru söz konusu olmadığını, ikame edilen davanın başkaca hiçbir incelemeye gerek duyulmaksızın reddi gerektiğini, her ne kadar kaza poliçe teminat tarihleri arasında meydana gelmişse de ... plakalı aracın ruhsatta da görüleceği üzere davalı ...'nın adına █████/2020 tarihinde tescil ettirildiğini, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunu oluşturan poliçe ise ... adına olduğunu, aracın el değiştirdiğini, ikinci el araç satın alımlarında aracın el değiştirdiği tarihten itibaren 15 gün süre boyunca zorunlu trafik sigortası yürürlükte bulunduğunu, araç aldıktan sonra sigorta süresinin 15 gün ile sınırlı olduğunu, aracın yeni malikinin araca yeniden ZMMS yaptırması gerektiğini, davalı ... adına tescil edildiği tarih █████/2020 olup müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu █████/2020 tarihinde bittiğini, sigorta şirketinin bir sorumluluğunun kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranında olduğunu, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesinden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, müvekkil şirketin poliçe kapsamında davacı tarafın tedavi giderleri kapsamında sayılan geçici ve sürekli iş görmezliğe ve bakıcı giderine ilişkin tazminat taleplerinden sorumlu olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava konusu kaza nedeniyle tazminat hesabının uzmanlık gerektirdiğinden, bir aktüer uzmanı seçilerek hesap yaptırılmasını ve gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini, davacının kaskının ve motosiklet kullanırken giymesi gereken koruyucu giysileri giydiğinin tespit edilemediği gözetilerek müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müvekkilimiz şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, izah edilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini ve harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.CEVAP
: Davalı ... ve ...'nın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.DELİLLER
:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü.Türkiye Sigorta Anonim Şirketine müzekkere yazılarak ... plakalı motosiklet ve ... plakalı aracın █████/2020 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, ... plakalı aracın █████/2019 başlangıç ve █████/2020 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacının █████/2020 tarihinde trafik kazası geçirmesi nedeniyle yaralanmasından dolayı SGK tarafından davacıya rücua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabıyla, kaza tarihinde sigortalı çalışmalarına rastlanılmadığından kaza nedeniyle herhangi bir ödeme yapılmadığı, gelir veya maaş olmadığı görülmüştür.Kayseri Şehir Hastanesi'ne müzekkere yazılarak █████/2020 tarihinde trafik kazası nedeniyle davacının yaralanmasından dolayı bu hastanede gördüğü tedavilere ilişkin tedavi evrakları celp edilmiştir.Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.Davacı ... İstanbul Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına sevk edilmiş, █████/2024 tarihli raporda özetle;Mevcut tıbbi belgelere göre;Mustafa oğlu, █████/2004 doğumlu ...’nın █████/2020 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanmasının █████/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliğe göre yapılan değerlendirmede; Travmaya bağlı gelişen yaralanmalarda esas olarak alınan cetvel, şekil ve tabloların tamamını söz konusu yönetmelik içermediği ve yüzdesel bir oran belirtilemediği cihetle aynı tarih ve sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu dolayısıyla;1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu,2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği,3.Söz konusu engel oranı █████/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğinin EK-3 kısmında bulunan ÇÖZGER’in mevzuatla uyumu arandığında kullanılacak tablo dikkate alındığında, kişinin özel gereksinimi bulunmadığı oy birliği ile mütalaa olunur.Adli Tıp Raporunun usule uygun olarak taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.Tüm deliller toplandıktan sonra dosyanın adli trafik bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Makine Mühendisi, Adli Trafik / Otomotiv Değerleme bilirkişi ...p'ın █████/2024 tarihli raporunda özetle;-Kaza olayının iki taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı bir Trafik Kazası olduğu,-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ...' nın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletini sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, hava, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş ve araç hızını ayarlayamamış, kavşak noktasına gelmeden önce aracının hızını düşürmemiş ve trafik ışığında durmamış, kendisine hitaben yanan kırmızı trafik ışığında geçiş yapmış, araç sürüş güzergahındaki trafiği kontrol etmemiş ve yeşil ışıkta geçen diğer araç sürücü ile kontrolsüzce çarpışarak kazanın meydana gelmesine sebep olmuş, kontrolsüz ve dikkatsizce araç kullanarak başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle ... plakalı motosiklet sürücüsü ...' nın meydana gelen olayda TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; söz konusu kazada ... plakalı araç sürücüsü ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,-Raporun 4. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın ... plakalı motosiklet sürücüsünün kırmızı ışıkta geçmesi, şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlali yapması hususları dikkate alındığında; ... plakalı motosiklet sahibi ...' nın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,-Raporun 5. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; ... plakalı motosiklet arkasında kaskı takılı şekilde yolcu olarak seyahat eden ...' nın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığına dair kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı ve davalı sigorta şirketi vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.Mahkememizce █████/2025 tarihli celsede dosyamız arasında ATK 2. İhtisas Kurulu raporuna göre davacının maluliyetinin %0 olarak belirtildiği, yine davacı tarafından Kayseri Şehir Hastanesi'nden alınan raporda ise maluliyetin %5 olarak belirtildiği bu nedenle dosyanın Adli Tıp Kurumu Üst İhtisas Kurulu'na gönderilmesine karar verildiği, davacı vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli dilekçe ile süresi içinde gerekli masrafları yatıramadıkları için adli tıp maluliyet tespitine yönelik rapora itiraz hakkından vazgeçtiğini bildirdiği dosyanın gönderilemediği görüldü.Mahkememizce █████/2025 tarihli ara karar ile dosyanın aktüer bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Nitelikli Hesap Bilirkişisi ...ün █████/2025 tarihli raporunda özetle;Davaya konu kaza sonrasında davacının
:- Sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı (Talep 950,00 TL)- Fiilen çalışıp gelir elde etmeyen 18 yaşından küçüklerin geçici iş göremezlik zararı bulunmayacağı yönündeki yüksek yargı kararlarının hukuki nitelendirilmesi ve nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, sayın Mahkeme geçici iş göremezlik zararı bulunduğu kanaatinde olur ise davacının geçici iş göremezlik zararının 18.935,73 TL (Talep 50,00 TL) olduğu,-... plakalı aracın █████/2020 tarihinde davalı ... adına tescilinin yapıldığı, davaya konu trafik kazasının █████/2020 tarihinde meydana geldiği,-Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi Genel Şartları C.4 maddesinin hukuki nitelendirilmesi ve nihai takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğuna, dair kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı ve davalı sigorta şirketi vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası nedeniyle geçici, sürekli iş göremezlik zararı ile manevi tazminat istemlerine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine ve araç sürücüsüne karşı açılmıştır.6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile dava, tek hakim tarafından sonuçlandırılmıştır.Dava dilekçesinde █████/2020 tarihinde davalı ... sevk ve idaresinde , davalı ...'nın malik olduğu, davalı Türkiye sigorta nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ... plaka sayılı motosiklette yolcu iken dava dışı ... kullanımında olan ... plakalı araca çarpması sonucu, kazada davacının yaralanması nedeniyle 950,00 TL sürekli iş göremezlik, 50,00 TL geçici iş göremezlik ve , 300.000,00 TL manevi tazminatı talep edilmiştir.KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır.Kusur durumunun değerlendirmesinde;Mahkememiz olayla ilgili soruşturma/ceza dosyasının bir örneğini dosyamız arasına almıştır.OLaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağı ve mahkememizce alınan kusur raporunda tespit edildiği üzere davalı motosiklet sürücüsünün kendisine yanan kırmızı ışığa uymayarak geçtiği KTK47/1-b, 52/1a-b, 84/1-a maddelerini ihlal ettiği ve meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.-Davalı Corpus Sigorta Aş. sorumluluğuna dair değerlendirmede;Kazaya karışan ... plaka sayılı motosikletin dava dışı ... adına kayıtlı iken 4/███████ █████/2020 tarihleri arasında davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliesi ile sigortalı ise de motosikletin kazadan önce █████/2020 tarihinde davalı ...'da verdedildiği ... Maddesinde öngörülen 15 günlük yasal sürenin de geçtiği dikkate alındığında davalı Sigorta Şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın sigorta şirketi yönünden hususmet yokluğu nedeniyle reddine karra verilmiştir.- Mahkememizce maluliyet ait değerlendirmesinde;Davacının sürekli maluliyetinin oluşup oluşmadığı, iyileşme süresinin ve bakıcı ihtiyacının tespiti için dosya İstanbul Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına gönderilmiş █████/2024 tarihli raporda ...’nın █████/2020 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanmasının Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu dolayısıyla; Tüm Vücut Engellilik Oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği, anlaşılmıştır. Bu raporun, dosya kapsamındaki delillerle örtüştüğü, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve bu rapor mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.- Manevi tazminata dair değerlendirmede;Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Somut olayda, ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davalı motosiklet sürücüsünün kırmızı ışıkta geçerek kazaya sebebiyet vermiş olması dikkate alındığında kusurunun ağırlığı, davacının kazadaki yaralanmasından dolayı çektiği ızdırap, davacının iyileşme süresi ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacı için 40.000,00TL manevi tazminatın uygun olduğu değerlendirilmiştir.-Mütefarik kusura ilişkin değerlendirmede;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (Kılıçoğlu, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davacının kaza sırasında kask vs koruyucu ekipman takmaması nedeniyle nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu savunması sebebiyle mahkememizce yapılan incelemede kaza tespit tutanağında davacının kask takıp takmadığının tespit edilemediği, dosya kapsamı itibariyle davacının müterafik kusurunu ispat yükünün davalı tarafta olduğu ispata elverişli delil ibraz edilmediği anlaşılmakla müterafik kusur indirmi yapılmamıştır.Hatır taşıması itirazına dair değerlendirmede;Davalı ... Sigorta cevap dilekçesinde hatır taşıması definde bulunmuştur.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir." esası kabul edilmiştir.Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş ,BK.nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.Somut olayda davalı sigorta yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verildiği dğer davalıların hatır taşıması definde bulunmadığı kaldı ki davacının kaza esnasında yolcu olarak bulunduğu 3... plaka sayılı araçta taşımasının hatır taşıması olduğunu ispat yükü davalı tarafta olup taşımanın hatır taşıması olduğunu ispata elverişli delil ibraz edilmediğinden hatır taşıması indirimi yapılmamıştır.