araçmarka onarımda düşüş yitirmiş kilometrede hasarı kalmış kazadan mahrumiyetinden orijinalliğini

Anahtar kelimeler: Araçmarka Onarımda Düşüş Yitirmiş Kilometrede Hasarı Kalmış Kazadan Mahrumiyetinden Orijinalliğini

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas, ...Karar, █████/2024 tarihli Görevsizlik kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait ... plakalı araç...marka ve model olup 83.666 kilometrede olduğu, aracın kaza öncesi hasarı bulunmamakta olup kazadan sonra orijinalliğini yitirmiş olduğunu, mevcut kaza sonucu araçta oluşan hasar sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş meydana gelmiş olduğunu, mağdur aracın kasko değeri 686.795,00-TL olduğunu, araçta meydana gelen hasar sebebiyle araç bir süre onarımda kalmış olduğunu, Günlük kira bedeli ve toplam araç mahrumiyetinden kaynaklanan zararının bilirkişi marifetiyle belirlenmesini talep ettiklerini, aracın kaza sonrası KDV dahil 7.611,00-TL ödenerek onarılması öngörülmüş olup onarıma ilişkin proforma faturanın ekli olduğunu, kazada davalı ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu beyanla 25.10.2022 tarihli kaza sebebiyle müvekkilinin ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı bedelinin tespitine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak olarak açtıkları 100,00 TL değer kaybı bedelinin 25.10.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik belirsiz alacak olarak açtıkları 100,00 TL araç mahrumiyet zararı bedelinin 25.10.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, Fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik belirsiz alacak olarak açtıkları 100,00 TL hasar bedelinin 25.10.2022 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVA DEĞER ARTIRIM

: Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesi ile talep ettikleri hasar bedelini 100 TL'den 4.779,00-TL'ye, araç mahrumiyet ebedilini 100 TL'den 336,00 TL'ye, değer kaybı bedelini 100 TL'den 3.000,00-TL'ye yükselterek işbu bedellerin haksız fiil tarihi olan 25.10.2022'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacının talepleri arasında yer verdiği mahrumiyet zararının ticari kayıp olduğu beyan edilerek ticari işlere uygulanan avans faizi talep edilmiş olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunun öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenlerle, Mahkemece görevsizlik kararı ittihaz edilerek dava dosyasının, görevli asliye ticaret mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, aksi halde davacının ticari nitelikteki taleplerinin ve ticari faiz talebinin reddi gerekmekte olduğunu, Davacı taraf ilk olarak müvekkili hakkında ... 8. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasından işbu davaya konu tazminat talebi için ilamsız icra takibi başlatmış olduğunu, müvekkili tarafından yetkiye ve borca yapılan itiraz edilerek takibin durması üzerine bu defa itirazın iptali davası açmak yerine, Mahkeme nezdinde haksız fiilden doğan işbu tazminat davasını ikame etmiş olduğunu, davacı alacaklı sıfatıyla başlattığı bu takipte, 15.000.-TL Değer Kaybı, 7.611,00.-TL Hasar Bedeli, 3.000.-TL Ticari Kazanç Kaybı ve 336,00.-TL Ekspertiz Rapor ücreti olmak üzere toplam 25.947,00.-TL üzerinden icra takibi başlatmış olduğunu, açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacak olup, böyle bir durumda hukuki yararın varlığından söz edilemeyeceğini, bu davada dava değeri miktar olarak belirlenebilir alacak olduğundan, HMK m.107 hükmü uyarınca belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini, davanın usulden reddi gerektiğini, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin dava konusu kazada bir kusuru bulunmadığını, kamera kayıtları incelendiği taktirde bu hususun aydınlığa kavuşacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

TANIK BEYANLARI ;

... Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yolu ile █████/2025 tarihli celsede dinlenen davacı tanığı ...; " Ben ...- ... isimli firmada bölge satış müdürü olarak çalışmaktayım. Davacı firma tarafından çalıştığım firmaya araç temin edilmekteydi. Davacı firmanın temin ettiği aracı ben kullanırken bir kaza meydana geldi. İstanbul'da toptancılar sitesinde kullanmaktayken ... plakalı Hundai kamyonet ben seyir halindeyken yanımdan geçiyordu. Benim kullandığım araca sürttü. Ben aracı kenara çekip durdum ancak kazaya karışan diğer araç durmayarak kaçtı. Ardından tutanak tutulması için polis ekiplerine başvurdum. Onlarda tutanaklarını tuttular. Benim başka bir bilgim ve görgüm yoktur. Tanıklık ücreti talebim yoktur."şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davaya konu plakaların karıştığı kazaya ilişkin herhangi bir kayda ve kaza raporuna rastlanılmadığına ilişkin bilgi, herhangi bir hasar dosyası tespit edilemediğine ilişkin bilgi, davaya konu aracın kaza tarihi itibariyle günlük kira bedeline ilişkin bilgi, kaza değerlendirme raporu dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosya kusur ve hasar konusunda uzman ve sigortacıdan oluşan bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen █████/2025 tarihli raporda; davalı ... Adına Tescilli ... Plakalı Aracın Bilinmeyen Sürücüsünün; 25.10.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, EŞİT ORANDA ASLİ KUSURLU olduğu, KUSUR ORANINININ %50 (Yüzdeelli) olduğu, davacı ... Şirketi Adına Tescilli Dava Konusu ... Plakalı Araç Sürücüsü Dava Dışı ...’ın; 25.10.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, EŞİT ORANDA ASLİ KUSURLU olduğu, KUSUR ORANINININ %50 (Yüzdeelli) olduğu, dava konusu ... plakalı aracın hasar onarımının yapılması için parça kullanılmasına gerek olmadığı, sadece işçilik onarımı ile iskontosuz toplam 4.050,00TL (KDV Hariç) ve KDV Dahil 4.779,00TL onarım tutarının kaza tarihindeki serbest piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu ve aracın onarımının ekonomik olduğu, Tarafımızca tanzim edilen kusur değerlendirmesinde, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %50 (Yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, kusur oranına göre davacının talep edebileceği hasar onarım tutarının 2.389,50TL (İkibinüçyüzseksendokuzTL ElliKrş) olacağı, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 25.10.2022 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 6.000,00TL olacağı, Tarafımızca tanzim edilen kusur değerlendirmesinde, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %50 (Yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, kusur oranına göre davacının talep edebileceği değer kaybı tutarının 3.000,00TL (ÜçbinTL) olacağı, dava konusu ... plakalı aracın amortisman gideri düşüldükten sonra, 2(İki) günlük makul onarım süresince oluşacak kazanç kaybının (araç mahrumiyet zararı), kaza tarihi itibariyle 672,00TL olacağı, tarafımızca tanzim edilen kusur değerlendirmesinde, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %50 (Yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, kusur oranına göre davacının talep edebileceği ticari kazanç kaybı tutarının 336,00TL (ÜçyüzotuzaltıTL) olacağı, meydana geldiği iddia edilen zararın karşı taraf işleten ve sürücü kusuruna bağlı tazmini mümkün olduğu, ancak, sigorta şirketleri bakımından, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle terditli – doğrudan sigorta şirketinden talep koşulları oluşmadığı, bu nedenle; zarar taleplerinin haksız fiil sorumluluğuna göre işleten/sürücüye yöneltilmesi, sigorta yönünden ise temerrüt ve ihbar şartları sağlanmadan sorumluluk yüklenemeyeceği belirtilmiştir.

Dava, davalı tarafa ait ... plaka sayılı aracın davacıya ait ... plaka sayılı araçla 25.10.2022 tarihinde karıştığı maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen hasar- değer kaybının ve kazanç kaybı bedelinin tahsili (haksız fiilden kaynaklanan) alacak davasıdır.

Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Öncelikle davalı tarafça süresi dahilinde yapılan zamanaşımı definin kaza tarihi(25.10.2022), zararın öğrenilme tarihi, ödeme tarihleri, davacı tarafça zararın tahsili için başlatılan icra takip tarihi, arabuluculuk başvuru tarihi(25.10.2024) ile dava tarihi tarihi arasındaki süreyle KTK 109 md., TBK 154-156. Maddesi hükmü dikkate alınarak tazmin talebinin süresinde yapıldığının tespitiyle zamanaşımı yönünden davalının itirazının reddine,

HMK 19/2 mad uyarınca usulüne yapılmayan yetki itirazının reddine,

Davada alacak miktarının (kusur oranı tespiti, hasar tespiti, oranım süresi vs) bilirkişi incelemesini gerektirdiği, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasına engel bir durum olmadığı gibi anlaşılmakla bu yöndeki itirazlarının reddine karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK‘nın 49 uncu maddesinin birinci fıkrası;“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü amir olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder”, şeklinde ifade edilmiştir.

Konu ile ilgili olarak, Yargıtay 4.HD'nin ... E- ... -K sayılı kararında; "Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasarlandığını, aracın onarım süresince aracından mahrum kaldığını açıklayıp diğer taleplerinin yanında araç mahrumiyet bedelinin de tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davacının bu talebini objektif kriter ve delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde karar vermiştir.

Somut olayda, 25.10.2022 günü saat 12

:46 sıralarında; sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ili ... ilçesi ...girişi önünde “U” dönüşü ile tekrar geri geliş istikametine dönüş yaptığı esnada, seyrine devam ederken sıkışık trafikte karşı yönden gelen aracın kendi şeridine sollamak için geçiş yapıp kendi şeridine geçiş yaptığı esnada aracı ile önce ileri doğru, sonra sola doğru ve tekrar sağa ileri doğru manevrası esnasında aracının sol arka kapı ve sol arka çamurluk kısımları ile, karşı yönden seyir halinde bulunan ve sürücüsü bilinmeyen sürücünün sevk ve idaresinde olduğu beyan edilen ... plakalı aracın seyir istikametinde önündeki aracın durma/duraklama halinde olduğu esnada bu aracın solun karşı yön şeridini kullanarak geçiş yapıp tekrar kendi şeridine yöneldiği esnada kamyonet sınıfı aracının muhtemelen sol arka köşe kısımları ile temas etmeleri sonucu, çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bilirkişilerden aldırılan rapor ile dava konusu ... plakalı aracın hasarlı durumunu gösterir fotoğraflar incelendiğinde, hasar onarımı için herhangi bir yedek parça değişimine gerek olmadan, sol arka kapı ve sol arka çamurluk kısımlarında Onarım, Düzeltme, Boya, Döşeme/Kilit işçiliklerine gerek olduğu, dava konusu ... plakalı aracın hasar onarım listesinin ve tutarının kaza tarihi 25.10.2022 itibariyle işçilik toplamının 4.050,00 TL, hasar toplamının (KDV hariç) 4.050,00 TL, KDV %18 729,00, genel toplam 4.779,00 TL olduğu, dava konusu ... plakalı aracın hasarlı fotoğraflarının incelenmesi neticesinde, dava konusu ... plakalı aracın hasar onarımının yapılması için parça kullanılmasına gerek olmadığı, sadece işçilik onarımı ile iskontosuz toplam 4.050,00TL (KDV Hariç) ve KDV Dahil 4.779,00TL onarım tutarının kaza tarihindeki serbest piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu ve aracın onarımının ekonomik olduğu, kusur değerlendirmesinde, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %50 (Yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, kusur oranına göre davacının talep edebileceği hasar onarım tutarının (4.779,00 x 0,50) 2.389,50TL (İkibinüçyüzseksendokuzTL ElliKrş) olacağı, davalı ... Adına Tescilli ... Plakalı Aracın Bilinmeyen Sürücüsünün; 25.10.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, 2918 sayılı yasanın 84/j ile KTY madde 157/1-10'da belirtilen asli kusurlardan "Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama" kusuru nedeniyle asli kusurlu olduğu, kusur oranının %50 (Yüzdeelli) olduğu, davacı ... Şirketi Adına Tescilli Dava Konusu ... Plakalı Araç Sürücüsü Dava Dışı ...’ın; 25.10.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, 2918 sayılı yasanın 84/j ile KTY madde 157/1-10'da belirtilen asli kusurlardan "Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama" kusuru nedeniyle eşit oranda asli kusurlu olduğu, kusur oranınının %50 (Yüzdeelli) olduğu, dava konusu ... plakalı aracın hasar onarımının yapılması için parça kullanılmasına gerek olmadığı, sadece işçilik onarımı ile iskontosuz toplam 4.050,00TL (KDV Hariç) ve KDV Dahil 4.779,00TL onarım tutarının kaza tarihindeki serbest piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu ve aracın onarımının ekonomik olduğu, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %50 (Yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, kusur oranına göre davacının talep edebileceği hasar onarım tutarının 2.389,50-TL (İkibinüçyüzseksendokuzTL ElliKrş) olacağı, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 25.10.2022 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 6.000,00TL olacağı, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %50 (Yüzdeelli) oranında kusurlu olduğu belirtildiğinden, kusur oranına göre davacının talep edebileceği değer kaybı tutarının 3.000,00TL (ÜçbinTL) olacağı, dava konusu ... plakalı aracın amortisman gideri düşüldükten sonra, 2(İki) günlük makul onarım süresince oluşacak kazanç kaybının (araç mahrumiyet zararı), kaza tarihi itibariyle 672,00TL olacağı, kusur oranına göre davacının talep edebileceği ticari kazanç kaybı tutarının 336,00TL (ÜçyüzotuzaltıTL) olacağı, meydana geldiği iddia edilen zararın karşı taraf işleten ve sürücü kusuruna bağlı tazmini mümkün olduğu tespit edilmiş olup, olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporundaki değerlendirmelere Mahkememizce de itibar edilmekle neticeten davanın kısmen kabulü ile, 25.10.2022 günlü kaza olayı nedeniyle davacı adına kayıtlı ... plakalı araç için davalı taraf adına tescilli ... plaka sayılı aracın kusuru (% 50) oranında hesaplanan 2.389,50-TL(KDV dahil) hasar kaybı, 3.000,00-TL değer kaybı ve 336,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 5.725,50-TL alacağın haksız fiil tarihi olan 25.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,

25.10.2022 günlü kaza olayı nedeniyle davacı adına kayıtlı ... plakalı araç için davalı taraf adına tescilli ... plaka sayılı aracın kusuru (% 50) oranında hesaplanan 2.389,50-TL(KDV dahil) hasar kaybı, 3.000,00-TL değer kaybı ve 336,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 5.725,50-TL alacağın haksız fiil tarihi olan 25.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 732,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 404,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 327,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 5.725,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.389,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 135,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 404,85TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 10.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.239,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.239,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.635,17-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan 1.380,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 406,34 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 1.060,03 TL'sinin davacıdan, 2.539,96 TL'sinin davalıdan Hazine adına gelir kaydına,

9-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı.█████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır