heyetimizce tevzi satımı bitirilen esaskarar yazildiği başkan katip menfi taahhütte

Anahtar kelimeler: Heyetimizce Tevzi Satımı Bitirilen Esaskarar Yazildiği Başkan Katip Menfi Taahhütte

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Menfi Tespit

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafın 05.10.2023 tevzi tarihli dava dilekçesi ile "Menfi Tespit" talep ettiği, İzmir . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25.01.2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı Yetkisizlik kararı üzerine dosya Mahkememize tevzi olmakla, davanın yukarıdaki esas numarasına kaydının yapılarak yapılıp bitirilen açık yargılaması sonunda;

HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 05.10.2023 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında mal alım satımı konusunda anlaşıldığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği davacı şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık; ... bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edildiğini ve davalıya çeklerin teslim edildiğini, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık, davalı şirketin ürünleri, çekler kendisine teslim edildikten birkaç gün içinde teslim etmesi gerekirken, bir ayı geçmesine rağmen ürünlerin teslim edilmediğini, buna karşın çeklerin halen davalı şirkette olduğu ve davacı şirket yetkililerince sürekli olarak görüşmelerine rağmen ve sözlü olarak defaten kendilerine söylenmesine rağmen, çekleri iadeye de yanaşmadıklarını, Bornova ... Noterliği 18 Ağustos 2023 tarih ve ... yevmiye numarası ile çekleri iade etmeleri için davalı şirkete ihtarname çekildiğini, her hangi bir iletişim sağlanamadığını, haricen yapılan araştırmalar ve borçlu oldukları şirketler ilişkin olarak davacı şirkete 89/1 Haciz ihbarnamesi gelince piyasaya borçlarının olduğunun öğrenildiğini, dolayısıyla davalı şirketin işleri dolayısıyla çok fazla borcu olduğu ve çekleri dahi karşılanmadığını, davalı şirkete ait Türkiye'de bazı illerde ve ilçelerde icra dosyaları bulunduğunu, davalı şirketin icra dosyalarının sunulduğunu, bu icra dosyalarından davalı şirketin ticari işleri dolayısıyla an itibariyle çok fazla borcu olduğunun anlaşıldığını, davaya konu çeklerin davalı şirketin kredi kullanımlarına ilişkin olarak ... ... ... Şubesi, ... Bankası ... Şubesi, ... ... , Şubesi, ... Bankası ... Şubesi, ... Bankası ... Şubelerine teminat olarak verildiğini, gelinen aşamada tarafların aralarında yaptıkları mal alım satıma dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen bu 3 adet çekin iptalini aciliyetle talep etme gereği hasıl olduğunu, malların teslim edilmediğine dair iddialarına ilişkin tanıklarının dinlenmesinin de talep edildiğini ayrıca malların teslim edilmemesinden dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri yerine getiremediğinden dolay mağdur olduğu ve zarara uğradığını, uğranılan iş bu zararın her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile ayrıca talep edileceğinii, çeklerin iade edilmesi ve teslimata dair hiçbir belgenin olmaması ile de ortada olduğunu, davalı şirketin şu aşamaya kadar malları teslime yanaşmadığı gibi, şu aşamadan sonra da yanaşmayacağını, davacı şirket yetkililerinin davalı şirket ile defalarca görüştüğünü , hiç bir şekilde netice alamadığını ve malın teslim edileceğinin de davacı şirkete söylenmediğini, çeklerin vadelerinin yaklaştığı ve kaldı ki vadeleri gelmeden dahi davalı şirket tarafından çeklerin bankaya ibrazı tehlikesi mevcut olduğunu, davalı şirket tarafından çek bankaya ibraz edildiği anda ödenmesinin söz konusu olabileceğini, dolayısıyla bu tehlikenin varlığı söz konusu olduğu için, aciliyetle ödeme yasağı tedbirine dair karar verilmesinin talep edildiğini, davalı şirketin, malların teslim edilmesine karşılık gelen çeklerin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden ötürü söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve bahse konu çeklerin iptal edilmesini ve borçlu olunmadığının tespitini talep etme zarureti hasıl olduğunu, davalı şirket tarafından bahsedilen çeklerin icraya konulup takibe başlanması söz konusu olabileceğinden teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararlı menfi tespit davası açılmasının zorunlu hale geldiğini belirtmiş, davanın kabulüne, borçlu olmadıklarının tespitine, davacı şirket tarafından davalı ... Ticaret Limited Şirketi'ne keşide edilen, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, Zıraat bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çeklerin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından davacı şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiği ve bu çekleri bir kısmını T.C: ... kimlik numaralı ... şirket adına teslim aldığı ancak davalı şirketin ürünleri davacı şirkete zamanında teslim etmediği; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla davacı şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığından çeklerden ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından ödenmiş olup iptaline karar verilmesini, davanın kabulü ile çekler hakkında teminatsız olarak, kabul edilmez ise teminatlı olarak ödemeden men talimatı verilmesine, bu konuda çekleri teminat olarak elinde bulunduran ... ... Şubesi, ... Bankası ... Şubesi, ... Bankası ... Şubesi, ... Bankası ... Şubesi, ... Bankası ... Şubelerine müzekkere yazılmasına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin UYAP sistemi üzerinden dava dosyasına sunmuş olduğu 16.10.2023 tarihli dilekçesinde özetle; ... seri nolu 17.10.2023 tarihli çekin sehven 17.11.2023 tarihli olarak yazıldığını, işbu çekte maddi hatalı olarak yazılan tarihi 17.10.2023 olarak, ... seri nolu 28.11.2023 tarihli çekin sehven 17.11.2023 tarihli olarak yazıldığını, işbu çekte maddi hatalı olarak yazılan tarihin 28.11.2023 olarak düzelttiklerini, dava dilekçelerinin değerlendirilmesinde işbu maddi düzeltmelerin nazara alınmasını talep ettiğini beyan etmiştir.

Davacı vekilinin UYAP sistemi üzerinden dava dosyasına sunmuş olduğu 16.10.2023 tarihli dilekçesinde özetle; ... seri nolu 15.01.2024 tarihli çekin sehven 15.01.2023 tarihli olarak yazıldığını, işbu çekte maddi hatalı olarak yazılan tarihi 15.01.2024 olarak, ... seri nolu 25.01.2024 tarihli çekin sehven 25.01.2023 tarihli olarak olarak yazıldığını, işbu çekte maddi hatalı olarak yazılan tarihin 25.01.2024 olarak düzelttiklerini, dava dilekçelerinin değerlendirilmesinde işbu maddi düzeltmelerin nazara alınmasını talep ettiğini beyan etmiştir.

Davalı vekilinin dava dosyasına UYAP sistemi üzerinden sunmuş olduğu 15.11.2023 tarihli cevap dilekçesinde; Söz konusu davaya bakmaya yetkili Mahkemenin Konya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dolayısıyla Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Konya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesinin talep edildiğini, her ne kadar çeklerde keşide yeri olarak ... görülse de bilindiği üzere Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin HSK Genel kurulunun █████/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereği Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğini , eldeki davanın da █████/2023 tarihinde açıldığı göz önüne alındığında İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisiz olduğu ve Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin yetkisiz mahkeme olması ve davacının süresinde teminat sunmaması nedeniyle dava konusu çeklere ilişkin konulan tedbirlerin hükümsüz kaldığını, tedbir kararına açıkça itiraz edildiğini, itirazlar doğrultusunda özellikle yetkisiz mahkeme olunduğu da göz önüne alınarak ivedi şekilde tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiğini yine uyap sorgusu üzerinden dava konusu tedbir kararına ilişkin süresinde teminat sunulmadığı da göz önüne alınarak konusuz kalan tedbir kararının kaldırılmasının talep edildiğini, dava konusu çeklerin davacının borcu nedeniyle verildiğini, kaşeleyip imzalayarak bir ödeme aracı olarak verilen çeklerde borcu olmadığını iddia eden tarafın iddiasını ispatlamakla mükellef olduğunu, dava konusu çeklerin yüksek mahkemenin de kararında belirttiği üzere ödeme aracı olduğunu, ne için verildiğinin ispatının keşide eden davacıda olduğunu, bu konuda ispat yükünü üzerlerine aldıklarını, dava konusu edilen çek miktarı kadar davacının davalıya borcu olduğunu, bu hususun yargılama sırasında ticari defterler, faturalar ve ödemelere ilişkin kayıtlar incelendiğinde ortaya çıkacağını, nihayetinde ödeme aracı olan çeki veren kişi bedelsiz olduğunu söz konusu davada sunmuş olduğu deliller ile ispat edememiş olup davanın reddine karar verilmesi gerektiği, . HD., E. ... K. ... T. 21.12.2021 tarihli kararında : "Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada, çek, bir ödeme aracı olup, çeklerin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verildiği yolunda yasal karinenin mevcut olduğu, bu durumda, davacının söz konusu çekleri mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla verdiğinin kabulü gerektiği, yasal karinenin aksini yani çekin borç ödenmesinden başka bir amaçla verildiğini, bedelsiz bir avans çeki olduğunu iddia eden davacı tarafın bunu kesin delillerle ispatlaması gerektiği, davacının çeklerin bedelsiz kaldığına dair ispat yükünü yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir." denildiğini, dava konusu çeklere ilişkin davacının borcu olmasına rağmen bu davayı açmasının açıkça kötüniyetini gösterdiğini, dolayısıyla İİK 72 gereği kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiğini, İİK 72/4 hükmü uyarınca davalı alacaklının zararının tazmin edilmesi gerektiği, bu zararın da hükümde bahsi geçen %20'lik orandan az olamayacağını, nihayetinde dava konusu edilen çek miktarının %20'si kadar kötüniyet tazminatı talepleri bulunduğunu, söz konusu davada çeklerin ödeme aracı olduğunun tartışmaya kapalı olduğu, davacının kaşeleyip imzalayarak verdiği çekleri ne için verildiğini ispatla yükümlü olduğu, davalının alacaklı olup ispat külfetini üzerine almadığını, dolayısıyla davacı yan çeklerin bedelsiz olduğunu ispat edemediğinden ötürü davanın reddine karar verilmesini talep edildiğini belirtilerek, yapılan yetki itirazı uyarınca Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna, davanın reddi ile İİK 72 hükmü gereğince davacı lehine %%20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Tarafların bildirmiş oldukları delilleri ile davaya konu çeklerin ödemelerine ilişkin olarak banka kayıtları, davacı şirketin ve davalı şirketin ticari kayıtları, İzmir .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Konya .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Konya .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Konya .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, İstanbul .İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası, Konya .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ve Konya .İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosaysı ilgili yerlerden dosyamız içerisine celbedilmiş ve dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacının, davalı şirkete keşide ettiği ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çeklerin, davalı ile aralarındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından davacı şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiğini ve bu çeklerin bir kısımının ... T.C.kimlik numaralı ... şirket adına teslim alındığını, ancak davalı şirketin ürünlerinin davacı şirkete zamanında teslim etmediğini, bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve dolayısıyla davacı şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığından davanın kabulüne, çeklerden ... Bankası ... Şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çekin ... Bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çekin davacı şirket tarafından ödendiğinden iptaline ve diğer çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ettiği, davalının davanın reddine reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesinde; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir...." şeklinde, , 6102 sayılı TTK.818/1-c maddesi yollaması ile TTK. 677. Maddesinde; "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." şeklinde, TTK. 818/1-e maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun. (2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür.

Dava konusu edilen çeklerin avans çeki olarak verildiği ve bu çeklerin karşılığı satın alınan malların gönderilmediği iddiasında bulunan davacının bu iddiasını ispat külfetinde bulunduğu, davacının bu iddiasını ancak HMK'nun 200 ve 201.maddeleri kapsamında senetle ispat edebileceği, Yargıtay .Hukuk Daire'sini █████/2015 tarih ve ... Es... Kar. sayılı ilamında;"....Somut olayda ispat külfeti, dava konusu senetlerin teminat senetleri olduğunu iddia eden davacılardadır. 6100 sayılı HMK'nın 201. maddesi uyarınca senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın yazılı delille kanıtlanması gerekir. Yerel mahkemenin gerekçesinde yer verdiği HMK'nın 220. maddesi, belgelerle ilgili bir hüküm olup, ticari defterleri düzenlememektedir. Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması, aynı Kanun'un 222. maddesinde düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu itibarla somut olayda HMK'nın 220. maddesi hükmünün uygulanabilirliği bulunmamaktadır. Esasen kambiyo senetlerinin tacir olan tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmaması sonuca etkili olmayıp, kambiyo senedini hükümden düşürmez. Bu durumda mahkemece ispat yükü kendilerinde olan davacıların dava konusu senetlerin teminat senedi olduğu yönündeki iddialarını yazılı delille kanıtlamaları gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir..", şeklinde, Yargıtay .Hukuk Daire'sinin█████/2016 tarih ve ... Es. ... Kar. sayılı ilamında; "..Davacı, çekin mal alımı için avans olarak verildiğini, ancak mal teslim edilmediğinden çekin bedelsiz kaldığını iddia etmiş, davalı davanın reddini istemiştir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun ödenmesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Hal böyle olunca dava konusu çekin taahhüt edilen mal karşılığı avans olarak verildiğini ve malın teslim edilmediğini iddia eden davacının, bu yöndeki iddiasını kesin delillerle kanıtlaması icabeder. Başka bir ifade ile davacı bu iddiasını yazılı delillerle kanıtlamak zorundadır. Mahkemece bu yönler üzerinde durulup, tartışılmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile davacı tarafın ticari defter kayıtları ile çekin avans olduğunu ispat ettiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gibi 3. kişilerin haklarını etkileyecek şekilde çekin iptali yönünde karar verilmesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir." şeklinde kabul edildiği,

Davacı şirketin adresinin bulunduğu ... Nöbetçi Asliye (Hukuk) Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; Davanın konusu ve kapsamı da dikkate alınarak; Mahkememiz dosyasının Mahkememizce re'sen belirlenen ve görevlendirilen SMMM bilirkişisi ... tevdi edilerek; Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularıyla sınırlı olmak üzere davacı tarafın 2021-2022-2023-2024 ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenildiği, SMMM bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 18.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı tarafın 2023 ve 2024 yıllarına ticari defterlerini yasal süresi içerisinde tasdik ettirdiğini/onayladığını, ticari defterlerine yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğunu, davacı şirketin ticari defterlerine yaptığı tüm kayıtlar değerlendirildiğinde, davacı ... Tarım şirketinin, davalı ... şirketinden 05.10.2023 dava tarihi itibariyle 1.770.113,40 TL tutarında alacaklı olduğunu, vadelerinin dava tarihinden sonra olan ... -... -... -... -... -... -... -... nolu çeklerin de davacı tarafından ödendiğinin ... Bankasına ait dava dosyasına sunduğu 29.08.2024 tarih ve ... - ... sayılı yazı numarasından anlaşıldığından, dava tarihinden sonra davacı şirketçe ödenen bu çekler dolayısıyla davacı şirketin alacağının bu çekler toplamı olan 2.650.000,00 TL daha artarak (1.770.113,40 TL + 2.650.000,00 TL=) 4.420.113,40 TL bakiyeye ulaşacağının hesaplandığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyasının SMMM bilirkişisi İlhan Keten'e yeniden tevdi edilerek; Davalının ticari defterlerinde de uyuşmazlık konusu ile sınırlı olmak üzere inceleme yapılarak ayrıca davalının bilirkişi raporuna yönelik itirazları da değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, SMMM bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 16.04.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davalı Şirketin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerini yasal süresi içerisinde tasdik ettirdiği/onaylattığı, defter kayıtlarının muhasebe tekniğine uygun olduğu ve birbirini doğrular nitelikte bulunduğunun tespit edildiğini, davalı şirketin ticari defterlerinde yer alan kayıtlara göre; 05.10.2023 dava tarihi itibarıyla davacı şirkete olan borç bakiyesinin 4.431.490,14 TL olduğunun, davacı şirket tarafından 2023 yılı içerisinde davalı şirket adına düzenlenen toplam 19.936.125,47 TL tutarındaki faturaların ve davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen toplam 14.965.284,05 TL tutarındaki faturaların, her iki tarafın ticari defterlerinde usulüne uygun şekilde kayıt altına alındığının tespit edildiğini, bu çerçevede, tarafların ticari defterleri arasında fatura kayıtları bakımından herhangi bir çelişki veya uyumsuzluğun bulunmadığını, davacı şirket tarafından uyuşmazlık konusu yapılan çeklerin, davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu çeklerin taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi (borç-alacak dengesi) içerisinde dikkate alındığının görüldüğünü, dolayısıyla söz konusu çeklerin, taraflar arasındaki mali ilişkiler kapsamında kullanıldığı ve muhasebe kayıtlarına yansıtıldığının anlaşıldığını, davalı tarafın kök rapora yönelik itirazının yerinde görüldüğünü, zira kök raporda belirtilen ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin (toplam 2.650.000,00 TL) dava tarihinden önce, davacı şirketin ticari defterlerinde, 159-Verilen Sipariş Avansları Hesabına kaydedildiğinin belirlendiğini, çeklerin ödeme aracı niteliğinde olduğu hususu da dikkate alındığında, dava tarihi itibarıyla davacı tarafın davalı taraftan olan toplam alacağının 4.420.113,40 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı tarafın delil listesinde yemin deliline dayandığından; Davacı tarafa davalı tarafa yemin teklifinde bulunup bulunmadığı hususunda beyanda bulunmak için kesin süre verildiği, davacı tarafça süresi içerisinde yemin teklifinde bulunmadığı, davalıya yemin teklif etmemesi nedeniyle yemin delilinden vazgeçmiş sayıldığına karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve ek raporun ayrıntılı ve denetimine açık olması nedeniyle hükme esas alındığı, taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı ile davalı arasında akdedilen ticari ilişki sebebiyle taraflar arasında mal alım satımı konusunda anlaştıkları, anlaşma gereği ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğu taraflar arasındaki ticari ilişki gereği davacı şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık avans olarak davaya konu; ... bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2024 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2024 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çeklerin avans olarak teslim edildiği, söz konusu çeklerin ödeme aracı niteliğinde olduğu, bilirkişi tarafından yapılan defter incelemeleri ve dosyamıza celbedilen bilgi ve belgelere göre; Davacı tarafından davalıya verilen ... bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek ve ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çeklerin dava tarihinden önce ödendiği, dava tarihinden önce ödenen çekler yönünden davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarih ve ... Es... Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır) anlaşıldığından davacının bu çeklere yönelik menfi tespit talebinin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

Davacı tarafından davalıya verilen ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2024 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2024 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek olmak üzere toplam 14 adet çekten dolayı dava tarihi itibariyle davacının ticari defter kayıtlarına göre 4.420.113,40 TL, davalının ticari defter kayıtlarına göre 4.431.490,14 TL alacaklı olduğu, davacının davalının ticari defterlerine dayanmadığından davacının ticari defter kayıtları kendi aleyhinde değerlendirilmesi gerektiği (Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin █████/2022 tarih ve ... Es... Kar. Sayılı ilamı ve Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin █████/219 tarih ve ... Es... Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır) davacı tarafın davalı tarafından 4.420.113,40 TL alacağı olduğu, çek bedellerinin davadan sonra ödendiği, davanın istirdat davasına dönüştüğünden davacının davalıya 4.420.113,40 TL'lik miktar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile 4.420.113,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine ve davalının tazminat talebinin şartları bulunmadığından reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

1-Davacı tarafından davalıya verilen ... bankası ... şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek ve ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çekler dava tarihinden önce ödendiğinden davacının bu çeklere yönelik menfi tespit talebinin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,

2- Davacı tarafından davalıya verilen ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 500.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 400.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 250.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2023 tarih ve 300.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı,█████/2024 tarih ve 350.000,00TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2024 tarih ve 300.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 350.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... şubesi ... seri numaralı, █████/2023 tarih ve 400.000,00 TL bedelli çek olmak üzere toplam 14 adet çeklerden dolayı davacının davalıya 4.420.113,40 TL'lik miktar yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİ İLE, davacı tarafça dava açıldıktan sonra çeklerin bedelleri ödendiğinden 4.420.113,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

4-Davalının tazminat talebinin REDDİNE,

5-Harçlar Kanunu gereğince; Alınması gerekli 301.937,94 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harç ile 90.240,50 TL tamamlama harcı toplamı 90.510,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 211.427,59 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

6-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan ve ilk oturuma davacının katılıp, davalının katılmadığı anlaşıldığından; 7531 sayılı Kanun'un 25. Maddesi ile değişik 6325 sayılı Kanun'un 18/A-11. ve 13.maddesi gereğince 3.120,00 TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 2.861,02 TL arabulucu ücretinin davalıdan, geriye kalan 258,98 TL arabulucu ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir KAYDINA,

7-Davacı tarafından sarfına mecbur kalınan toplam 578,10 TL ilk yargılama harcı ile 90.240,50 TL tamamlama harcı toplamı 90.818,60 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafından sarfına mecbur kalınan 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 86,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 6.086,00 TL yargılama giderinin 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan ve ilk oturuma davacının katılıp, davalının katılmadığı anlaşıldığından; 6325 sayılı Kanun'un 18/A-11. ve 13.maddesi gereğince 6.086,00 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 5.580,81 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, geriye kalan 505,19 TL yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

9-Davalının yaptığı yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer OLMADIĞINA,

10-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT'ne göre hesaplanan 600.212,47 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

11-a)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava şartı yokluğu yönünden; AAÜT'nin 7/2. ve 13. maddelerine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

b)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT'ne göre hesaplanan 52.781,86 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,

12-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansı bulunması halinde ilgilisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Başkan Üye Üye Katip

* Bu evrak UYAP-DYS üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.