-Aktüerya hesabına ve kaçınılmaz tedavi giderine ilişkin dair değerlendirmede;HMK’nun 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; TRH 2010 yaşam tablosu ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilen progresif rant usulü (%10 arttırma-iskonto formülü ile) ile davacıların aktüer zarar hesabının yapılması hususunda açıklamalı rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan raporun değerlendirilmesinde; davacının maluliyetinin bulunmaması nedeniyle sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı tespit edilmiştir. Kaza tarihinde 16 yaşında olup henüz çalışmay hayatının bulunmadığı tespit edilmiş olsa da davacının sigorta sicil dosyasında yapılan incelemede olay tarihinde stajyer öğrenci olarak gelir elde ettiği 2023 yılı mart ayında 5 gün sigortalılık girişinin bulunduğu bu aya ilişkin 25 gün eksiğinin bulunduğu eksik gün nedeninin ise kod (1) (istirahat olduğu yani buna göre kazadan dolayı davacının 25 gün staja gidemediği, diğer aylarda staja devam ettiği ayrıca davacının sigorta priminin asgari ücretin yarısı üzerinden yatırıldığı, buna göre yapılan hesaplamada davacının 876,65 TL ( 2.103,97*%50 )/30*25= 876,65 TL )geçici iş göremezlik zararının bulunduğu anlaşılmış, taleple bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.Müteselsil sorumluluğa ilişkin değerlendirmede;Müteselsil sorumluluğa ilişkin hukuki sonuçlar 6098 sayılı Kanun'un 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168. maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Kanun hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun hukuki sonuçları vardır.Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. (6098 sayılı Kanun 162/1) Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. (6098 sayılı Kanun 163/2)Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. (6098 sayılı Kanun 163/1)Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur. (6098 sayılı kanun 166/1) Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. (6098 sayılı Kanun 166/3) Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (6098 sayılı Kanun 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez.Eldeki davada davalı ... ve ... arasında müteselsil sorumluluk söz konusudur.Faize ait değerlendirmede;6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.Hükmedilen tazminata kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren aracın hususi olduğu dikkate alınarak yasal faiz işletilmiştir.Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;Dosya kapsamındaki tüm deliller ve yukarıda yapılan izahatlar karşısında davacının uğramış olduğu maddi zarardan araç sürücüsü ve işleteni olan davalı şahısların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile;Davalılar ... ve ...'na yönelik geçici iş göremezlik tazminatı talebinin Kabulü ile taleple bağlı kalınarak 50,00 TL 'nin davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasa faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 40.000TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı sigorta şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalılar ... ve ...'na yönelik sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.-Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Esas, Karar sayılı ilamı)HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-Davalı sigorta şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,2-Davalılar ... ve ...'na yönelik Sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden davanın reddine,3-Davalılar ... ve ...'na yönelik geçici iş göremezlik tazminatı talebinin Kabulü ile taleple bağlı kalınarak 50,00 TL 'nin davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,4-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 40.000TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ndan kaza tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasa faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine,5-Maddi tazminat talebi yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 3,42 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 1.028,07-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye harcın 412,67-TL olarak değerlendirilmesine,6-Manevi tazminat talebi yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 2.732,40-TL harçtan değerlendirilmesine karar verilen 412,67-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.319,73-TL harcın davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,8-Davacı tarafından yatırılan 1.028,07-TL peşin harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,9-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 12.587,30-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 1.710,73- TL'sinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kalan 11.146,42-TL'nin ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,10-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,11-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden: karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca 50,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,12-Maddi tazminat talebinin Türkiye sigorta yönünden tamamen reddedildiği dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 7/2 maddesi uyarınca 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalı ... Sigorta'ya ödenmesine,13-Maddi tazminat talebinin reddedilen kısmı yönünden: karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2 maddesi uyarınca 50,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ...'na ödenmesine,14-Manevi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden: karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ndan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,15-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,16-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,Dair, davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır